dinsdag 1 januari 2019

Terugblik op 2018




Een overzicht van alle artikelen van het afgelopen jaar plus een download van alle historie terug tot aan 2008!

JANUARI 2018

Batchgewijs aanpassingen aanbrengen aan grote groepen foto’s tegelijk kan je veel tijd besparen.  

FEBRUARI 2018

Ingegaan op de toegevoegde (organisatorische) functies als ‘geneste mappen’ en verzamelingen van mappen en geolocaties.

MAART 2018

Naast het artikel is er een download van een Whitepaper over ‘Foto Back-up en zo’ beschikbaar gesteld. Dit in het kader van 31 maart ‘Wereld Back-up dag’.

Een tijd lang heeft Adobe geen PDF handleidingen beschikbaar gehad voor de meeste van hun applicaties maar alleen online documentatie. Nu zijn er toch weer PDF’s beschikbaar. Een overzicht.

APRIL 2018

De Hiërarchische trefwoorden van Lightroom kun je gebruiken bij (bijvoorbeeld) het reorganiseren van je trefwoorden. Dit kan zowel met ‘echte’ categorieën als (mogelijk tijdelijke) ‘helper’-trefwoorden als ‘A’, ‘B’ e.d.

MEI 2018

Je kunt alleen op een back-up vertrouwen wanneer je weet dat die goed is. Daarom moet je hem af en toe testen en hier beschrijf ik hoe dat in een Lightroom situatie kan.

JUNI 2018
In Lightroom kunnen er verschillende lettertekens bij foto’s staan maar wat betekenen ze?

JULI 2018

Hoewel ik de term ‘Helpertrefwoord’ al eerder in artikelen hebt gebruik geef ik hier een gedetailleerde beschrijving over het nut ervan en over hoe ik ze toepas.



AUGUSTUS 2018
De ‘Workflow Smart Collection’ van John Beardsworth nader bekeken

Een beschrijving van de Lightroom workflow zoals John Beardswort die bedacht heeft. Aangevuld met mijn eigen visie daarop.



SEPTEMBER 2018

Over waarom het jammer is dat het veld met fotobeheerapplicaties weer verder uitdunt.

OKTOBER 2018

DNG’s kun je maken met zowel Lightroom als DNG converter. Echter het weer distilleren van de RAW’s vanuit dergelijke DNG’s kan alleen met DNG converter.

NOVEMBER 2018

Laagdrempelig kennismaken met Stock fotografie.

DECEMBER 2018

De 1-100 schaal van Lightroom vergeleken met de 0-12 schaal die Photoshop hanteert.

Voor de mensen die m’n blog volgen en eens een artikel terug willen zoeken heb ik een index gemaakt met een vergelijkbaar overzicht als dit maar dan tot aan 2008. Dit overzicht kan hier gedownload worden.




Nieuwe voornemens voor het nieuwe jaar?



Net als heel veel andere mensen heb je misschien ook goede voornemens voor het nieuwe jaar?

Voor wat betreft het beheer van je digitale (foto) collectie zou je bijvoorbeeld kunnen overwegen om toch eens die back-up in te regelen waar het tot nog toe nog nooit van gekomen is. Of als je dat al wel hebt ingeregeld, deze af en toe eens te checken

Of iets te gaan doen met het waarderen van je foto’s (dmv sterren) zodat je later gemakkelijker de juiste foto terug kunt vinden.

Niet te vergeten het toepassen van meta-data(trefwoorden) of virtuele groepen ten behoeve van de organisatie van je collectie of voor de verkoop (Stock). Wellicht heb je zelfs al te veel en moet je daarom een grote schoonmaak houden. Bijvoorbeeld om in-control te blijven over je foto's op internet.

Wanneer je nog geen Digital Asset Management (
DAMapplicatie gebruikt dan zou je je daarop kunnen gaan oriënteren. Wordt het een commercieel programma als Lightroom of gebruik je liever een gratis programma als XNview ? Een heel jaar om dit verder uit te zoeken.

Heb je nog oude dia’s dan kun je die natuurlijk gaan scannen maar hetzelfde geldt voor negatieven en of je er een scanner voor aan moet schaffen lees je hier.

