vrijdag 6 februari 2009

Mijn ervaringen met de Reflecta DigitDia 5000 Dia scanner


Voor de aanschaf van mijn Reflecta DigitDia 5000 diascanner had ik me terdege voorbereid en diverse fora daarover afgestruind. De algemene indruk die ik kreeg was dat de scansoftware van SilverFast over het algemeen de voorkeur genoot van de gebruikers boven de standaard meegeleverde software van CyberView.
Ik heb het apparaat dan ook gekocht inclusief SilverFast en ondanks mijn ICT achtergrond vond ik dit programma uiteindelijk toch te complex en vooral niet intuïtief genoeg. Het kent een (te?) steile leercurve en ik beschouw het met name voor niet-professionals dan ook niet geschikt.
Mijn doel met de aanschaf van de Reflecta was om mijn collectie dia's met zo weinig mogelijk handelingen als mogelijk te digitaliseren en ik ga er van uit dat dit voor de meeste mensen geldt die een dergelijke scanner kopen met batch-verwerkingsmogelijkheden.

Vanzelfsprekend realiseer ik me dat de kwaliteit van het scanresultaat nooit optimaal kan zijn wanneer je alle correcties aan machines en/of software overlaat maar ik heb gewoonweg geen mogelijkheid om veel tijd aan alle individuele dia's te besteden. Eerst maar eens al mijn materiaal scannen, daarna beoordelen en waarderen. De dia's waarvan ik dan zie dat ze de moeite waard zijn kan ik dan altijd nog opnieuw scannen. Mijn ervaring is dat deze hoogste kwaliteit dia's maar een zeer kleine subcollectie betreft waaraan je dus veel meer tijd aan de individuele instellingen kunt besteden. Wellicht dat dit dan alsnog met SilverFast gaat gebeuren maar vooralsnog ben ik zeer tevreden met CyberView, ondanks dat het dus 'tweede keus' betreft.
In deze handleiding van Jo Stark kreeg ik voor het eerst een signaal dat CyberView X helemaal niet onder hoeft te doen voor SilverFast en dat je er kwalitatief echt vergelijkbare resultaten mee kunt behalen. Op het gebied van bulkverwerking heeft CyberView naar mijn mening zelfs betere opties.
In ieder geval kan ik iedereen aanraden om het in ieder geval eerst eens te proberen met CyberView en wanneer dat niet bevalt alsnog SilverFast aan te schaffen. Ik heb dit expliciete advies van de verkoper zelf niet opgevolgd, ik was te eigenwijs…
Mocht CyberView onverhoopt toch niet bevallen en je de aanschaf van SilverFast overwegen doe dit dan niet op grond van de verwachting een eenvoudiger te bedienen applicatie te verkrijgen. Doe het dus alleen wanneer de opties van CyberView voor jou onvoldoende zijn.
Helaas ontbreekt een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding van CyberView en vandaar dat ik mijn praktijkervaringen in het Nederlands op papier heb gezet. Degenen die goed thuis zijn in Duits zouden ook goed de eerdergenoemde beschrijving van Jo Stark er op na kunnen slaan hoewel die geschreven is op iets oudere hard- en software (combinatie Reflecta DigitDia 4000 met de CyberView X versie 1.17i en Firmware 1.09).
Mijn nederlandstalige handleiding

12 opmerkingen:

Solke zei

Beste Roelof,
Fijn te horen dat ik niet de enige ben die SilverFast een klote programma vind, hoe gebruiksonvriendelijk kun je iets maken. Spijt dat ik hier geld voor betaald heb.
Mijn dank ook voor de tip van het rode schuifje wat nergens beschreven wordt in de handleiding. Af en toe word een dia niet goed ingeschoven, met schuifje geen probleem meer.
Af en toe heb ik last van verticale kleurstrepen over de hele scan, bij inzoomen op 100% (3600 dpi) zijn deze duidelijk zichtbaar, is dat ook normaal bij deze oostblokscanner?

