Persoonsnamen toevoegen aan foto’s?

Over welke zaken je allemaal als trefwoord (keywords) aan een foto toevoegt kun je uitgebreid van mening verschillen maar een onderwerp waarover volgens mij weinig discussie bestaat is de namen van de personen die op de foto staan.

 

Echter lijkt dit gemakkelijker dan dat het in werkelijkheid is want welke naamconventie ga je hanteren? Alleen de voornaam, alleen de achternaam, voornaam + achternaam, achternaam, komma, voornaam…?

Het is natuurlijk maar de vraag of je van iedereen de achternaam uberhaupt wel kent (van de meeste oude klasgenoten bijvoorbeeld herinner ik me de voornaam nog wel maar hun achternaam…).

 

Mocht je inderdaad besluiten om, wanneer bekend, ook de achternamen op te nemen, hanteer je bij vrouwen dan alleen hun meisjesnaam of de combinatie partnernaam-meisjesnaam. Ook hier is het natuurlijk maar de vraag in hoeverre je de meisjesnaam kent. Belangrijk is in ieder geval, welke conventie je ook besluit te gaan gebruiken, dat je deze consequent toepast. Ikzelf heb gekozen voor de volgende werkwijze;

• Indien bekend: Voornaam Achternaam-Meisjenaam
• Anders: Voornaam Achternaam
• Of: Voornaam

Als laatste resteert de vraag welk veld je dan gaat gebruiken om de naam/namen in onder te brengen. Veilig is natuurlijk het ‘Keyword’ (trefwoord) veld omdat deze het beste uitwisselbaar is met andere applicaties.

 

Echter kennen fotobeheerapplicaties (bijvoorbeeld Microsoft Expression Media) ook een speciale velden voor persoonsnamen (People). Daarmee kun je eenvoudiger selecties en/of filteringen maken wanneer je op zoek bent naar foto’s met bepaalde personen. Ook voorkomt het ‘vervuiling’ van begrippen. Bijvoorbeeld, wanneer ik op zoek ben naar foto’s van een timmerman. In de zoekresultaten wil ik dan liever geen foto's vinden van mensen die ‘timmerman’ heten...

 

Het liefst gebruik ik dus een dedicated veld voor personen maar vanzelfsprekend wil ik geen ‘lock-in’ in een bepaalde applicatie en daarom is het belangrijk dat de informatie in dit soort velden (naast personen bijvoorbeeld plaatsnaam en locatie) eenvoudig ‘gesynchroniseerd kunnen worden naar de Keywords. Mijn favoriete fotobeheer applicatie, Expression Media, heeft hier een script voor beschikbaar. Mocht ik dus een keer van applicatie willen wisselen dan kan ik alle metadata, die ik er met veel geduld aan heb toegevoegd, zonder problemen meenemen!

 

Een vrij recente ontwikkeling die te maken heeft met het terugvinden van foto’s van bepaalde personen heeft te maken met gezichtsherkenning. De recentste versie van Picasa onderteund dit bijvoorbeeld en het is erg eenvoudig om foto’s van dezelfde persoon te taggen. Jammer is dat de naaminformatie niet in een IPTC veld wordt opgenomen zodat je de informatie niet in andere programma’s kunt gebruiken. Echter is gezichtsherkenning een zeer interessante ontwikkeling en ik vermoed dat ook de serieuze fotobeheerapplicaties als Idimager er binnenkort mee zullen worden uitgerust.

Mijn eerste ervaringen met de Epson V700 Photo negatief-dia scanner

Op internet zijn uitgebreide en bovendien uitstekende reviews over de Epson V700 beschikbaar zoals deze van Mike Pasini of deze van Vincent Oliver. Dat ga ik op deze plek dus niet nog een keer overdoen.

Echter is er, vanuit het oogpunt van het willen beheren van je fotoverzameling, nog wel iets aan toe te voegen. Namelijk over het gebruik van de meegeleverde software. Epson levert zowel Epson Scan en SilverFast SE mee en de vraag is dan natuurlijk; welke ga ik gebruiken?

Degenen die zich oriënteren op een negatief en/of diascanner zullen vrijwel overal op internet lezen dat SilverFast de facto standaard scansoftware is. In eerste instantie ben je dan ook geneigd om Espon Scan links te laten liggen en meteen SilverFast ter hand te nemen. Echter of dit verstandig is ligt voornamelijk aan je doelstelling(en).

