Exit Media Pro!

Per 30 augustus 2018 is Media Pro niet meer te koop. 

Phase One biedt vooralsnog ondersteuning voor de huidige besturingssystemen waarop Media Pro draait maar er worden geen nieuwe functionaliteiten meer ontwikkeld. Dit laatste is overigens niet nieuw, er wordt namelijk al jaren niet meer serieus aan Media Pro ontwikkeld en dat is volgens mij dan ook de voornaamste reden dat de gebruikers massaal zijn overgestapt naar andere programma’s als Lightroom, ON1 en DxO.

Daarmee is het dan ook weer min-of-meer logisch dat Phase One ermee stopt.

PhaseOne heeft een aantal ideeën uit Media Pro verwerkt in hun eigen beeldbewerker, Capture One, en ik heb achteraf het idee dat het hen vanaf het begin af aan hierom te doen is geweest. Plus de klantengroep van Media Pro wellicht.

Phase One heeft de aankondiging van het stoppen met Media Pro hier gedaan en er staat ook een handleiding bij over hoe je een Media Pro catalogus kunt overhevelen naar Capture One. Mijn (inmiddels gedateerde) mening over de geschiktheid van Capture One als fotobeheerapplicatie beschreef ik hier. Mochten er nog mensen zijn die willen overstappen naar Lightroom dan hebben die wellicht nog iets aan mijn ervaringen (link).

Niet lang nadat ik was begonnen met digitale fotografie maakte ik kennis met Media Pro toen het nog iView Media Pro heette (uitgekomen in 1994). 

In juli 2006 werd het door Microsoft overgenomen en hernoemd naar Expression Media. 

In mei 2010 nam Phase One het stokje over en doopte het weer om tot Media Pro (blogartikel).

Heel veel fotografen werkten toen met i-view Media Pro omdat het z'n tijd ver vooruit was op de concurrentie:

• Het was snel
• Zoeken over meerdere catalogi tegelijk
• Ondersteuning voor heel veel bestandsformaten waardoor je er niet alleen foto's mee kon beheren maar ook je office documenten
• Ondersteuning voor DNG
• Listview en goede export mogelijkheden
• Multi platform

In de loop van de tijd werd de concurrentie sterker en kwam er geen nieuwe functionaliteit meer bij waarmee de concurrentie op afstand kon worden gehouden. Sterker, die werd kleiner. Veel wensen bleven open staan en zelfs echte issues werden niet opgelost.

Toen Microsoft het pakket overnam was dan de hoop ook groot dat er met de komst van zo'n kapitaalkrachtige eigenaar, de ontwikkeling voortvarend ter hand zou worden genomen. Dit bleek echter ijdele hoop. Het voornaamste dat Microsoft heeft gedaan (naast het wijzigen van de naam) is het programma geschikt houden voor de nieuwe besturingssystemen. Echte functionaliteiten kwamen er niet bij. Toen al stond ik in dubio om over te stappen naar een andere fotobeheerapplicatie maar daar bleek nog heel wat bij te komen kijken. 

Toen kwam echter Phase One in beeld, ik weet nog hoe enthousiast ik was! Als 'echt' fotobedrijf zou Phase One zeker de ontwikkeling weer serieus ter hand nemen. En ik was niet de enige met deze hoop, de fora bruisten weer. Er waren nog altijd erg veel gebruikers die het pakket gebruikten en naar mijn idee was het toen nog zeker niet te laat voor het Media Pro.

Weliswaar heeft Phase One meer voor Media Pro gedaan dan Microsoft maar uiteindelijk waren de ontwikkelingen toch te marginaal om het verschil te kunnen (blijven) maken. Ook ik ben overgestapt (naar Lightroom, link) en met mij velen.

Dat het niet langer uit kon om het pakket te blijven ondersteunen en te ontwikkelen verbaast me dan ook niet maar het blijft jammer dat het veld van fotobeheerapplicaties zich weer verkleint (eerder vertrok Apple al van het strijdveld met Aperture). Mijn beeld dat de desktop DAM aan het uitsterven is wordt hiermee feitelijk bevestigd (link) maar het blijft jammer.

Van Expression Media naar Lightroom

Mijn bevindingen bij de migratie van Microsoft's Expression Media 2 naar Adobe's Lightroom 5.x 

Na een lange periode van oriëntatie en voorbereidingen heb ik uiteindelijk toch de migratie van mijn foto archief ter hand genomen. 

De keuze daarbij is gevallen op Adobe’s Lightroom. Mijn archief onderhield ik tot nog toe met behulp van Microsoft’s Expression Media. Dit programma voldeed lange tijd maar inmiddels niet meer. Eerder schreef ik hier en hier al eens over mijn overwegingen om over te stappen. 
Vandaag blijft het niet bij overwegingen maar ga ik een stap verder en ga daadwerkelijk over. Hierbij  mijn praktijkervaringen daarbij. 

Fysiek heb ik mijn foto’s niet verhuisd!

Ze staan nog altijd op dezelfde plek  (met natuurlijk alle verschillende back-ups die er van bestaan) als voorheen. De migratie betreft dus ‘alleen’ ingebruikname van een nieuw beheersysteem, ook wel DAM genoemd (Digital Asset Management). Daar zijn de foto’s niet echt 'in' opgenomen maar alleen verwijzingen er naar. (Het verschil tussen beheersystemen en browsers beschreef ik eerder hier).  