Roelof Moorlag zei

Hallo Solke,

Feitelijk is het geen oostblok maar een taiwanese scanner:-)
(PIE - Pacific Image Electronic)

Verticale kleurstrepen heb ik bij geen van mijn scans gehad en ik heb er ongeveer 4500 gescand.
Heb je dezelfde kleurstrepen bij een tweede poging of is het dan wel goed?

Werner zei

Roelof,

bedankt voor je handleiding, het onding dat bij de scanner zat kan recht de papiermand in na het doorlezen van jouw document.

Nu nog een paar duizend dia's inscannen :)

john zei

Beste Roelof,
Al zoekende op het internet ter voorbereiding van de klus om een paar dia-archieven te gaan scannen (ouder, broers en mijzelf) kom op jouw blog terecht. En na alle hosanna verhalen over Silverfast gelezen te hebben loop ik bij jou eindelijk tegen een kritische noot aan. En niet onbelangrijk. Ook al dicht ik mij wel enige applicatie kennis toe, ik ben toch blij met jouw "waarschuwing/advies". En ga dus op voorhand geen Silverfast aanschaffen. Er schiet me nog wel een vraag te binnen. als je over Silverfast praat, heb je het dan over SE of Ai. Dat zou volgens de beschrijvingen toch wel iets uit moeten maken.
Dank en met groet,
John

Roelof Moorlag zei

John,

Het ging in mijn geval om de AI versie maaar ik geloof niet dat dit in gebruiksgemak nu veel verschilt van de SE versie. Een vergelijking van beide vond ik
hier.


Hoewel de SE versie de 'basis' versie betreft en de AI versie meer opties kent is de userinterface en de scan-aanpak volgens mij in grote lijnen dezelfde. Ik ben ICTer van beroep met veel kennis van scanning zoals Kofax Ascent Capture die nu ook niet bepaald laagdrempelig is maar ik kon niet goed wennen aan de opzet van SilverFast. Een goed boek over scannen vond ik 'Scanning Negatives and Slides' van Sascha Steinhoff waarin hij verschillende scanapplicaties bespreekt waaronder SilverFast.

Anoniem zei

die opmerking over "het rode schuifje" is geniaal! Alle frustratie ineens weg! Thanks mannen.

Richard

Raphael zei

Weet iemand of je met de digitdia 5000 ook GAF "easy edit" laders kan inscannen (het vierkante, gesloten type met enkel 1 kant open)? Ik heb er een aantal van 30, en dan nog wat "rotary" laders van 100.

Alvast bedankt!

Raf

Roelof Moorlag zei

Raphael,
Helaas kun je met de Digitdia slechts met 2 type magazijnen werken, de zoganaamde Universeel magazijnen en CS (Compact System). Ooit geintroduceerd door Agfa en later geadopteerd door Reflecta.

Volgens mij wordt de scanner standaard geleverd met zowel een CS als een universeel magazijn. Je zult dus je GAF magazijnen over moeten zetten...

Ruud Korswagen zei

Beste Heer Moorlag,

Al enkele jaren geleden kocht ik via een bevriende fotohandelaar zo’n mooie Reflecta DigiDia 5000 Diascanner. Ik heb alleen maar universeel magazijnen en wat ik ook probeerde, haast elke 3de dia gaf een transportfout en ik begreep niet waarom dat was. Ontmoedigd heb ik het apparaat een tijdlang aan de kant gezet.

Gisteren besloot ik het ding dan maar aan te passen door iets op de transportarm te plakken waardoor de dia’s beter zouden worden gepakt. Ik keek vandaag toch nog even op het Internet en vond uw handleiding. Ja, mijn scanner heeft ook zo’n oranje schuifje, maar dat schuift wat doelloos heen er weer en ik had me al eens afgevraagd wat dat ding voor betekenis had. Dankzij uw handleiding weet ik nu dat hij erg belangrijk is voor het goed transporteren van de dia’s uit universele magazijnen. Bij beter bekijken zag ik nu dat het verende gedeelte dat het schuifje vooraan vast moet laten klikken zoals U dat beschreef, ontbrak! Dat is dus al zo sinds de aanschaf. Ik heb nu met een klein pinnetje het schuifje vooraan vast gezet en nu neem ik aan dat ik probleemloos kan scannen. Het scheef zetten van het apparaat zal ik ook als goede suggestie in mijn achterhoofd houden.