Wil je individuele negatieven of dia’s scannen in de hoogst mogelijke kwaliteit dan is het inderdaad het beste om je te verdiepen in SilverFast. Wil je het maximale er uit halen dan is het zinvol te investeren in het boek 'Scanning Negatives and Slides' van Sascha Steinhoff.

Mocht het je echter voornamelijk te doen zijn om je collectie negatieven (binnen een afzienbare periode) te digitaliseren dan zou Epson Scan zo maar eens de betere keus kunnen zijn. Zo kan met Epson Scan heel eenvoudig batchgewijs grote aantallen negatieven of dia’s tegelijk worden gescand en dit kan met de, met de scanner meegeleverde, SE versie van SilverFast niet... Mocht je SilverFast willen gebruiken om batchgewijs te scannen dan zul je eerst minimaal de Plus of Ai versie er bij moeten kopen (zie hier eventueel de verschillen tussen de beschikbare SilverFast versies).

De prijs van de software hangt af van de scanner die je gebruikt. Bij de Epson V700 wordt de SE versie met de scanner meegeleverd waarmee je kunt upgraden voor 84,- euro (SE Plus) of 99.- Euro (Ai). Dat is natuurlijk nog vrij veel geld als je het in relatie zet tot de aanschafprijs van de scanner (579,-). Waarom dus niet eens gekeken of Epson Scan aan de behoefte kan voldoen? Zo werkt de automatische herkenning van de afbeeldingen bijvoorbeeld prima en is de beeldkwaliteit uitstekend. Het gebruik is laagdrempelig en je kunt er snel mee uit de voeten, ook op Windows 7 64 bit.

Mijn advies is dan ook om zeker eerst met Epson Scan te gaan stoeien voordat je extra kosten gaat maken, met name wanneer je batchgewijs gaat scannen.

Welke fotobeheer programma zal ik kiezen?

In een pakketselectietraject heb je over het algemeen behoefte aan uitgebreide reviews van de programma's waarin je geïnteresseerd bent.
In het Nederlands heb ik dit soort sites helaas niet gevonden maar in het Engels kwam ik DamRoundup tegen, een hele leuke die behoorlijk actueel gehouden wordt door Andy. (Correctie dd juli 2013: Geen van de links in dit artikel werkt nog. Een samenvatting is te vinden op KMworld)

De criteria waarop Andy de geteste applicatie beoordeeld:

1. Gebruikersinterface (GUI);
2. Standaard mogelijkheden;
3. Uitgebreide opties;
4. Snelheid/prestatie (performance);
5. Prijs/Kwaliteitverhouding.

De applicaties die je er momenteel kunt vinden zijn:

• ADAM Software
• Alchemy
• Alfresco
• Canto
• EMC
• EPiServer
• Interwoven
• North Plains Systems
• Opentext
• Webarchives
• Widen

Dus wanneer je op zoek bent naar een programma om je foto's in te beheren (DAM), dan adviseer ik om zeker ook hier even een bezoekje te brengen aan.  Mijn eigen fotobeheerder, Expression Media, staat er helaas niet tussen maar op zich is dat begrijpelijk. Het lijkt er namelijk op dat Microsoft dit juweeltje een langzame dood laat sterven. Wie toch in dit programma geïnteresseerd is kan inmiddels terecht bij Phase One, de partij die het stokje van Microsoft heeft overgenomen als Media Pro. 

Het belang van (ook) back-ups op DVD

Eerder schreef ik over het belang van back-ups en hoe je eenvoudig en snel een eerste opzet kunt maken door het gebruik van twee externe harde schijven. Hiervan bewaar je dan de ene buitenshuis en wisselt die wekelijks om met het andere exemplaar dat op dat moment is aangesloten op je computer. Sla het bewuste artikel er desgewenst nog eens op na.

Echter is de beschreven opzet niet afdoende. Je zult ook periodiek back-ups moeten maken van je foto's, op een medium dat niet meer te overschrijven is zoals DVD, Blue Ray of M-disc.

Waarom?De reden om ook back-ups te maken op read-only media is dat je digitale bestanden te kwetsbaar zijn voor corruptie zoals harde schijf defecten, virussen, misbruik en diefstal.