Vergeet in ieder geval niet om je camera mee te nemen als je er dit jaar op uit trekt! 

zaterdag 1 december 2018

JPG compressie van Photoshop vergeleken met die van Lightroom



Wanneer je foto’s exporteert vanuit Lightroom* dan is 'Kwaliteit' één van de keuzeopties: 

Ondanks dat deze schaal in Lightroom van 0 tot 100 loopt is dit toch geen percentage zoals veel mensen denken! 
De onderliggende compressie-algoritme die Adobe gebruikt in Lightroom is gelijk aan die in Photoshop hoewel het er daar wel anders uitziet.

In Photoshop wordt namelijk een schaal gehanteerd van 0 tot en met 12. De verwarring is dan nog niet compleet omdat in Photoshop er nog een andere schaal wordt gebruikt (Laag, Normaal, Hoog en Maximaal):


Het is interessant is om deze drie verschillende schalen eens naast elkaar te leggen om te zien waar de overeenkomsten zitten:


We zien dan bijvoorbeeld dat wanneer we in Lightroom een foto met kwaliteit 93 exporteren dat dit geen enkel verschil maakt ten opzichte van 100. In beide gevallen wordt dezelfde compressie algoritme toegepast die de beste export oplevert.

Pas vanaf 92 of lager wordt er een ander algoritme toegepast en zal het bestand daadwerkelijk anders zijn. Het algoritme wat dan wordt toegepast komt overeen met 11 in Photoshop en levert een grootte op van 72% ten opzichte van de hoogste schaal. Of je in Lightroom dan 92, 91 of 90 gebruikt, dat maakt dus niet uit. De volgende kwaliteitsstap naar beneden wordt pas weer gemaakt bij 84.

Ook kwaliteit 0 is geen ‘nul’ zoals we ons dat misschien voorstellen. Hier wordt namelijk hetzelfde algoritme toegepast als bij de kwaliteiten tot en met 15 en welke een grootte oplevert die 14% betreft van een 100% export (12 in photoshop of 93-100 in Lightroom).

Bovenstaande tabelletje is hopelijk handig voor de mensen die wat meer inzicht willen in wat er nu daadwerkelijk gebeurt wanneer je een foto uit Lightroom exporteert en welke opties daadwerkelijk effect hebben.

Voor de mensen die zich wat meer in deze materie willen verdiepen kan ik de (Engelstalige) blog van Jeffrey Friedl adviseren over dit thema. Hij stelt daar ook een Lightroom plug-in beschikbaar waarmee je in één keer JPG’s kunt genereren met alle verschillende kwaliteitsinstellingen zodat je snel zaken kunt vergelijken:


* Daar waar ik het in deze blog over Lightroom heb daar bedoel ik Lightroom Classic CC

donderdag 1 november 2018

Adobe Stock en Lightroom



Voor de mensen die hun foto’s bij een fotostockbureau willen aanbieden zijn er talloze mogelijkheden maar met Adobe Stock kun je heel laagdrempelig kennismaken met het fenomeen. 


Adobe Lightroom (Classic CC) kent tegenwoordig een ingebouwde Adobe stock functie die het nog gemakkelijker maakt om foto’s rechtstreeks vanuit je catalogus ‘te koop’ aan te bieden op de marktplaats van Adobe. 

Voordat dit concreet kan moet je jezelf nog wel als leverancier van stockfoto’s aanmelden bij Adobe. Dit is even wat ‘gedoe’ maar op zich goed te doen. Het onderdeel Publicatiebeheer in Lightroom helpt je bovendien om de  stappen te doorlopen:
Dat je een CC abonnement hebt (en dus bij Adobe bekend bent) is niet voldoende, je moet namelijk een zogenaamde 'Contributor' account hebben. Misschien dat dit komt doordat het geen oorspronkelijk Adobe product is en dat Adobe het gekocht heeft van Fotolia, dat weet ik niet.

Je moet vervolgens nog een en ander aan administratie doorlopen om aangemeld te raken maar gelukkig is dat éénmalig. Zo moet je een kopie van je identiteitsbewijs uploaden en in de laatste stap van het registratieproces krijg je het verzoek om een belastingformulier in te vullen. Als ‘individual’ heb je de keuze uit 3 opties:
Concreet gaat het dan om het W-8 BEN formulier voor ‘A resident of a country that has a taks treaty with the USA’, de middelste optie dus.

In de W-8 BEN verklaar je woonachtig en belastingplichtig te zijn in Nederland. Omdat er een belastingverdrag is tussen Nederland en de Verenigde Staten voorkom je hiermee dat er dubbel belasting wordt ingehouden op de (potentiële) omzet die je gaat maken.

