dinsdag 1 september 2015

Is de Bibliotheek module van Lightroom lastig?


Heel veel fotografen gebruiken tegenwoordig Adobe Lightroom maar het wordt niet door iedereen even handig gevonden. Vooral over de Bibliotheek module zie ik vaak vragen voorbij komen in fora e.d.

E├ęn van de recentste vragen die ik zag was waarom je niet een foto kunt openen en opslaan zoals dat met andere fotobewerkers kan (zoals Photoshop). 
Nu, dit raakt aan het basisconcept van Lightroom. Lightroom is namelijk niet primair een fotobewerkingsprogramma maar een fotobeheerprogramma. Dit aspect wordt vaak lastig gevonden is mijn ervaring. Toch is het niet zo moeilijk, wellicht werkt onderstaande vergelijking verhelderend:

In de tijd van de analoge fotografie beheerde ik mijn negatieven in mappen:
Ieder nieuw jaar begon ik met een nieuwe map en dan gaf ik die het betreffende jaartal als nummer mee. In hele drukke jaren konden er meerder mappen zijn. In dat geval had ik dan bijvoorbeeld een map 1999/1 en een map 1999/2.

Iedere pagina in zo’n album had z’n eigen nummer (of in mijn geval een lettercombinatie):

Ik bewaarde maximaal 1 film op zo'n pagina en zoals je aan de afbeelding hierboven kunt zien lukte dat bij kleinbeeld (maar ook rolfilm) prima. Elke film correspondeerde dus met een specifieke pagina nummer.

De individuele opnames hadden ook vrijwel altijd (met uitzondering van sommige bulkfilm, die je zelf moest vullen in cassettes die daar speciaal voor gemaakt waren) een eigen volgnummer.

Foto afdrukken voorzag ik (op de achterkant) dan altijd van het Albumnummer-paginalettercombi-negatiefnummer, bijvoorbeeld: 1999/1-ABC-24

Voor mijn eigen overzicht (en vooral om later nog eens iets terug te kunnen vinden...) had ik iedere album voorzien van een indexpagina met daarop:

JAAR, BLADZIJDE, FILMNUMMER, BESCHRIJVING

Toen de computer eenmaal intrede had gedaan heb ik al deze overzichten overgenomen naar een Excelsheet zodat ik er ook daadwerkelijk gemakkelijk in kon zoeken (Ctrl F). Zo'n sheet zag er zo uit:

Later, toen ik m’n negatieven ging scannen heb ik de betreffende tabel uitgebreid met links (URL's) naar de mappen waarin de scans stonden:


Door op de URL van een bepaalde map te klikken werden de scans van de betreffende film getoond.

Nu, op een vergelijkbare manier zie ik Lightroom eigenlijk ook. Mijn foto’s zitten niet echt ‘in’ Lightroom zoals veel mensen denken. Het betreft slechts een VERWIJZING naar mijn foto’s, net zoals de URL in mijn Excel sheet dat ook was.

Wanneer je Lightroom ziet als een wat uitgebreidere Excel sheet waarop de gegevens van je foto’s staan dan is het waarschijnlijk ook duidelijk waarom je foto’s moet "importeren". Feitelijk worden je foto’s helemaal niet ge├»mporteerd, ik vind dat dan ook geen goede naam, maar worden alleen de gegevens over je foto’s ingelezen. Dat zijn naast de camera gegevens en de locatie (waar de foto’s staan) ook een thumbnail zodat ook een visuele controle mogelijk is. Ook veel leuker dan de saaie overzichten van mijn vroegere Excel sheets trouwens.

Nieuwe foto’s moeten dus telkens eerst worden toegevoegd aan de ‘sheet’ voordat je er vanuit Lightroom iets mee kunt zoals bewerken. Want dat is de wat bekendere ‘tak’ van de applicatie. Voor veelgebruikte beeldbewerkingen als helderheid, contrast, kleur, doordrukken en tegenhouden, bijsnijden e.d. heb je Photoshop dan ook helemaal niet meer nodig. Maar daarvoor moet de foto dus wel eerst bekend zijn in Lightroom en moet je die dus allereerst ‘importeren’ (lees ook: inlezen, indexeren o.i.d.).

Nadat je foto’s eenmaal bekend zijn bij Lightroom is het belangrijk om het bestandsbeheer alleen binnen Lightroom te doen. Omdat je foto’s niet ‘echt’ in Lightroom zitten weet het niet wanneer je foto’s buiten Lightroom om zou verplaatsen naar andere folders. Wanneer je dit binnen Lightroom doet worden je foto’s niet alleen naar de gewenste map verplaatst maar werkt Lightroom zijn eigen administratie ook meteen bij. Om de vergelijking met de Exel scheet nogmaals te maken. Daarin kon dit niet. Ik kon bestanden alleen verplaatsen met de verkenner of finder. De link in mijn sheet werkte dan niet meer en die moest ik daar dus wijzigen. 
Wanneer ik de foto’s verplaatste naar een andere harde schijf moest ik ze zelfs allemaal bij langs….


Gelukkig zijn dat soort problemen niet meer aan de orde maar wellicht komen er weer andere voor terug...