zondag 1 april 2018

Voorjaar, grote schoonmaak!



Trefwoorden bij foto’s opschonen

In augustus 2018 schreef ik al eens over trefwoorden (link) en toen was ik ervan overtuigd dat ik een consistente lijst met trefwoorden nodig had (‘Controlled vocabularies’) maar jaren later blijkt dat mee te vallen. Mocht je je foto’s willen verkopen via een (micro)stock bureau dan ligt het iets anders maar voor eigen gebruik is het zeker niet noodzakelijk.

Zaken die je als trefwoord (in het engels ‘Keyword’) opneemt hebben normaal gesproken als eerste betrekking op datgene wat er op de foto staat; Wie, Wat, Waarom, Wanneer, Waar en Hoe. Wees daarbij relevant, consistent (als je erom denkt), specifiek en beschrijvend. Gebruik enkelvoud tenzij de spelling met meervoud verschilt (catalogus versus catalogi bijvoorbeeld).

De meeste mensen die al een poosje foto’s beheren hebben al wel eens gebruik gemaakt van trefwoorden. Wanneer je toen geen rekening hebt gehouden met bovenstaande, kan het zijn dat je wilt gaan ‘opschonen’. Nu, met een fotobeheerprogramma als Lightroom (de Classic versie moet ik er tegenwoordig bij zeggen) kan dit heel eenvoudig. Wanneer je in de ‘Bibliotheekmodus’ zit heb je aan de rechterkant een ‘Pane’ die ‘Trefwoordenlijst’ heet:
LR_Trefwoorden2.jpg
Hier zie je alle trefwoorden die je in totaal aan alle foto’s hebt toegekend Hier kun je rustig eens doorheen navigeren om te zien of je zaken opvallen je ‘gerepareerd’ wilt hebben:


Hierboven bijvoorbeeld zie ik dat ik een trefwoord ‘avond opname’ heb maar ook een ‘Avondopname’. Nu vind ikzelf eigenlijk de tweede beter, ik wil dus de foto’s die voorzien zijn met het trefwoord ‘avond opname’ aanpassen. Daartoe selecteer ik het trefwoord ‘avond opname’ en klik daarna op het witte pijltje naar rechts dat naast dit trefwoord staat. Daarmee worden alle foto’s die voorzien zijn van dit trefwoord gefilterd.

Je kunt al deze (29 in dit geval) foto’s selecteren d.m.v. de toetscombinatie Ctrl + A (bij Mac is dit Cmd + A).
Het juiste trefwoord (‘Avondopname’) is op verschillende manieren aan deze set foto’s toe te kennen. De twee eenvoudigste zijn:
  1. Je kunt de geselecteerde 29 foto’s eenvoudigweg op het betreffende trefwoord slepen met de muis
  2. Je kunt het aanvinkvakje (dat voor het trefwoord staat) aanvinken

In beide gevallen gaat de teller achter het trefwoord omhoog van 46 naar 75. Als er niets gebeurt met de teller wijst dit erop dat de foto’s al voorzien waren van het betreffende trefwoord. Dit kan overigens ook voor een deel van de foto’s gelden.

Omdat de foto’s nu het gewenste trefwoord ‘Avondopname’ hebben wil ik het niet-gewenste trefwoord ‘avond opname’ verwijderen. Dit gaat heel eenvoudig door met de rechtermuisknop op dat trefwoord te klikken en dan voor ‘verwijderen’ te kiezen. Je ziet dan onderstaande melding:



Zoals je ziet gebeurt er niets met de foto’s zelf, precies wat we willen. Bevestig dan ook ‘Verwijderen’.

Op deze manier kun je al te trefwoorden doorlopen. Echter wanneer dit er veel zijn dan kan het zijn dat Lightroom ze niet allemaal kan tonen. Dan helpt het om ze te groeperen. In Lightroom is het namelijk mogelijk om een hiërarchie van trefwoorden te maken waarbij het ene trefwoord onder een andere wordt geplaatst. Het trefwoord Zwolle kan dan bijvoorbeeld onder Overijssel komen. Over ‘hiërarchische trefwoorden’ is veel meer te vertellen dan wat ik hier doe. Hier beperkt ik me tot het gebruik ervan bij het reorganiseren van trefwoorden.