Dank voor de vrij beschikbare handleiding; voor mij is hij van zeer groot nut gebleken..

Ruud Korswagen zei

Verslag van mijn ervaringen bij het inscannen van mijn tot nu toe 14450 dia's:

Gebruikte apparaat: Reflecta DigitDia 5000 Magazin-Scanner.

Enkele jaren geleden kocht ik bovengenoemde scanner via een bevriend fotograaf. Al snel begon ik met test-scans.

Opvallend was hoe vaak de scanner vast liep; vaak zelfs 1 op de 5 tot 10 dia's. Ik kon er dus niet goed mee werken en stopte.

Begin 2012 besloot ik de draad op te pakken. Ik wilde een extra stukje plastic op het wisselarmpje van de scanner plakken zodat de dia's uit de Universeel-magazijnen goed gepakt zouden worden. Voordat ik dat deed, keek ik nog op het Interent en vond ik de handleiding van de Heer Moorlag betreffende de Reflecta scanner. Daarin las ik dat het oranje schuifje op de wisselarm voor dia's uit Universeel-magazijnen naar voren moest zijn geschoven en vastgeklikt. Ik had wel zo'n schuifje op de wisselarm zien zitten, maar vastklikken deed hij niet omdat het lipje dat het schuifje moest blokkeren, was afgebroken. Met een klein pinnetje heb ik het schuifje toen vastgezet en daarna liep de scanner nog nauwelijks vast.

Gedurende de maanden april tot en met half juni van dit jaar 2012 heb ik al mijn ingeraamde dia's - in totaal 14450 stuks - ingescand op de maximale resolutie. Het scannen werkte met een tempo van 1000 dia's per week. Mijn werkmethode was als volgt:

1) Ik haalde steeds 6 dozen met 100 dia's elk uit de bewaarkisten en scande de 600 dia's geheel in op de maximale resolutie. Voor ik een bak dia's in de scanner schoof, blies ik zoveel mogelijk stof weg.

2) De resultaten van het scannen bekeek ik in detail op mijn 24 inch computer-monitor. Als ik rommeltjes zag, pakte ik de bijbehorende dia uit de bak en keek of ik het vuiltje kon verwijderen met blazen en/of een zacht kwastje. Als dat lukte, dan zette ik de dia even in en aparte lege bak. Na controleren en schoonmaken scande ik de dia's in de aparte bak opnieuw in en zorgde dat de nummers zoals in de bestandsnaam vermeld, klopten met de originele scan en het nummer op de dia.

3) De beelden ontstaan door het inscannen deelde ik netjes in volgens een index die ik al bij hield voor de dia's. Gevolg is dat ik nu heel snel de beelden van een bepaalde vakantie of evenement snel terug kan vinden op datum en beschrijving.

4) Op dit moment heb ik nog 3500 dia's liggen die nog moeten worden ingeraamd. In 1997 kreeg ik het zo druk met mijn ouders (vader werd ziek en overleed; ouderlijk huis leeghalen en verkopen enz. enz.) dat ik stopte met inramen en indexeren. Op dit moment probeer ik deze dia's alsnog in te ramen en met hulp van mijn dagboekjes op
chronologische volgorde te zetten. Ik heb magazijnen en diaraampjes bij gekocht zodat ik alle dia's kan inramen en daarna opslaan. Deze laatste 3500 dia's zullen nog behoorlijk wat tijd vragen.

5) Inmiddels ben ik begonnen met de 10000 negatieven die ik ook nog heb liggen. Ook die wil ik inscannen. Ik heb daarvoor van mijn vrouw een Reflecta CrystalScan 7200 voor mijn verjaardag gekregen. Bij deze werkzaamheden moet ik aanwezig blijven omdat je de negatieven met de hand goed moet leggen. De grote 6x6 cm. negatieven (ongeveer 350 stuks) heb ik door een professioneel bedrijf in laten scannen op de hoogst mogelijke resolutie. Dat is een vrij kostbare aangelegenheid; de resultaten zijn bijzonder goed.