Het formulier hoeft overigens niet meteen ingevuld te worden hoewel je er dan wel aan herinnerd zult blijven worden:

Aan de slag!
Wanneer ik een foto heb geïdentificeerd als interessant voor verkoop dan sleep ik hem op de Adobe Stock publicatie service:

Hieronder zie je dat de foto klaar staat om gepubliceerd te worden. Onder de lijn in het midden van het scherm zie je alle foto’s die al gepubliceerd zijn. 
Je kunt de foto nu nog bewerken of er trefwoorden aan toevoegen wanneer je dat wilt. Ben je klaar dan druk je op de knop ‘Publiceren’ rechtsboven:
De foto staat nu nog niet te koop. Je dient nog een aantal handelingen te doen en Lightroom presenteert je dan ook meteen het menu waarin dat kan:

Klik je op Nee dan moet je later handmatig nog naar de Adobe Stock site om dat te doen. Klik je op Ja, dan wordt je daar meteen naar toe gebracht:
Zoals je ziet zijn vanuit Lightroom een aantal zaken zoals titel en trefwoord meegekomen. Die wil ik echter aanpassen omdat ik denk dat andere trefwoorden beter passen voor de verkoop. Namen van personen haal ik er bijvoorbeeld uit. Gelukkig 'synchroniseren' deze wijzigingen niet terug naar Lightroom. De trefwoorden in je catalogus blijven dus ongewijzigd!

Potentiële klanten gebruiken trefwoorden om foto’s te vinden. Zorg er dus voor dat er voldoende (relevante) trefwoorden aan de foto mee worden gegeven. Overweeg overigens om dit in het Engels te doen omdat in feite de hele wereld je markt is en niet alleen Nederland.  
Bovendien is Nederlands niet beschikbaar als optie binnen Adobe Stock als taal voor de trefwoorden. 

Op de Photokina van 2016 heb ik gezien dat Adobe stock al zelfstandig suggesties doet voor trefwoorden aan de hand van het inhoudelijk beeldmateriaal zelf (dus niet aan de hand van tekst die in de metadata van de foto beschikbaar is). Deze functionaliteit heb ik echter nog niet kunnen vinden, waarschijnlijk is dat dus nog in bèta en kunnen we het in de toekomst verwachten.
Wanneer ik heb aangegeven of er ook herkenbare personen of eigendommen op staan (nee) kan ik de foto daadwerkelijk indienen voor goedkeuring. Ik druk dan op de groene knop.

Wanneer je meerdere foto’s hebt voorbereid kun je ze allemaal selecteren en tegelijk indienen. Vanaf dan zijn ze nog steeds niet te koop voor anderen. Ze worden namelijk eerst nog door Adobe beoordeeld. Dat duurt gemiddeld een paar dagen.
Je krijgt een notificatie via de mail, in dit voorbeeld ging dat overigens om een afwijzing:

Mocht je tussentijds nieuwsgierig zijn dan kun je ook altijd rechtstreeks naar de site (link) of er naar toe gaan via Lightroom door rechts te klikken op de publicatie service:
Dan kom je op je profielpagina terecht en daar kun je naar de tab ‘in beoordelingsfase’. In mijn voorbeeld was die leeg en daarom ga ik naar de tab ‘Geweigerd’. Daar zie je uitgebreidere argumentatie over waarom de foto geweigerd werd:
Blijkbaar wordt de beoordeling machinematig gedaan want mijn foto heeft weliswaar onscherpe delen maar die heb ik bewust aangebracht. Mijn bedoeling was juist dat het oog naar het scherpe huisje in het midden zou worden getrokken. 
Een menselijke beoordeler zou dat hebben gezien. 

Eenzelfde afwijzing had ik al eens eerder bij een close-up foto met geringe scherptediepte (de hangsloten aan een brugleuning). Andere redenen voor afwijzing die ik heb gehad zijn: 
  • Weigering Intellectueel Eigendom (de foto’s van de windmolen, de veerboot naar Ameland en Nemo) 
  • Technische Problemen (de zwart wit foto van Ezinge)
  • Belichtingsprobleem (de slak op het blad)

Bij de afwijzing op grond van intellectueel eigendom ontving ik onderstaande:

"Tijdens onze controle is gebleken dat deze elementen bevat die worden beschermd door intellectuele-eigendomswetten, zodat we deze niet in onze verzameling kunnen opnemen. Lees de volgende richtlijnen over intellectuele-eigendomsrechten:
Beschermde elementen kunnen bepaalde voorwerpen zijn die worden afgebeeld in een afbeelding, maar ook beschermde termen (zoals namen of handelsmerken) in de beschrijving, titel en/of trefwoorden van de afbeelding. Hier volgen enkele voorbeelden van onderwerpen die worden beschermd door intellectuele-eigendomwetten:

Producten en voorwerpen
Commerciële producten (zoals speelgoed, modeartikelen, elektronische apparaten en designmeubels) mogen nooit scherp in beeld zijn en/of het hoofdonderwerp van de inhoud zijn als ze een herkenbaar en kenmerkend uiterlijk (vorm of kleur) hebben.