Catalog sets

Een van de functionaliteiten van Expression Media waarmee de foto’s konden worden georganiseerd waren zogenaamde ‘catalog sets’. Dit zijn een soort virtuele folders of categorieën waaronder je foto’s kunt onderbrengen. Dezelfde foto kan in meerdere van deze catalog sets zijn ondergebracht, iets dat bij 'gewone' folders niet mogelijk is. De foto’s die in onderstaande ‘map’ Fotoalbum zitten staan (deels) ook in de beide andere mappen onder ‘2013 Noorwegen’:

Veel metadata velden zijn gelukkig compatibel met andere beheersystemen. Trefwoorden en sterwaarderingen bijvoorbeeld die je in systeem A aan je foto's toevoegt worden door systeem B herkend. Echter zijn catalog sets specifiek voor Expression media (en zijn voorganger en opvolger, respectievelijk iView Media pro en Phase One Media Pro). Lightroom herkent ze dus niet en daarom kan ik mijn organisatie daarmee niet opnieuw reconstrueren. 

Omdat ik nogal veel catalog sets in Expression Media had aangemaakt (honderden categorieën en subcategorieën) leek het me ook niet handig om dit met de hand te doen.

Ik heb dus als eerste gekeken naar geautomatiseerde oplossingen (zoals deze) maar die bleken toch niet of niet goed te werken. Dus bleef er maar één ding over en dat was een soort tussenoplossing waarbij het trefwoorden veld (keywords) van de foto’s gebruikt (misbruikt?) wordt om informatie over de catalog sets te transporteren van het ene systeem naar het andere:

1. Als eerste klapte ik (in Expression Media) de volledige boom met catalog sets open en begon bij de onderste set
2. Door het rondje aan te klikken worden alle foto’s getoond die aan dat criterium voldoen
3. Alle foto’s worden vervolgens met Ctrl+A geselecteerd
4. Omschakelen van ‘Organize’ view naar ‘Info’ view waardoor ik toegang heb tot de verschillende metadatavelden
5. In het trefwoorden/keywords field met tekst het hele pad beschrijven (in het getoonde voorbeeld is dit “Prive, Vakantie, 2013_Noorwegen, Fotoalbum”
6. Opslaan en evt. een back-up van de EM catalogus maken
7. De betreffende catalog set verwijderen en daarna door naar wat nu de laatste is (ga naar stap 1). Dit herhalen totdat alle catalog sets 'behandeld' zijn en er dus geen meer over is
8. Wanneer de informatie van alle catalog sets in de trefwoorden zijn opgenomen moet de informatie nog ‘echt’ naar de fotobestanden worden weggeschreven (gesynchroniseerd).  Tot nog toe werd de informatie namelijk alleen nog maar in de interne database van het programma opgeslagen. Geen enkele foto is dus nog aangeroerd. Omdat met deze laatste stap het bestand echt gemuteerd wordt wacht ik daarmee tot op het allerlaatst. Er zijn namelijk nog een incompatibel velden die ik op vergelijkbare wijze wil migreren:

People

Het Expression Media "People" veld bevat de namen van de personen die op de foto staan. Hoewel het een volledig logisch veld lijkt is het toch geen ‘normaal’ en daarmee compatible (IPTC) veld.

Location/City/State/Country

Hetzelfde als bij 'people' gaat op voor de locatiegegevens; de plek, plaats, provincie en land waar de foto is gemaakt. (zie dezelfde schermafbeelding hierboven).

Beide velden heb ik behoorlijk consequent gebruikt en het zou zonde zijn wanneer de toen aangebrachte informatie bij een migratie verloren zou gaan. Gelukkig zijn hier veel minder handmatige handelingen voor nodig om de gegevens in de trefwoorden/keywords te krijgen dan de eerder beschreven catalog sets:

Er bestaan namelijk twee scripts die dit (voor een selectie foto’s) geautomatiseerd doen:

Het script “People to Keywords” doet dit voor de namen van de personen op de foto’s.
Het script “Place finder to Keywords” doet dit voor de locatiegegevens.

Helaas blijkt het script niet geschikt om ALLE  foto’s in het archief tegelijk te ‘behandelen’ dus ik deel het op in ongeveer 10 sets. Dit lukt performance- technisch net. Het is dus een beetje puzzelen welke aantallen je computer aan kan.

Nadat beide scripts op alle bestanden zijn uitgevoerd kan de laatste stap worden uitgevoerd. Het daadwerkelijk synchroniseren van alle gegevens (in dit geval voornamelijk trefwoorden) naar de fotobestanden. In Expression Media gaat dat als volgt:

Expression Media wordt nu afgesloten en Lightroom opgestart. 

Start een nieuwe, lege catalogus. Daar voeg ik mijn foto directory aan toe:

Bestand/Foto's en Video's importeren. Kies vervolgens voor de optie 'Toevoegen' en niet voor één van de andere drie opties (Kopiëren als DNG, Kopiëren of Verplaatsen). 
Bij 'toevoegen' blijven de foto's gewoon op hun oorspronkelijke plaats staan en leest Lightroom alleen de informatie uit de bestanden in (de meta data). Onderdeel hiervan zijn de zojuist aangepaste trefwoorden.