Wat ik gedaan heb ik is voor iedere letter van het alfabet een trefwoord op het hoogste niveau aanmaken. Onder de A komen dan alle trefwoorden die beginnen met een A. Dit kan eenvoudig door ze te selecteren en te slepen. Meerdere trefwoorden selecteer je door de eerste aan te klikken, dan de Ctrl (bij Mac de Cmd) toets ingedrukt te houden en dan het laatste trefwoord van de reeks aan te klikken.
Wat ik vervolgens gedaan heb is voor de verschillende soorten trefwoorden categorieën aanmaken:

Nu doorloop ik alle trefwoorden onder ‘A’
  • Alle trefwoorden die op een locatie slaan sleep ik naar ‘_Locatie’
  • Alle persoonsnamen die ik tegenkom sleep ik naar ‘_Mensen’
  • Al mijn ‘helpertrefwoorden’ (Daar zal ik nog een keer een afzonderlijk artikel over schrijven. In augustus 2016 bracht ik het al kort ter sprake) sleep ik naar ‘_Utility set’.

Wanneer ik alle trefwoorden heb doorlopen ga ik naar ‘_Mensen’ en kijk ik of er bepaalde personen dubbel staan genoemd (Dit kan doordat ik vroeger voornaam/achternaam schreef maar tegenwoordig achternaam/voornaam. Verder kunnen meisjesnamen en schrijffouten eenvoudig voor dubbelelingen zorgen). Doe daar hetzelfde als hiervoor beschreven. Het niet meer gebruikte en/of foutief geschreven trefwoord verwijder ik.

Onder ‘_Locatie’ maak ik vervolgens een nadere onderverdeling: Werelddelen, landen en plaatsen. Daar breng ik dan alle trefwoorden verder in onder door ze daar simpelweg naar toe te slepen.

Door er op deze manier aan de slag te gaan met je trefwoorden leer je heel snel de logica die schuil gaat achter bepaalde dubbelingen. Daardoor ga je in de toekomst  trefwoorden consistenter gebruiken. En dat helpt je weer om later foto’s terug te vinden van personen, onderwerpen of situaties.

Succes met de grote schoonmaak!



vrijdag 16 maart 2018

Toch weer Adobe PDF handleidingen


Een hele tijd heeft Adobe alleen ingestoken op online help maar nu komen er toch weer PDF handleidingen beschikbaar. Veel mensen hebben er om gevraagd. Nog niet alle PDF's zijn gereed (de Lightroom Classic CC ontbreekt bijvoorbeeld nog). De volgende (engelstalige) handleidingen zijn inmiddels beschikbaar:

Captivate 

Elements Organizer

Illustrator 

InDesign 

Photoshop Elements  

Photoshop 

Premiere Elements  

After Effects       

zondag 11 maart 2018

31 maart - Wereld Back-up Dag – ook (of juist) voor Fotografen!



Op 31 maart is het weer Wereld Back-up Dag en blijkbaar is het nog steeds nodig om hier aandacht aan te besteden want slechts 30% van de mensen maakt regelmatig een back-up. 

Laat dat eens rustig op je inwerken en behoor jij tot die 70%, probeer je dan eens voor te stellen dat je (een deel van) je foto’s kwijt zou raken.

Veel mensen zien op tegen het inregelen van een back-up en stellen het daarom uit. Anderen willen eerst een goede strategie uitwerken en die dan ‘netjes’ gaan inregelen. In de praktijk komt het er daarom vaak niet van (of niet op tijd). Mijn advies is: doe het nog, het liefst vandaag.

Om je te helpen heb ik een whitepaper gemaakt. Het eerste hoofdstuk beschrijft een hele eenvoudige opzet waarmee iedereen snel zou moeten kunnen starten en die niet duur is. Het begin is er en finetunen kan daarna.

Verdieping heb ik ook in genoemde whitepaper aangebracht in de latere hoofdstukken. Die behandelen allemaal verschillende invalshoeken rondom de back-up van je foto’s. Met name interessant voor degenen die hun reeds ingeregelde back-up willen finetunen of mijn aanpak willen spiegelen aan hun eigen aanpak. Uiteraard krijg ik er graag feedback op zodat ik volgend jaar een betere versie kan publiceren.

Inhoudsopgave van de whitepaper (die je hier kunt downloaden):
  1. Hoofdstuk en inhoud van de whitepaper
  2. Hoe richt je snel en pragmatisch een goedkope back-up in?
  3. En RAID dan?
  4. NAS
  5. Lightroom back-up opgehelderd
  6. Praktijkvoorbeeld
  7. Online back-up




Hier is een link naar de website naar de Nederlandstalige versie van worldbackupday.


woensdag 14 februari 2018

Nieuwe organisatiehulpmiddelen in Lightroom Classic CC 7.2



Gisteren heeft Adobe de nieuwe release uitgebracht voor (onder andere) de Lightroom Classic editie, die komt daarmee op 7.2. 