Foto's kunnen erg eenvoudig beschadigd raken terwijl ze er op het eerste gezicht nog gewoon 'staan'. Dat je ze op een gegeven moment niet meer kunt openen merk je dan alleen wanneer je dat toevallig een keer probeert.
Dus maak niet al te lang nadat je bestanden aantoonbaar correct bleken te zijn (omdat je ze toen hebt bekeken bijvoorbeeld) een dergelijke backup op DVD, Blue Ray of M-disk.

Hoe?Hoewel ikzelf voor m'n origineel beeldmateriaal (NEF en DNG bestanden) een iets andere bestandsstructuur hanteer dan voor de afgeleide bestanden (PSD en JPG bestanden) is de overeenkomst, dat ik mappen gebruik welke ik laat 'aangroeien' tot circa 20 Gb. 
Daarna maak ik een nieuwe map aan en gebruik die vervolgens. De vorige map 'bevries' ik dan als het ware, er worden dan dus geen nieuwe foto's meer aan toegevoegd.
Wanneer er een map weer 'vol' is maak ik er 2 backup's van op BLue Ray disks, de ene gaat thuis in een koffer en de andere offsite bij familie.

Hoe hou je dit bij?Ik probeer de administratie zo eenvoudig mogelijk te houden. Hoewel ik het wel registreer zou dit eigenlijk niet hoeven. Wanneer een map weer 'vol' is verander ik de naam van de map namelijk. De oorspronkelijke naam vul ik aan met de naam van de laatste foto in de map. Hieraan zie ik dus meteen of een map 'op slot' zit of niet.

Het principe dat ik hier beschrijf komt overigens overeen met het 'bucket systeem' zoals Peter Krogh die beschrijft in zijn 'DAM book' en is anno 2018 niet meer helemaal actueel. Zie bijvoorbeeld maart 2018.

Duizenden dia’s scannen op 3600 dpi, binnen 2 maanden en voor minder dan 200,- euro, kan dat?

Jazeker kan dit!
En ik zal hieronder uitleggen hoe dit gaat.

1.) Vind enkele medegeïnteresseerden om een goede diascanner aan te schaffen. Dit kan gezamenlijk of je maakt onderling afspraken over het overnemen van elkaar. Zaken waarover je vooraf overeenstemming moet hebben zijn de periode die iedere deelnemer de scanner kan gebruiken en de volgorde waarin iedere deelnemer 'aan de beurt' komt.
Enkele goede kanalen om de partners of deelnemers voor de bedachte constructie te vinden zijn markplaats.nl of 2ehands.nl

Zet de afspraken die je met de overige deelnemers maakt op papier en zorg dat je elkaar even een keer in levende lijve hebt ontmoet. Een voorbeeld of opzet van de afspraken zoals je die zou kunnen maken heb ik hier neergezet.

2.) Schaf gezamenlijk of als initiatiefnemer van de constructie een goede dia scanner aan. Essentieel is de mogelijkheid tot bulkscanning. Het liefst een apparaat dat, net als een diaprojector, het magazijn transporteert en dan om de beurt alle dia's scant. Een voorbeeld hiervan is de Reflecta DigitDia 5000 welke al voor minder dan 1000,- euro verkrijgbaar is en inclusief SilverFast scansoftware (de marktleider op dit gebied) circa 1200,- euro.
Mijn ervaring is overigens dat SilverFast niet nodig is voor het doel zoals hier beschreven, lees eventueel ook mijn eerdere artikel over dit onderwerp. Feit is wel dat er steeds minder goede diascanners op de markt komen in tegenstelling tot de eenvoudige apparaten (Aldi) waarmee je een enkele dia tegelijk kunt scannen. Nog even afgezien van de kwaliteit van deze apparaten wil je deze waarschijnlijk niet gebruiken wanneer je meer dan enkele tientallen dia's hebt liggen. Je zult dan een halve eeuwigheid nodig hebben op al het materiaal te scannen.