Wanneer Lightroom klaar is controleer ik als eerste de tellingen. In Expression media had ik de aantallen foto's genoteerd (per folder, totalen, per sterwaardering, etc.). 

In Lightroom zouden deze aantallen dus moeten overeenkomen.  Anders is eerst aanvullend onderzoek nodig.

In mijn geval waren er inderdaad wat verschillen.

Een eerste oorzaak bestond uit tekstbestanden (*.txt). In verschillende directory's had ik deze nog (vanuit het verleden) staan voor verschillende toepassingen. 
Expression Media kon vrijwel alle bestandsformaten aan en dus ook deze txt bestanden. In Lightroom kun je echter alleen foto en videobestanden opnemen. De txt bestanden herkent hij dus niet met als gevolg dat er minder bestanden in Lightroom getoond worden dan in Expression Media. Nog niet alle verschillen konden hiermee worden verklaard.

Een tweede verschil bleek te maken te hebben met een instelling in Lightroom:

Onder inportopties/bewerken/voorkeuren/tab algemeen moet het zinnetje "JPEG bestanden naast RAW bestanden als aparte foto’s behandelen" aangevinkt worden. Standaard is dit niet het geval en aangezien ik een aantal JPG versies naast RAW bestanden had, werden die dus overgeslagen. In feite een actie die snel hersteld kon worden. Dit zette me natuurlijk wel aan het denken over de wenselijkheid van JPG bestanden (derivatieven) in mijn Master Catalogus...

Nadat alle verschillen konden worden verklaard ging ik verder met het reconstrueren van mijn categorie structuur:

Lightroom kent verschillende manieren om structuur aan te brengen in de collectie. Een hele krachtige is de ‘Slimme  verzameling‘. Daarmee kun je  foto’s groeperen aan de hand van criteria zoals trefwoorden, datum of andere metadata. Als eerste wil ik de structuur Privé, Vakantie, 2013_Noorwegen, Fotoalbum uit het voorbeeld (eerste schermafbeelding hierboven) reconstrueren.

Nu, de bovenste niveaus zijn gemakkelijk. Die voeg ik toe als ‘verzamelingsset’, daar zit dus nog geen intelligentie achter en er worden ook geen foto’s in geplaatst, alleen verzamelingen en slimme verzamelingen. 
Het laagste niveau (waar de foto's wel in worden getoond) wordt wel een slimme verzameling met als criterium: Trefwoorden | bevat alles | Privé, Vakantie, 2013_Noorwegen, Fotoalbum:

Op deze manier kan ik al mijn categorieën  reconstrueren hoewel sommigen misschien net wat meer creativiteit zullen vergen dan andere (voor wat betreft de gehanteerde criteria).

Door gebruik te maken van Slimme verzamelingen op basis van alleen trefwoorden probeer ik te voorkomen dat ik afhankelijk wordt van Lightroom. Trefwoorden zijn namelijk compatibel met andere systemen en in de toekomst zou ik mijn organisatie dus vrij eenvoudig mee moeten kunnen nemen naar een ander systeem. In IT land noemen ze dit een exit-strategie en het is goed om daar vooraf over na te denken. In het verleden heb ik dat onvoldoende gedaan waardoor ik nu een hoop werk heb gehad en waardoor ik de migratie ook langer voor me uit heb geschoven dan dat ik eigenlijk had gewild.

Dit artikel is ook als Whitepaper te downloaden:
Van EM2 naar LR5.X

Een of meerdere Lightroom catalogi?

Veel fotografen worstelen met deze vraag en Adobe adviseert om in principe een enkele mastercatalogus te gebruiken. Ook veel fotografen hanteren deze visie.

Toch is het mogelijk om er verschillende catalogi er op na te houden en er bestaan ook diverse argumenten voor. Peter Krogh schreef er zelfs een heel boek over (zie ook mijn review over zijn ‘Multi-Catalog Workflow with Lightroom 5’ ). Het feit dat zo'n boek bestaat toont op zijn minst aan dat er blijkbaar behoefte bestaat aan meerdere catalogi.

Adobe heeft Lightroom ontworpen met als uitgangspunt een enkele catalogus. Je kunt al je foto’s prima beheren in een enkele catalogus, er is in principe geen limiet voor wat betreft het aantal foto’s. 

Daar komt bij dat er wel belangrijke nadelen zijn aan het gebruik van meerdere catalogi. Zo kun je slechts 1 catalogus tegelijk doorzoeken op bijvoorbeeld trefwoorden. Zoek je dus een bepaalde foto dan is het mogelijk dat je meerdere catalogi achter elkaar moet doorzoeken.