Een kleine update zou je zeggen maar toch zitten er veel belangrijke zaken in. Op veel sites is er al aandacht besteed aan de performanceverbeteringen waar Adobe nu eens echt serieus werk van zou hebben gemaakt. Hier op DPreview bijvoorbeeld (link) of een nog betere hier op Puget (link). 

Daar ga ik nu dus niet al te veel aandacht besteden maar voor de geïnteresseerden is hier een volledig overzicht van alle aanpassingen (link).

Veel interessanter, wat mij betreft (en vanuit het perspectief van deze blog gezien), zijn de vernieuwingen op organisatorisch gebied!
  • In geneste mappen zoeken
  • Verzameling maken van mappen
  • Verzameling maken van (geo) locaties op de kaart
  • Nieuw bibliotheekfilter voor bewerkte en onbewerkte afbeeldingen


In geneste mappen zoeken


Net als dat onder ‘Verzamelingen’ al mogelijk was, kun je nu ook binnen het onderdeel ‘Mappen’ zoeken op (delen) van de naam van een specifieke folder. Dat scheelt een heel hoop scrollen. Het is vooral handig wanneer je gebruik maakt van beschrijvende foldernamen en mijn ervaring is dat nogal veel mensen dit doen (in plaats van een datum gebaseerde hiërarchie).


Ook handig is dat je (tijdelijk) bepaalde mappen (folders) als favoriet kunt kenmerken door met de rechtermuisknop op een folder te klikken en dan te kiezen voor ‘Als favoriet markeren’.


Door op het naar beneden gerichte pijltje te klikken vlak achter het vergrootglassymbool in het zoekveld kun je filteren op alle folders of de folder(s) die je eerder als favoriet hebt gemarkeerd.



Verzameling maken van mappen


Ook dit is weer een handige functie wanneer je veel gebruik maakt van folders met beschrijvende namen. 
Wanneer je een complete folder hierarchie wilt ‘reconstrueren’ naar Verzamelingen en Verzamelingensets dan kan dit ook heel eenvoudig:


Kies een Folder waar subfolders in staan, klik met rechts en kies voor de optie ‘Verzmalingenset XX maken’.
Onder het onderdeel Verzamelingen zie je nu een nieuwe Verzamelingenset (in dit voorbeeld ‘2017’) staan met daarin de verzamelingen ‘2017-08-05’ etc. met daarin weer de foto’s. Wanneer je al je foto’s hebt ondergebracht onder 1 toplevel folder dan kun je de hele structuur dus met één druk op de knop als verzamelingen reconstrueren.

In het geval dat je je foto’s niet alleen in subfolders hebt staan maar ook in de toplevel folder dan plaatst Lightroom die niet rechtstreeks onder de verzamelingenset, dat is namelijk niet mogelijk.


Voor deze foto’s creëert Lightroom een nieuwe verzameling ‘folder photos’

Het lijkt er bijna op dat Adobe deze functie (verzamelingen maken van mappen) gemaakt heeft voor Scott Kelby. Althans, in zijn SLIM methode maakt hij verzamelingen en verzamelingensets aan de hand van de folder namen en hiërarchie. Deze nieuwe functie binnen Lightroom neemt een groot deel van het handmatige werk dat hiervoor nodig is (en wat ik een belangrijk nadeel van de SLIM methode vond – zie link) uit handen.

Verzameling maken van (geo) locaties op de kaart


Wanneer je in de kaartmodule zit van Lightroom kun je verzamelingen maken van foto’s die op dezelfde locatie zijn gemaakt door met de rechtermuisknop op de ‘pin’ te klikken.
Deze ‘pins’ zijn er natuurlijk alleen maar wanneer foto’s ook daadwerkelijk van geo informatie zijn voorzien. Dat kan doordat je foto’s op de kaart hebt gesleept of wanneer je camera deze informatie standaard al aan de foto’s toekent bij de opname zoals je smartphone.


Nieuw bibliotheekfilter voor bewerkte en onbewerkte afbeeldingen
Het is nu mogelijk om foto’s te vinden die aangepast zijn met ‘Snel ontwikkelen’, in de Ontwikkel module of met een ontwikkel voorinstelling. Dat kan op verschillende manieren:


In de Bibliotheekfilter, onder ‘Kenmerk’ zijn er twee icoontjes bijgekomen. De linker schakelt tussen ‘onbewerkte foto’s’ en filter uit. De rechter schakelt tussen ‘bewerkte foto’s en filter uit.