3.) Scan alle dia's. Ga dus niet vooraf lopen inventariseren! Het beoordelen en dergelijke gaat namelijk stukken sneller op je computerscherm dan vooraf met een dia-viewer of projector. Je wint op deze manier echt tijd ten opzichte van het voorselecteren, althans wanneer je een bulkscanner gebruikt zoals aangegeven in het voorgaande punt…
Bovendien kun je de afbeeldingen op het scherm meteen beoordelen (voorzien van sterren, ook wel rating genoemd) en voorzien van trefwoorden. Voor wat betreft het beoordelen zou je m'n artikel daarover nog eens na kunnen lezen en ook over het voorzien van trefwoorden heb ik eerder geschreven (artikel 1 en/of artikel 2). In het kort komt gaat het hier om:

• Rating van 1 tot 5 sterren. Foto's die geschikt zouden zijn om een afdrukje van te maken beginnen met 1 ster, de beste van de serie 2, echt mooie of waardevolle opnames vanuit emotioneel perspectief 3 en je allerbeste opnames 4.
  De 5 sterren zou ik reserveren voor de toekomst.
• Trefwoorden. Ik zou minimaal voorzien in de namen van de personen die op de opname staan, wanneer (desnoods alleen jaartal) en waar (land, provincie, plaats). Desgewenst kun je foto's met sterren voorzien van meer trefwoorden.

Applicaties waarmee je dit kunt doen worden DAM genoemd (Digital Asset Management – Digitaal Foto Beheer) en ik zou zeker de aanschaf van iets dergelijks overwegen.

4.) Gebruik een (DAM) applicatie voor het sorteer- en organiseer-werk
Het gebruik van een DAM applicatie is erg belangrijk omdat je, vooral als je veel foto's hebt, niet alle organiseerwerk (voorzien van ratings, trefwoorden e.d.) in een keer zult kunnen/willen afhandelen. Om het overzicht te bewaren zul je een applicatie moeten gebruiken waarmee dit kan en waarin je je persoonlijke voorkeuren met betrekking tot het organiseren (wat is er al gedaan, waarvan zijn er al back-ups gemaakt, welke dia's moet ik opnieuw scannen, etc) kwijt kunt.

Microsoft Expression Media 2 is een voorbeeld van een erg goed commercieel DAM programma maar ook het gratis (!) XnView is prima te gebruiken.
Je kunt natuurlijk ook een mix van applicaties gebruiken zoals XnView (om de foto's van gegevens te voorzien) en het populaire Picasa
om ze weer snel en eenvoudig terug te vinden. Om meerdere redenen zou ik het voorzien van ratings en trefwoorden niet in Picasa doen en de belangrijkste is wel dat deze gegevens dan niet (goed) uitwisselbaar zijn met andere programma's.

Is SharePoint 2010 geschikt als DAM?

Omdat ik veel werk met Microsoft SharePoint heb ik vanzelfsprekend al wel eens nagedacht over de geschiktheid er van als DAM systeem (Digital Asset Management).

Standaard was SharePoint tot nog toe nog niet zo goed in te zetten als DAM systeem hoewel er externe partijen zijn die aanvullingen gemaakt hebben om het daarvoor wat meer geschikt te maken (MediaRich van Equilibrium bijvoorbeeld of ADAM maar ook particuliere initiatieven als die van Gavin Clabaugh) maar die hebben me nog niet echt kunnen overtuigen.

Echter nu de beta van SharePoint 2010 beschikbaar is gekomen vond ik het dus zinvol om eens te kijken of er ook op het gebied van DAM vooruitgang is geboekt. Later kom ik nog wel eens terug op de eigenschappen die een DAM volgens mij zou moeten hebben maar waar ik in eerste instantie even naar heb gekeken is de mogelijkheid om metadata te synchroniseren tussen foto's en SharePoint 2010.

Ik had een opname voorzien van een aantal standaard IPTC velden waaronder copyright en keywords.

Na de upload in een SharePoint bibliotheek (Asset Library) bleken deze gegevens in standaard kolommen overgenomen te zijn, mooi!

Nadat ik daar een wijziging in had aangebracht en de afbeelding terug had geplaatst op m'n filesysteem bleken ook deze wijzigingen mee terug te zijn gekomen. Een zeer belangrijke optie die nodig is voor een DAM systeem is nu blijkbaar standaard in SharePoint 2010 aanwezig, een zeer gunstige ontwikkeling wat mij betreft.