Nog meer nadelen van multiple catalogus strategie zijn:

• Je kunt maar 1 catalogus tegelijk open hebben. Wil je een andere catalogus bekijken dan ben je verplicht de catalogus die je op dat moment open hebt staan eerst af te sluiten
• Iedere catalogus heeft zijn eigen lijst met Keywords (trefwoorden). Die kun je overigens wel exporteren vanuit de ene catalogus en importeren in een andere
• Administratie rondom meerdere catalogi; wat, waar, e.d. Je zult dit moeten bijhouden
• Je kunt de gezondheid van je bestanden door Lightroom laten controleren (DNG Validatie) maar dit werkt alleen voor de huidig geopende catalogus. Heb je er 10 dan zijn dat dus 30 handelingen (10 x catalogus openen / DNG valideren / Catalogus sluiten)
• De preview settings zijn catalogus specifiek. Dat wil dus zeggen dat je die voor al je catalogi afzonderlijk zult moeten instellen. Verander je een keer iets dan is de kans groot dat je dit ook zo voor je andere catalogi wilt instellen
• Verzamelingen (en slimme verzamelingen) zijn catalogus specifiek. Je moet ze dus voor iedere catalogus afzonderlijk maken en bijhouden

Bij mijn oriëntatie op de overgang van mijn huidige DAM systeem, Expression Media, naar Lightroom heb ik me de afgelopen tijd stevig in deze materie verdiept. Momenteel gebruik ik namelijk wel meerdere catalogi. Vooral omdat EM limieten kent voor wat betreft het aantal media items dat je er in kunt beheren en hoe groot of de database mag worden (respectievelijk 128.000 items en 2 Gb).

Expression Media heeft bovendien als voordeel boven Lightroom (een van de weinige overigens...) dat je WEL meerdere catalogi tegelijk open kunt hebben en dat je die ook tegelijk kunt doorzoeken op trefwoorden.

Momenteel heb ik dus meerdere catalogi, te weten zeven:

• Archief Origineel
• Archief Afgeleid
• Archief Afgeleid DiaScans
• Archief Afgeleid Negatiefscans
• Archief Andermans Werk
• Mijn Afbeeldingen
• En nog wat projectcatalogi

In Archief Origineel zitten al mijn originele RAW bestanden (als DNG’s), feitelijk mijn voornaamste catalogus dus.

De drie catalogi die beginnen met Archief_Afgeleid bevatten geen oorspronkelijk bronmateriaal, net zoals de naam al suggereert. In twee gevallen is het duidelijk; de scans van mijn dia’s en negatieven. De derde is wat minder duidelijk. In de beginperiode maakte ik JPG bestanden van al mijn DNG’s. Dat waren tenslotte de bestanden waar ik daadwerkelijk iets mee kon. Op mijn website zetten, delen met anderen, een fotoalbum maken, etc. Tegenwoordig maak ik alleen JPG’s op het moment dat ik ze ergens voor nodig heb maar bewaar ik ze daarna niet. De enige afgeleide bestanden die ik tegenwoordig krijg, zijn (Photoshop) bewerkingen van mijn originelen. Dan ontstaat er een nieuw bestand (meestal TIF) en die bewaar ik uiteraard wel omdat er werk in heeft gezeten. De JPG die ik daar dan (eventueel) weer van maak bewaar ik dan overigens weer niet. Die is met 1 druk op de knop weer opnieuw te genereren wanneer ik hem nog eens nodig heb. Mijn Archief Afgeleid groeit dus niet meer zo hard als in het begin en de drie ‘ Afgeleide’  catalogi zou ik dan ook prima tot een enkele archief kunnen samenvoegen.

In Archief Andermans Werk zit, zoals de naam al aangeeft, geen eigen werk. Volgens mij een hele legitieme reden om het in een aparte catalogus onder te brengen hoewel ik in de praktijk daar al wel eens ‘last’ van heb gehad.

Bij een opdracht of situatie waarin je met meerdere fotografen werkt en je de foto’s in een gezamenlijk resultaat wilt presenteren (webpagina, fotoalbum o.i.d) is het gemakkelijk dat je de foto’s ook in 1 verzameling (Lightroom) of Catalogset (EM) kunt beheren. Toch denk ik niet dat ik mijn werk wil mixen met werk van anderen en ik zal hier dan ook een afzonderlijke catalogus voor aanhouden.

Voor wat betreft ‘Mijn afbeeldingen’, dat is een rommeltje van allerhande plaatjes van verschillende bronnen. Ik geloof dat ik die maar helemaal laat vervallen.  De enige foto’s die ik hier wil bewaren (en beheren) zijn die uit m’n telefoon maar die kan ik wel in een andere catalogus onderbrengen.

Ook de projectcatalogi hoef ik niet naar Lightroom over te zetten. Die waren tenslotte alleen maar tijdelijk en zijn na hun gebruik overgeheveld naar de master catalogus. In de toekomst sluit ik niet uit dat ik, om bijvoorbeeld performance redenen, toch weer gebruik van projectcatalogi ga maken. Echter wanneer die klaar zijn zullen ze ook weer opgaan in de Master catalogus.

Op dit moment zie ik dus 3 catalogi in Lightroom waarheen ik mijn huidig materiaal moet gaan migreren:

1. Origineel werk
2. Afgeleid werk
3. Andermans werk

De volgende stap is hoe ik mijn organisatie in Expression Media met ‘Catalog sets’ om kan zetten naar (slimme) ‘verzamelingen’ in Lightroom maar daar heb ik al wat ideeën voor. Daarover een volgende keer meer.

Een alles-in-één fotobeheerprogramma of best-of-breed?

Voor de verschillende zaken die je rondom je foto’s nodig hebt zoals sorteren, beheren, bewerken e.d. bestaan veel verschillende soorten programma's. Voorbeelden zijn Adobe Bridge, MediaPro van Phase One en Adobe's Photoshop. 

De trend is echter dat steeds meer opties worden samengevoegd binnen één programma (voorbeelden zijn PhaseOne’s CaptureOne en Adobe’s Lightroom).