Handelsmerk en intellectuele eigendom
We kunnen de weergave van logo's, handelsmerken, bedrijfs- of merknamen (zoals Apple, Nike, Gucci en BMW) in je afbeeldingen niet accepteren. Dit geldt ook voor herkenbare verpakkingen of andere productaspecten.

Plaatsen, locaties, monumenten, bezienswaardigheden
Voor locaties waarvoor een toegangsbewijs moet worden gekocht, zoals dierentuinen, musea of pretparken, gelden vaak beperkingen wat betreft fotograferen. Voor afbeeldingen is een afstandsverklaring van het eigendomsrecht vereist als ze unieke locaties met karakteristieke kenmerken op een herkenbare wijze afbeelden, inclusief maar niet beperkt tot herkenbare percelen, installaties en dieren.
Sommige monumenten en bezienswaardigheden kunnen niet worden geaccepteerd, afhankelijk van de locatie, kunstenaar, ouderdom en andere relevante beperkingen. Het is je eigen verantwoordelijkheid om te achterhalen of er fotografische beperkingen van toepassing zijn.

Architectuur, gebouwen
Voor moderne architectuur met unieke bouwstructuren is een afstandsverklaring nodig wanneer ze het hoofdonderwerp van de afbeelding vormen. Afhankelijk van de situatie zijn stadsgezichten, skylines of close-ups echter mogelijk wel toegestaan.

Auteursrechtelijk beschermde voorwerpen
Afbeeldingen die kunstwerken, beeldhouwwerken, street art, tekeningen, illustraties, literatuur, lettertypen of grafische elementen bevatten of eruit zijn ontsproten, zijn niet aanvaardbaar als het onderwerp niet oorspronkelijk door jou is gemaakt.
Deze maatregelen zijn in het leven geroepen om jou, onze bijdrager, maar ook onze klanten en Adobe Stock te beschermen. Verzend in de toekomst gerust afbeeldingen die deze richtlijnen volgen."

Een optie om protest aan te tekenen tegen deze besluiten heb ik overigens niet gevonden. Wel heeft Adobe een pagina met alle redenen waarop afbeeldingen geweigerd kunnen worden: https://www.adobe.com/go/stock-contributor-help_nl

Hoe lang een foto als ‘Rejected’ of ‘Geweigerd’ zichtbaar zal blijven is niet duidelijk. Je kunt de foto hier (Op de Adobe Stock profiel pagina) in ieder geval niet verwijderen. Wellicht is dat niet ook nodig omdat de foto toch niet gepubliceerd gaat worden. De ‘afgewezen’ status van een foto wordt niet terug gecommuniceerd naar Lightroom, althans de foto wordt 'gewoon' getoond tussen alle overige foto’s die wel gepubliceerd zijn. 

Wanneer je de foto in Lightroom dan uit de verzameling haalt lijkt het erop dat Lightroom dit ook voor je wilt regelen bij Adobe Stock:
Wanneer je dan op de knop ‘Publiceren’ klikt wordt de foto weliswaar uit de verzameling verwijderd maar op Adobe Stock gebeurt vervolgens niets. Wel krijg je een melding:
Je moet de foto dus nog op de Adobe Stock pagina verwijderen maar zoals we eerder hebben gezien kan dat helemaal niet bij afgewezen bestanden. 
Deze functie zal dus alleen werken met foto’s die wel gepubliceerd zijn. Dit heb ik niet getest maar in ieder geval is er dan wel een verwijderoptie beschikbaar:
Het is natuurlijk veel leuker wanneer een foto wél door de beoordelingscommissie komt! In de mail ziet dat er dan als volgt uit:
Op je dashboard pagina kun je dan je inkomsten volgen:


Al je foto's op Adobe Stock zijn voor anderen te vinden via trefwoord zoals hierboven beschreven. Je hebt echter ook een 'portfolio' waar al je foto's bij elkaar staan. Sean McCormac laat zien hoe je die kunt delen met anderen:


Dit is mijn Adobe Stock portfolio: Link

NB1: Ik heb de informatie van deze blog ook verwerkt in een whitepaper die je hier kunt downloaden:

NB2: Adobe heeft tot het eind van het jaar een aanbieding. De eerste 20.000 deelnemers krijgen een jaar gratis het CC fotografie plan bij 300 (goedgekeurde) foto's (link):


NB3: Wanneer je dieper in de wereld van de stockfotografie wilt duiken dan kan ik je van harte aanbevelen om eens bij Kruwt te gaan kijken. Toevallig schreef hij een paar dagen geleden ook over Adobe Stock:


dinsdag 2 oktober 2018

RAW bestanden extraheren uit DNG bestanden


In een recent forumgesprek werd ik getriggerd over de mogelijkheden van het DNG formaat om het originele RAW bestand volledig in te sluiten. De opmerking had betrekking op het weer extraheren van dit originele bestand uit een DNG bestand (onder het mom van "als je ergens iets in stopt wil je het er tenslotte ook weer uit kunnen halen").

Lightroom lijkt hier geen optie voor te hebben hoewel je er wel DNG’s mee kunt genereren, ook inclusief het insluiten van het originele RAW bestand. Voor het extraheren van het originele bestand uit een dergelijke DNG heb je dus additionele software nodig zoals de DNG converter van Adobe.

De gratis DNG converter van Adobe heeft deze optie namelijk wel, althans versie 10.4.0.976 die ik in augustus 2018 installeerde:

Helemaal onderin het startscherm is de knop ‘Extraheren’ te vinden. Wanneer je die aanklikt kun je een map met bronbestanden selecteren plus een map waar je de ingesloten RAW bestanden naar toe wilt uitpakken. Je kunt dus met meerdere bestanden tegelijk doen:

Veel opties kent dit scherm niet. Selecteer de gewenste mappen en klik op ‘Extraheren’:

Er volgt netjes een bevestiging wanneer het proces is afgesloten en inderdaad zijn er NEF bestanden gegenereerd (In mijn situatie betreffen het Nikon RAW bestanden).

Belangrijk om te weten is dat dit natuurlijk alleen werkt wanneer het originele RAW bestand ook daadwerkelijk in de DNG ingesloten is. Omdat het bestand daar veel groter van wordt zullen de meeste mensen hier overigens niet standaard voor kiezen. Het DNG formaat slaat de fotografische RAW informatie tenslotte al RAW op waardoor het enigszins dubbel zou zijn. 
Toch kiezen bepaalde fotografen ervoor om het oorspronkelijke RAW bestand in te sluiten, bijvoorbeeld omdat ze niet op één paard willen gokken. 

Het DNG formaat is weliswaar open gedocumenteerd en kent veel voordelen ten opzichte van de proprietary RAW formaten maar wellicht blijkt in de toekomst dat het toch nadelen heeft. Op deze manier kun je dus de stap terug maken mocht dat nodig zijn zonder nu concessies te doen aan het beheer van je bestanden met de voordelen van DNG. 
Zou je de RAW bestanden in een separate structuur  onderbrengen dan brengt dit veel extra beheerlast met zich mee. Dit nadeel heb je dus niet wanneer je het bestand integreert in de DNG.

Terug naar m'n test. Op het oog komen de bestanden overeen:

Het origineel is 52,3 MB

De Geëxtraheerde versie is ook 52,3 MB

Om de bestanden toch wat beter met elkaar te vergelijken heb ik Nikon’s ViewNX-i geïnstalleerd. Deze applicatie blijkt met beide RAW versies prima overweg te kunnen, zowel het originele NEF als het uit de DNG geëxtraheerde versie.

Om helemaal zeker te zijn dat de geëxtraheerde versie van het bestand overeenkomt met het origineel heb ik de hashwaardes berekend en die komen ook overeen:





Conclusie:
Mijn conclusie is dan ook dat beide bestanden identiek zijn. 

Daarmee is het opslaan van het originele RAW bestand binnen de DNG ‘container’ dus een bruikbare optie. Je kunt ze eenvoudig opnemen in de DNG met behulp van Lightroom of de (gratis) DNG converter. Wanneer je ze weer wilt extraheren kun je daar (zonder kosten) de DNG converter van Adobe voor gebruiken en het kan met veel bestanden tegelijk.