Verder heb ik nog geen tijd gehad voor een nadere kennismaking met SharePoint 2010 maar ik zal binnenkort eens kijken welke velden er allemaal meekomen, welke bestandsformaten er allemaal worden ondersteund en waar er eventueel nog wat uitdagingen liggen. Ook voor wat betreft de andere, wat mij betreft noodzakelijke, DAM functionaliteiten zal ik SharePoint 2010 later nader aan de tand voelen.

Een gratis DAM oplossing? (deel 2)

DAM, Digital Asset Management of mijn persoonlijke vertaling van dit begrip; 'Digitaal Fotobeheer', kun je uitoefenen met tal van commerciële programma's. Echter onderzoek ik momenteel wat er op dit vlak gratis tot de mogelijkheden behoort.

Een vorige keer gaf ik aan dat ik een aantal applicaties aan het onderzoeken ben op hun geschiktheid tot het toevoegen van meta-data aan foto's, de zogenaamde IPTC informatie. Veel programma's kunnen dit in een beperkte mate, dat wil zeggen dat niet alle velden kunnen worden gevuld of dat je dit alleen voor afzonderlijke foto's kunt doen.
Wat ik wil is toegang tot de meest voorkomende IPTC velden en deze voor grote groepen foto's gelijktijdig kunnen aanpassen, het liefst met voorgedefinieerde sets (sjablonen). In het verleden, onder XP, gebruikte ik daar PixVue voor maar omdat die niet werkt onder Vista moest ik op zoek naar iets anders.

M'n speurtocht heeft tot nog toe twee hits opgeleverd; iTag en XnView.
Hoewel iTag voor veel foto's tegelijk een aantal velden kan vullen is het voor serieuze fotografen volgens mij toch te beperkt. Bovendien kent iTag geen meta-data-sjablonen waardoor het nauwelijks iets toevoegt aan Picasa of Fotogalerie. iTag valt wat mij betreft dan dus ook af.

XnView kan wel overweg met sjablonen en is bovendien in staat om de gegevens in een enkele handeling aan meerdere foto's toe te kennen (batch). Helaas kan dit niet vanuit het contextmenu (rechtermuisknop in de verkenner), je moet het programma er dus zelf voor openen maar dat heb ik er graag voor over. Ik zal er binnenkort nog eens een beschrijving van maken inclusief schermafbeeldingen maar er is al wel een video beschikbaar.
Waar het op neerkomt is dat je XnView na installatie opent en dan naar de te bewerken foto's navigeert zoals gebruikelijk in de verkenner. Selecteer een of meerdere afbeeldingen (hou de Control toets ingedrukt en selecteer met de muis meerdere afzonderlijke afbeeldingen of houdt de Shift ingetoetst voor een onafgebroken reeks) en klik met rechts. Kies voor de optie 'Bewerk IPTC data' en vul de gewenste data in een van de beschikbare velden. Geef bijvoorbeeld de namen van de personen op de foto op in het Trefwoorden veld.
Bevestig dat de informatie daadwerkelijk aan de foto wordt toegevoegd door de knop 'Schrijf alle geselecteerden' in te toetsen. Nu zijn de gegevens geïntegreerd in de JPG afbeelding en kun je ze met allerhande applicaties terugvinden. Vanzelfsprekend met XnView zelf natuurlijk maar ook met Picasa en Windows Fotogalerie, ook interessant voor andere mensen die foto's van jou ontvangen. Zij kunnen niet alleen profiteren van het werk wat jij aan de foto's hebt gedaan maar zien ook dadelijk eventuele copyright informatie die je aan de foto's hebt toegevoegd.

Afzonderlijke afbeeldingen kun je overigens met behulp van XnView bewerken zonder het programma eerst te openen. Open het contextmenu vanuit de verkenner door rechts te klikken op een afbeeldingen en kies voor 'Edit IPTC' en je kunt alle gegevens muteren, eigenlijk op dezelfde manier als dat met het eerdergenoemde PixVue ook kon. Jammer is dat het bewerken vanuit het contextmenu alleen werkt op enkele afbeeldingen, mocht je toch meerdere afbeeldingen hebben geselecteerd dan zul je zien dat alleen de eerste of de laatste van de reeks gemuteerd is.

XnView is dus de eerste bruikbare gratis DAM applicatie die ik heb kunnen vinden onder Vista.