Helpertrefwoorden

Vandaag een nadere toelichting over het hoe en waarom van ‘helpertrefwoorden’.

Waarom?

Je wilt bepaalde taken uitvoeren met betrekking tot je foto’s zoals waarderen, ontwikkelen en trefwoorden toekennen. Hoe weet je echter ‘waar je gebleven bent’? Wanneer je niet meteen nadat je je foto’s overgehaald hebt naar de computer al deze zaken regelt weet je binnen de kortste keren niet meer wat er nog gedaan moet worden. Vroeger zou je hiervoor een papieren administratie bijhouden, ikzelf heb dit bijvoorbeeld nog lang in een Excel sheet gedaan. Echter kan het ook allemaal binnen het programma waarmee je je foto’s beheert zoals Lightroom (Classic).

Hoe toekennen?

Voor alle activiteiten die je wilt uitvoeren op al je nieuwe foto’s maak je een trefwoord die je alleen voor die taak gebruikt. Ik noem dat een ‘helpertrefwoord’. En om die helpertrefwoorden te kunnen onderscheiden van ‘normale’ trefwoorden laat ik ze met een apenstaartje beginnen. Op die manier gebruik je ze nooit per ongeluk voor iets anders.

Wat je allemaal wilt doen met je foto’s varieert van persoon tot persoon. Het mechanisme dat ik hier beschrijf kun je echter eenvoudig op je eigen wensen aanpassen en finetunen.

Ikzelf wil bijvoorbeeld al mijn foto’s voorzien namen van de personen die op de foto staan. Daarvoor heb ik dan ook een helpertrefwoord @nog_geen_namen aangemaakt. Dit trefwoord wordt aan al mijn nieuw binnengekomen foto’s toegekend door middel van een zogenaamde importvoorinstelling (voorinstelling voor importeren). Aan het eind van het artikel beschrijf ik hoe je dit doet.

Hoe gebruiken in je workflow?

Wanneer ik tijd heb om wat aan mijn foto administratie te doen open ik Lightroom. Dan selecteer ik m’n Slimme verzameling ‘Namen_van_personen_toevoegen’. Die toont alle foto’s waarin het trefoord ‘@nog_geen_namen’ zit, in dit geval zijn dat er nog 12.376



Wanneer je, zoals ik, duizenden foto’s hebt waar je nog doorheen moet om namen aan toe te kennen dan doe je dit niet op één avond. Beter is het dan om een set foto’s te nemen (de recentste 50 van de set die getoond wordt in deze slimme verzameling bijvoorbeeld) en daarvan een ‘snelle verzameling’ te maken. Dat kan eenvoudig door de eerste foto van de reeks te selecteren, de SHIFT toets ingedrukt te houden en dan de laatste foto van de reeks aan te klikken. Andersom kan ook; omdat ik de laatste 50 foto’s wil ‘behandelen’ scrol ik naar de laatste foto, klik die aan om te selecteren. Dan, met de shift toets ingedrukt scrol ik terug totdat ik (ongeveer) 50 foto’s terug ben en klik die dan aan om de tussenliggende foto’s ook te selecteren.

Toets dan B om de foto’s aan de ‘Snelle verzameling’ toe te kennen:



Nu kun je rustig werken aan deze set van 50 foto’s. Open de ‘Snelle verzameling’ en doorloop daar de foto’s stuk voor stuk om ze te voorzien van de namen van de personen die op de foto’s staan (bijvoorbeeld via deze methode’s). Foto’s waar geen personen op staan sla je over. Wanneer je de laatste foto hebt gehad selecteer je de hele set van 50 foto’s weer en verwijder je het ‘helpertrefwoord’ ‘@nog_geen_namen’ uit het vakje waarin de trefwoorden staan:



Let er wel op dat de foto’s in ‘Gridview’ staan (zoals hierboven, alle foto’s zijn dan zichtbaar) en dat allemaal ze geselecteerd zijn. In dat geval wordt het betreffende trefwoord in één keer uit al deze foto’s verwijderd.

Snelle verzameling leeg maken

Als je vervolgens rechts klikt op de snelle verzameling en kiest voor ‘Snelle verzameling wissen’ maak je hem leeg zodat je hem weer kunt gebruiken voor een nieuwe set.

Zo kun je dus per activiteit een helpertrefwoord bedenken die je helpt om grip te houden (of te krijgen! Het mechanisme leent zich namelijk ook erg goed voor ‘reorganisatiedoeleinden’. Plaats een toepasselijke helpertrefwoord in de set foto’s, desnoods allemaal, en werk ze dan in de loop van de tijd af per handelbare hoeveelheden.)

Voorbeeld van een Slimme verzameling

Onderstaande slimme verzameling laat alle foto’s zien die nog voorzien moeten worden van persoonsnamen:



Behalve dat ik alle nieuw binnengekomen foto’s voorzie van het helpertrefwoord “@nog_geen_locatie” zijn sommige al voorzien van GPS gegevens (die van mijn telefoon bijvoorbeeld). Die sluit ik dus uit in deze slimme verzameling zoals je ziet. Ik krijg alleen de foto’s te zien die het helpertrefwoord bevatten maar die geen GPS gegevens bevatten.