Gescheiden functionaliteit stond bij mij altijd voorop. Zo was het niet alleen duidelijk waar je mee bezig was maar boden taakspecifieke applicaties ook vaak een betere kwaliteit dan een programma dat alles een beetje kon. 

Dus zo gebruikte ik Nikon ViewNX/Transfer voor het overzetten van de foto's naar m'n computer (ook wel het ingestion proces genoemd), Adobe Bridge/Camera Raw voor het sorteren en ontwikkelen van m'n opnames en Microsoft Expression Media voor het beheren. Allemaal naast elkaar dus en allemaal met hun specifieke kwaliteiten. 

Naarmate het aantal foto’s dat ik maakte toenam (het neemt nog steeds toe) kwam ik er wel achter dat mijn workflow (te) veel tijd in beslag nam. Tijd voor een efficiencyverbetering dus maar ik zag er tegenaan om mijn werkwijze aan te passen (veel werk) en naar eventuele nieuwe applicaties te migreren (nog meer werk).

Nadat mijn favoriete fotobeheerprogramma (Expression Media) door Microsoft werd verkocht aan PhaseOne bleek van de verwachte opleving voor dit pakket helaas geen sprake. In feite wordt er nu al jaren niet meer aan het pakket gewerkt en wordt ik dus gedwongen om me oriënteren op iets anders. Nu dus opnieuw de vraag: een specifieke beheerapplicatie of toch iets meer verschillende mogelijkheden zoals Lightroom?

De benadering zoals die van Lightroom sprak me initieel helemaal niet aan; beheren, bewerken en publiceren vanuit één en dezelfde applicatie. Ik had het idee dat er voor iedere toepassing vast en zeker betere afzonderlijke alternatieven moesten bestaan. De ‘best of breed’ benadering spreekt me in z'n algemeenheid eigenlijk veel meer aan. 

Echter mijn praktijkervaring leerde me dat al die verschillende toepassingen erg veel (extra?) werk met zich mee brengen. Daarnaast is de administratieve druk vrij groot en moet je behoorlijk gestructureerd zijn om geen fouten te maken. Dit bracht me er toe om me toch eens wat nader in Lightroom te verdiepen.

Het blijkt dat Adobe zich goed in de doelgroep heeft verdiept en dat er alles aan is gedaan om jou als fotograaf een zo efficiënt mogelijke workflow te bieden. Vaak is daar even een denk-omslag voor nodig maar als je daartoe bereid bent, levert dat meteen directe voordelen op in je workflow. Intussen ben ik dan ook overtuigd en heb ik een deel van mijn workflow al naar Lightroom overgeheveld. De migratie van mijn archief moet nog plaatsvinden maar dat wil ik zeer zorgvuldig doen en ik voer dan ook eerst allerhande testen uit over hoe ik de (meta) informatie en vooral ook mijn huidige organisatie mee kan nemen vanuit Expression Media.

Voor wat betreft de keuze van opties die Adobe biedt met Lightroom blijkt dat men de meest gebruikte ‘ontwikkel’ mogelijkheden heel laagdrempelig heeft ingebouwd. Het is bijna net zo eenvoudig om even een deel van het beeld door te drukken of tegen te houden dan om ze te voorzien van een sterwaardering of trefwoorden. In die gevallen dat een foto wat meer werk nodig heeft, je iets van scratch af aan wil gaan opbouwen of dat je een montage wilt maken; dan ben je alsnog aangewezen op een ‘echt’ bewerkingsprogramma zoals Photoshop. Met al die opties die een programma als Photoshop biedt (met de bijbehorende steile leercurve) hoop ik wel dat Adobe het rustig aan doet met het ‘overhevelen’ van nog meer bewerkingsfuncties naar Lightroom. In het geval je je al thuis voelt in Lightroom zul je waarschijnlijk snel kunnen wennen aan een paar extra functies maar dat is wel de manier waarop Photoshop zo'n omvangrijk programma is geworden. Veel mensen kunnen het niet meer behappen. 

Omdat Lightroom zo’n ander uitgangspunt heeft (bedieningsgemak) betwijfel ik overigens of Adobe opnieuw in deze val zal stappen. Hopelijk blijft het een programma dat ook voor beginners snel te bevatten is. Mocht Adobe Lightroom toch verder willen uitbreiden dan opteer ik voor aanvullende beheerfuncties, meer dan voor de bewerkfuncties. Zo zou ik graag gezichtsherkenning toegevoegd willen hebben bijvoorbeeld en zou het allemaal wat ‘snappier’ mogen aanvoelen. Kijken wat versie 6, later dit jaar, ons binnenkort te bieden heeft... 

Sterft desktop DAM uit?

Met de aankondiging, eerder deze week, dat Apple stopt met iPhoto en Aperture heeft me dit aan het denken gezet. Weliswaar komt Apple met een vervanger voor deze beide applicaties; (iCloud) Photos. Echter zal Photos niet al te moeilijk in gebruik mogen zijn aangezien het (mede) iPhoto gaat vervangen. Het dus nog maar de vraag in hoeverre de serieuze en professionele fotograaf er mee uit de voeten zal kunnen.

Ook het gerucht dat Apple ondersteuning biedt aan gebruikers die willen overstappen naar Adobe’s Lightroom suggereert dat de toekomst voor deze fotografen waarschijnlijk niet (meer) bij Apple ligt...