Dezelfde functionaliteit zit nogmaals onder de foto’s in het filmstrip filter


In de Bibliotheekfilter onder ‘Metagegevens’ kun de ‘Bewerken’ optie kiezen en kiezen tussen bewerkte en onbewerkte foto’s. Aan de hand daarvan worden de gefilterde foto's getoond.


Bewerkte (of onbewerkte) foto’s kunnen uiteraard ook met behulp van een slimme verzameling worden getoond.
Hoewel er al een functie in Lightroom bestond om bewerkte foto’s te vinden (die heet ‘Is aangepast’) laat die niet foto’s zien waarvan de uitsnede is aangepast (crop), deze nieuwe optie doet dat wel.

De ‘winst’ ten opzichte van de oude situatie is niet zo groot omdat er ook al een mogelijkheid was om foto’s met uitsnedes te vinden of te filteren. Gecombineerd met ‘Is aangepast’ levert dit dezelfde resultaten op als de nieuwe ‘Is bewerkt’ optie.

Al met al ben ik blij dat er eindelijk toch weer eens wat ontwikkelingen zijn geweest op het beheergebeuren binnen Lightroom.



maandag 22 januari 2018

Spaar tijd door foto’s gelijktijdig (batch) te bewerken


Batchgewijs aanpassingen aanbrengen op je foto’s kan een belangrijke manier zijn om tijd uit te sparen. Veel mensen doorlopen één-op-één hun foto’s en ‘ontwikkelen’ die dan. Vooral wanneer je in RAW fotografeert is het ontwikkelen nodig. Wanneer je in JPG fotografeert doet je fotocamera dat voor je maar zoals het woord RAW al aangeeft, gebeurt dat hier niet. Net als vroeger in de doka moet je dus na het fotograferen zelf de foto ontwikkelen tot een optimaal resultaat. Je negatief (het RAW bestand) ziet er meteen nadat je het overgezet hebt naar je computer over het algemeen namelijk erg vlak en flauw uit en dus pas je als eerste de algemene zaken aan als witbalans, contrast, scherpte e.d.

In die gevallen dat je fouten hebt gemaakt in de belichting laat RAW zelfs daar behoorlijke aanpassingen mogelijk maar net als het rechtzetten van foto’s of een uitsnede maken (crop) zijn dit acties die je alleen op individuele foto’s toepast. Dat laat ik voor nu even buiten beschouwing , hier concentreer ik me op de algemene zaken die je voor al je nieuwe foto’s wilt instellen of voor grote groepen foto’s (die in bijvoorbeeld dezelfde omstandigheden zijn gemaakt, een sportwedstrijd bijvoorbeeld).

Batchgewijs ontwikkelen dus
Alle moderne fotomanagers hebben mogelijkheden om groepsgewijs foto’s te bewerken, ook Lightroom (Classic) want het individueel bewerken van alle nieuw binnengekomen foto’s is te arbeidsintensief voor de meesten van ons. Met een zogenaamde ‘Ontwikkel voorinstelling’ kun je grote groepen foto’s ontwikkelen op het moment dat je ze van de fotokaart of camera naar de computer binnenhaalt zonder enige menselijke tussenkomst. Omdat alle foto’s van elkaar verschillen ben je er in de meeste gevallen dan nog niet maar het is wel mogelijk om een veel betere startpositie te krijgen. De puntjes op de i kun je vervolgens zetten op de foto’s met de hoogste sterwaardering (over deze efficiencymaatregel schreef ik eerder al eens hier bijvoorbeeld).

Lightroom voorinstelling
In Lightroom kun je voorinstellingen maken (o.a. voor het ontwikkelen) die je kunt toepassen op één of meerdere foto’s tegelijk. Er zijn al een aantal standaard voorinstellingen beschikbaar in Lightroom, echter zijn die voor onze toepassing niet geschikt. Voor het geval je het fenomeen voorinstelling niet kent zijn ze echter wel handig om er even te bekijken om er kennis mee te maken.


Tenslotte kun je de efficiency verhogen door de ontwikkel voorinstelling op te nemen in de ’Voorinstelling voor importeren’. 

Over zowel het zelf maken van een (ontwikkel) voorinstelling als deze gebruiken binnen een import voorinstelling schreef ik een uitgebreid artikel (inclusief een downloadbare whitepaper): Link.