Importvoorinstellingen maken en wijzigen

Eerder schreef ik dit artikel over het maken en toepassen van voorinstellingen. In dat artikel gebruikte ik vooral voorinstellingen als voorbeeld die te maken hadden met ontwikkelinstellingen maar ze kunnen uiteraard net zo goed gebruikt worden voor metadata. Ga daarvoor in de bibliotheekmodus naar het onderdeel ‘Metagegevens’ en klik op de twee pijltjes aan de rechterkant van “Voorinstelling Geen”:

Nu verschijnt een contextmenu, kies voor ‘Voorinstellingen bewerken’:



Het ‘Metagegevensvoorinstellingen bewerken’ menu wordt zichtbaar. Scrol helemaal naar beneden tot aan ‘Trefwoorden’ en vul daar het helpertrefwoord in die je automatisch wilt toevoegen aan al je nieuwe foto’s:



Zorg er wel voor dat het vakje achter het trefwoordenveld aangevinkt is (en alle overige onderdelen uitgevinkt) en sla op met de knop ‘Gereed’:



Geef een passende naam op en klik op 'Maken'.

Nu, om deze ‘metagegevensvoorinstelling’ vervolgens toe te passen op alle binnenkomende foto’s moeten we hem toevoegen aan een zogenaamde importvoorinstelling. Ga daarvoor naar het Lightroom menu ‘Foto’s en Video’s importeren’ en ga dan rechts naar het onderdeel ‘Toepassen tijdens importeren’:



Selecteer hier de hierboven gemaakte (metadata)voorinstelling en ga naar midden onderaan het scherm om de importvoorinstelling op te slaan:



Klik op de twee pijltjes rechts naar ‘Geen’ om het contextmenu te openen waarmee de importvoorinstelling kan worden opgeslagen:



Sla op als nieuwe voorinstelling



Geef een herkenbare naam op en sla op met de knop ‘Maken’.

Bij de eerstvolgende import kies je nu de nieuwe importvoorinstelling en de helpertrefwoord(en) worden meteen aan de hele set geïmporteerde foto’s toegekend.

Mocht je al gebruik maken van een (of meerdere) importvoorinstellingen dan kun je deze uiteraard ook uitbreid

Spaar tijd door foto’s gelijktijdig (batch) te bewerken

Batchgewijs aanpassingen aanbrengen op je foto’s kan een belangrijke manier zijn om tijd uit te sparen. Veel mensen doorlopen één-op-één hun foto’s en ‘ontwikkelen’ die dan. Vooral wanneer je in RAW fotografeert is het ontwikkelen nodig. Wanneer je in JPG fotografeert doet je fotocamera dat voor je maar zoals het woord RAW al aangeeft, gebeurt dat hier niet. Net als vroeger in de doka moet je dus na het fotograferen zelf de foto ontwikkelen tot een optimaal resultaat. Je negatief (het RAW bestand) ziet er meteen nadat je het overgezet hebt naar je computer over het algemeen erg vlak en flauw uit en dus pas je als eerste de wat meer algemene zaken aan als witbalans, belichting, contrast, e.d.

In die gevallen dat je fouten hebt gemaakt in de belichting laat RAW zelfs daar behoorlijke aanpassingen mogelijk maar net als het rechtzetten van foto’s of een uitsnede maken (crop) zijn dit acties die je alleen op individuele foto’s toepast. Dat laat ik hier even buiten beschouwing , vandaag concentreer ik me op de algemene zaken die je voor al je nieuwe foto’s wilt instellen of voor grote groepen foto’s (die onder dezelfde omstandigheden zijn gemaakt, een sportwedstrijd bijvoorbeeld).

Batchgewijs ontwikkelen dus

Alle moderne fotomanagers hebben mogelijkheden om groepsgewijs foto’s te bewerken, ook Lightroom (Classic) want het individueel bewerken van alle nieuw binnengekomen foto’s is te arbeidsintensief voor de meesten van ons. Met een zogenaamde ‘Ontwikkelvoorinstelling’ kun je grote groepen foto’s ontwikkelen op het moment dat je ze van de fotokaart of camera naar de computer binnenhaalt zonder enige menselijke tussenkomst. Omdat de meeste foto’s van elkaar verschillen (ook wanneer ze in dezelfde omstandigheden zijn gemaakt) ben je er in de meeste gevallen dan nog niet maar je hebt dan wel een veel betere startpositie. De puntjes op de i kun je vervolgens zetten door finetuning van de foto’s met de hoogste sterwaardering (over deze efficiencymaatregel schreef ik eerder al eens hier).

Lightroom voorinstelling maken

In Lightroom zijn een aantal standaard ontwikkelvoorinstellingen beschikbaar en mijn advies is om die zeker eens uit te proberen. Dat gaat in de Ontwikkelmodule en het scherm aan de linkerhand onder ‘Voorinstellingen’. 

Je kunt ook je eigen voorinstellingen maken door een foto naar je smaak te ontwikkelen en dan op het + teken te klikken in het scherm ‘Voorinstellingen’. Geef hem een passende naam en je kunt deze voorinstelling later weer gebruiken op een andere foto.

Nog leuker is om deze voorinstelling op een hele set foto’s tegelijk toe te passen. Daarvoor schakel je eerst naar de Bibliotheekmode. Daar selecteer je alle foto’s die je dezelfde ‘behandeling’ wilt geven. Vervolgens selecteer je de gewenste voorinstelling uit het lijstje ‘Voorinstellingen’ in het rechtervenster onder ‘Snel ontwikkelen’. 

Tenslotte kun je de efficiency nog verder verhogen door een dergelijke ontwikkel-voorinstelling op te nemen in de ’Voorinstelling voor importeren’. Hier schreef ik eerder een uitgebreid artikel over (inclusief een downloadbare whitepaper): Link.