Thom Hogan heeft het idee dat de bewerkingsmogelijkheden van de nieuwe applicatie nog wel eens op Aperture zouden kunnen lijken maar hij is bang dat de beheer en organisatie functies (DAM) belangrijk minder zullen worden (link). Overigens gaat Thom er van uit dat Apple hier een voorsprong heeft genomen maar daar ben ikzelf nog niet van overtuigd, in ieder geval niet vanuit DAM perspectief.

Mijn eigen DAM; Expression Media van Microsoft heeft een soortgelijk traject achter de rug als hiervoor beschreven. Ooit begonnen als iView Media Pro wist het een grote schare trouwe aanhangers te bemachtigen omdat het invulling gaf aan veel van de behoeftes van (vak)fotografen. Toen de ontwikkelaar het alleen niet meer kon behappen leek de uitkomst om aansluiting te vinden bij een grote partij; Microsoft. En hoewel die voortvarend te werk leek te gaan kwam de klad er al snel in. Veel gebruikers stapten over naar een andere DAM (Veel MAC gebruikers vast ook naar Aperture….) maar voordat de leegstroom goed op gang kwam werd het product door Phase One overgenomen en als MediaPro in de markt gezet. Als professioneel foto bedrijf met een goede reputatie bleven veel gebruikers toch weer hangen met de hoop op nieuw elan. Tenslotte zit niemand te wachten op een migratietraject dus als je dat kunt voorkomen…

Deze hoop bleek (weer) ongegrond, PhaseOne heeft de verwachtingen op geen enkele manier waar kunnen maken en er bleven dus alleen teleurgestelde gebruikers over. Een deel daarvan zal zijn overgestapt naar Aperture.

Vergelijkbaar verhaal bij Nikon met z’n Capture (later NX en NX2). Daar moet NX-D het stokje overnemen maar (ook) daar is nog een lange weg te gaan.

De enige constante  desktop DAM lijkt wel Lightroom te zijn. Weliswaar is Adobe voorzichtig op gang gekomen maar met iedere versie wordt het programma beter en er stappen steeds meer gebruikers over. Het enige risico is misschien dat bij gebrek aan concurrentie de druk tot verbetering zal afnemen. Bij de recente release van versie 5.5 echter, waarin heel veel updates waren verwerkt, blijkt dit gelukkig nog niet het geval.

Toch adviseer ik iedereen om alvast na te denken over een exit strategie voor je huidige DAM. Dit voor het geval de leverancier de stekker er uit trekt. Alle genoemde voorbeelden tonen aan dat iedereen hier (plotseling) mee te maken kan krijgen.

Aanvulling dd 21 augustus 2014: Het NIDF brengt een whitepaper uit over dit onderwerp met ongeveer dezelfde strekking: http://www.nidf.nl/nidf-raw-software.pdf 

Workflow vereenvoudiging: automatisch trefwoorden toekennen

Omdat een RAW foto workflow best nog veel handelingen met zich mee brengt ben ik voortdurend op zoek om het proces efficiënter te maken. 
Dit artikel geeft een goede weergave van m’n workflow en die bestaat o.a. de volgende 3 (belangrijke) stappen:

• (Ster)waarderingen geven
• Namen van personen die op de foto staan toevoegen
• Overige trefwoorden toevoegen

Tot nog toe ging ik altijd alle nieuw binnengekomen foto’s als eerste met een rood label kenmerken zodat ik wist welke foto’s nog moesten worden ‘gedaan’. Op een moment dat ik dan even tijd had ging ik enkele (of een aantal) foto’s waarderen, namen en overige trefwoorden toekennen. Van die serie foto’s verwijderde ik dan aansluitend het rode label zodat m’n ‘todo’ lijst weer wat kleiner werd (hier nog bestaande uit 2955 foto’s):

Om dit proces wat te vereenvoudigen zorg ik er tegenwoordig voor dat bij het ingestion proces (wanneer de foto’s van fotokaart of toestel naar de computer worden overgebracht) er meteen (automatisch) een drietal (helper) trefwoorden mee worden genomen:

Voor dit ingestion proces gebruik ik nog altijd NikonTransfer (onderdeel van ViewNX2) hoewel ik dat waarschijnlijk in de toekomst ook met Lightroom ga doen maar daarover een andere keer meer. Over het ingestion proces heb ik overigens eerder dit artikel geschreven.

Ik had al een voorinstelling aangemaakt waarin al mijn copyright gegevens waren opgenomen (die gelden tenslotte voor alle foto’s). Deze voorinstelling heb ik uitgebreid met drie trefwoorden (keywords):

• @nog_geen_trefwoorden
• @nog_geen_namen
• @nog_geen_waardering

In mijn DAM kan ik nu met één klik een overzicht krijgen van alle foto’s uit een bepaalde ‘categorie’. Nu hoef ik dus niet meer alle drie kenmerken van een set foto’s tegelijk te muteren maar kan ik dat afzonderlijk doen. Ook al heb ik maar tijd om 1 foto van een waardering te voorzien dan doe ik dat gewoon en verwijder dan het trefwoord ‘@nog_geen_waardering’ van het betreffende bestand. 

In Lightroom kun je dit natuurlijk ook doen maar daar is het zelfs mogelijk om een aantal van dit soort kenmerken te combineren in zogenaamde Slimme Verzamelingen (Smart Collections). Dit is een dusdanig interessant onderwerp dat ik daarop later terug kom:

Adobe Bridge vervangen door Adobe Lightroom?

In mijn poging om m’n workflow te vereenvoudigen heb ik besloten om gebruikt te gaan maken van Adobe Lightroom. Omdat ik daar nog weinig mee gewerkt heb wil ik mijn eerste ervaringen met het programma graag hier met jullie delen.

Ik speel al een poosje met het idee om mijn huidige DAM (foto beheer programma), Expression Media, te vervangen door Lightroom maar ik zie nogal op tegen de migratie.
Mijn uiteindelijke doel is om het huidige aantal handmatige handelingen zo veel mogelijk terug te brengen. Dit zonder in te leveren op kwaliteit. Ik denk dat dit alleen kan door zo veel mogelijk zaken in één applicatie te regelen en de veelbelovendste kandidaat daarvoor is Lightroom. 
Uiteraard hoef ik niet te beginnen met het (naar mijn idee) moeilijkste deel; het archief (vanwege de bijbehorende migratie) dus dat stel ik uit tot later.

Het eerste deel van mijn Workflow, waarin Adobe Bridge een belangrijke rol speelt, (lees evt. dit en/of dit artikel over mijn huidige workflow) is waarschijnlijk gemakkelijker te vervangen door Lightroom. Omdat ik bovendien eerst nog wil wennen aan Lightroom ga ik dan ook met dit deel beginnen:

Het gaat daarbij om het oranje gemarkeerde deel van m’n proces zoals in het bovenstaande schema is te zien. Wellicht kan ook het gele deel (DNG converter) direct meegenomen worden waardoor ik het meteen al met een applicatie minder zou kunnen doen.

Hoewel Lightroom de afgelopen jaren flink in prijs is gezakt gaat het nog altijd om een serieus bedrag (130,- euro) en daarom heb ik eerst gekeken of ik het ergens goedkoper kon krijgen. Omdat ik schoolgaande kinderen heb was SurfSpot mijn eerste stop maar helaas is Lightroom daar niet verkrijgbaar. PhotoShop CS6 overigens wel (verpakt als ‘CS6 Design and Web Premium) voor 77,- euro (1 jaar)...

Lightroom kon ik nergens substantieel goedkoper vinden en uiteindelijk heb ik het maar bij BOL.com gekocht.

Een dag later ontving ik versie 4.1 maar na installatie bleek ik wel meteen te kunnen upgraden naar de huidige versie 4.3.

Hoewel de catologus functie van Lightroom waarschijnlijk de belangrijkste functie van het programma is en waarvoor ik het eigenlijk ook heb aangeschaft, heeft dat deel betrekking op het laatste deel van mijn workflow. Omdat ik daar vooralsnog Expression Media voor blijf gebruiken concentreer ik me dus eerst op het ‘bewerk’-deel van Lightroom.

De vragen die daarbij relevant zijn hebben natuurlijk vooral betrekking op hoe ik het voorheen deed met Bridge:

• Als eerste check ik in Bride (stap 6) altijd de integriteit van de bestanden. In bridge liet ik hierbij daarvoor altijd de cache opbouwen. Daarna inspecteerde ik de beelden visueel. In Lightroom is iets dergelijks ook mogelijk bij de import van foto’s (CTR/Shift/i)

Zorg er voor dat bij bestandsafhandeling / Voorvertoning renderen de optie op ‘ingesloten en secundair’ staat.

• De Bride batch aanpassing die Peter Krogh ‘punch’ noemt zou in LR een tegenhanger kennen, ‘PK-Import’, maar ik heb nog niet kunnen vinden hoe die moet worden ingesteld.  Er zijn echter talloze presets waarmee ik eerst maar eens ga stoeien. Hierover een andere keer dus meer
• Aanpassingen in LR worden, net als in bridge, in (XMP) sidecar bestanden weggeschreven. De originele RAW bestanden blijven dus onaangeroerd en dat vind ik een erg prettig idee. Bovendien ‘leest’ LR de sidecar bestanden die door Bridge zijn aangemaakt
• Andersom is ook het geval, mits de gegevens in LR wel eerst even in het bestand weggeschreven worden. Dit is een handmatige actie die op meerdere bestanden tegelijk uitgevoerd kan worden:
  
  rechtsklikken/metagegevens/metagegevens opslaan in bestand. Bij NEF bestanden is dit vervolgens dan niet letterlijk in het bestand maar als (XMP) sidecar bestand. Deze worden echter zonder problemen door Bridge uitgelezen
• Blijft DNG converter nodig om DNG’s te maken? Nou, op het eerste gezicht niet omdat er zondermeer DNG geëxporteerd kan worden vanuit LR (op het bestand rechtsklikken en kiezen voor ‘Exporteren/Exporteren naar DNG’).Deze DNG’s blijken echter toch anders dan die met DNG converter gemaakt:
• Zo hebben ze niet exact dezelfde grootte, hoewel ze met dezelfde compatibiliteit zijn gemaakt (ACR 7.1 en hoger). De LR DNG’s worden ook niet door Windows Explorer of Expression Media ‘herkend’ zoals te zien is in bovenstaande schermafbeelding.
• Wanneer ik de Adobe DNG converter vervolgens de DNG’s laat maken van exact dezelfde NEF + XMP sidecar bestanden dan verschijnt er een prima DNG (incl. de wijzigingen die ik in LR heb aangebracht) en die zijn vervolgens wel weer zonder problemen in EM te openen, vreemd...
• Er blijkt overigens een alternatieve methode te zijn om DNG’s te maken met LR: In de bibliotheek modus / menu bibliotheek / foto omzetten in DNG. Deze is wel ‘compatible’ met windows Explorer en Expression Media maar het bestand is toch nog weer anders dan de DNG die gemaakt is met DNG converter. Kortom, er is nog wat uitzoekwerk te doen!

Overigens ben ik niet de enige die Bridge wil gaan vervangen door Lightroom. Scott Kelby heeft op zijn site (achter de betaalmuur) 100 redenen verzameld waarom of je dit zou willen.

Tijdelijk 30% korting op (o.a. MediaPro) Software van PhaseOne

voor de mensen die interesse hebben in 'echte' DAM software en daar voordelig aan willen komen is er tot 25 maart gelegenheid om het met 30% korting aan te schaffen, althans dat werd vandaag aangekondigd op het gebruikersforum.

Wie eerst nog even mijn ervaringen er over na wil lezen, dat kan hier.

Overigens heeft PhaseOne regelmatig dit soort tijdelijke prijsverlagingen. Overweeg je dus om een van hun producten te kopen en 'staat het niet in de brand', wacht dan even af en sla je slag op een gunstig moment.

Ervaringen met Media Pro van Phase One

Afgelopen mei schreef ik over de lancering Phase One’s Media Pro archiefsoftware met de belofte het eens flink aan de tand te voelen. Veel fotografen hadden namelijk met smart gewacht op het eerder van Microsoft overgenomen product. Al tijdens de Microsoft periode was de ontwikkeling van wat destijds Expression Media II werd genoemd, al zo’n beetje tot stilstand gekomen en ook nu duurde het bijna een jaar voordat Phase One met een release uit kwam. De verwachtingen waren dus hoog gespannen en veel mensen sloegen meteen aan het testen, ook ikzelf.

Op diverse fora, ondermeer op die van PhaseOne zelf en die van TheDamBook worden veel ervaringen uitgewisseld en kan er ook veel informatie terug worden gevonden. De eerste ervaringen waren overigens niet onverdeeld positief en PhaseOne kwam dan ook al vrij snel (juli 2011) met een update; versie 1.01

Iedereen die Media Pro heeft gedownload maar (nog) niet aangeschaft werd op 29 augustus door Phase One gevraagd naar zijn of haar mening over het product. De enquête is niet te vinden vanaf de website en vandaar hier nog even de URL voor diegenen die de mail niet hebben ontvangen maar alsnog graag hun mening kwijt willen.

Voor degenen die graag eerst willen weten wat ze kunnen verwachten zijn hier de 9 vragen:

1. In welke setting heb je Media Pro gebruikt?
2. Waar heb je voor het eerst van Media Pro gehoord?
3. Wat is je algehele indruk van Media Pro?
4. Vond je Media Pro intuïtief in het gebruik?
5. Beantwoord Media pro aan je DAM behoeftes?
6. Welke software heeft je voorkeur voor het beheren van je digitale assets?
7. Welke RAW converter of beeldbewerkingssoftware gebruikte je in combinatie met Media Pro?
8. Wat is de belangrijkste reden waarom je Media Pro niet hebt aangeschaft na de proefperiode?
9. Wat zou nodig zijn om je over te halen om Media Pro alsnog aan te schaffen?

Alleen vraag 8 en 9 hebben een tekstveld waarin je eigen tekst kwijt kunt, alle overige vragen hebben voor-gedefinieerde antwoorden.

Vanzelfsprekend heb ik mijn eigen ervaringen met PhaseOne gedeeld in de hoop dat er snel een nieuwe update uit zal worden gebracht. Er mankeert in mijn ogen namelijk nog te veel aan om de overstap van Expression Media naar Media Pro te rechtvaardigen

Voor wie (nog) niet weet waar Media Pro voor gebruikt wordt heb ik eerder een artikel geschreven over zijn voorganger; Expression Media. De dingen die daar staan beschreven gaan op voor beide applicaties.

Mijn eigen ervaringen:

De bovenstaande zaken heb ik aangetroffen. Met de groen gemarkeerde onderwerpen onderscheidt Media Pro zich positief vergeleken met de voorganger; Expression Media. Met de rood gemarkeerde velden is het andersom…

De 17 punten zijn in dit document verder uitgewerkt PLUS een aantal rechtstreekse vergelijkingen met EM2. 

Mijn conclusie is om vooralsnog vast te houden aan Expression Media en de overstap naar Media Pro nog niet te maken. Wel zie ik erg veel potentie in het product dus ik zal voorlopig nog geduld uitoefenen. Mijn hoop is wat dat betreft gevestigd op Phase One, een ‘echt’ foto bedrijf met, volgens mij, de goede focus.

Update 25 oktober 2011: Phase One heeft versie 1.1 van Media Pro uitgebracht.
Update 18 nov 2011: Voor de Mac is er inmiddels al een 1.1.1. versie.
UPdate 10 jan 2012: Voor beide platformen is versie 1.2 uitgebracht, zie hier de releasenotes.

NB: In deze post zijn (nog) geen ervaringen van deze versies verwerkt.