(zie vervolg).

Ruud Korswagen zei

Tijdens mijn werkzaamheden heb ik de volgende ervaringen opgedaan:

1) Inscannen op 3600x3600 dpi (maximum van de dia-scanner) levert bestanden op van 45 Mb. per dia. Totaal zal er dus als ik klaar ben 810 Gb. aan gegevens beschikbaar zijn. Ik heb externe disken van 1,5 Tb. gekocht om alles veilig (dus meerdere keren op verschillende disks) op te kunnen slaan.

2) Bij het scannen bepaalt de scanner vaak zelf de uitsnede (portret of landscape). Die is haast altijd goed. Toch moet er altijd nog worden gecropped om het beeld perfect tot zijn recht te laten komen zonder lelijke randen. Bij deze bewerking sla ik het beeld op als JPG van zeer hoge kwaliteit. Dat levert 6 tot 10 Mb. per dia op; gemiddeld 8 Mb. Totaal levert dit dus nog eens 144 Gb. op. Voor veilige opslag van dit eindresultaat heb ik naast de externe disks ook nog een SSD (Solid State Disk) van 128 Gb. gekocht. Ik hoop dat door regelmatige controle van de externe disks en de SSD, ik de beelden niet kwijt zal raken.

3) Bij sommige diaraampjes onstaan er rare schaduwen aan de randen alsof er een vorm van reflectie heeft plaastgevonden. Ik kan daar niet veel meer aan doen dan de opvallendste delen wegsnijden.

4) Bij de controle van de beelden heb ik regelmatig gehad dat ik een vogel voor een vuiltje aan zag. Al een aantal malen heb ik met mijn kwastje een vogel uit de lucht proberen te vegen. Ik heb zelfs een keer een hele electriciteitsmast van de top van een berg proberen te vegen. Over het algemeen vond ik dat wel humor. Wat me op viel was dat de dia's die in dikkere raampjes zaten, gemiddeld schoner waren. Vermoedelijk komt dit doordat er
tussen de dia's minder ruimte vrij is zodat vuil minder gemakkelijk op de dia's terecht kan komen.

5) De oudere emulsies bevatten fors wat onvolkomenheden. In de emulsies van begin jaren '70 van de vorige eeuw zaten regelmatig haren opgesloten. Met mijn kwastje kreeg ik die dus niet weg geveegd. Er is dus nog een schone taak voor me weggelegd om al die ongerechtigdheden weg te retoucheren met Adobe Photoshop Elements.

(zie vervolg).

Ruud Korswagen zei


6) Al snel merkte ik dat er kleine verschillen zitten tussen de verschillende merken magazijnen. De "witte" en goedkope magazijnen wilden op het einde van de bak - meestal de laatste 10 - niet goed transporteren waardoor de scanner vast liep. Magazijnen van Leitz/Leica en van Noris liepen wel vlot door de scanner. Daarom zette ik de dia's uit de witte magazijnen later tijdelijk even over naar Leitz/Leica magazijnen om ze probleemloos te scannen. Dit werkte zo goed dat ik minder dan één vastloper per 1000 dia's had. Gevolg was dat ik de scanner op
het laatst vaak maar zijn gang liet gaan en zelf andere dingen ging doen. Ik heb een eigen bedrijf en heb daarvoor 2 PC's; één voor het multimedia-werk en één voor administratieve doeleinden. De scanner zat aan de
multimedia-computer en liet ik rustig doorscannen terwijl ik op de andere PC werkte, wedstrijdroeiers ging coachen of ging koffie drinken en/of TV kijken met mijn echtgenote.

7) Een dia scannen duurde tussen de 3 en 7 minuten. Als de scanner achter elkaar door kon scannen zonder terug te hoeven, kostte een dia scannen ongeveer 3 tot 4 minuten. Een blijkbaar lastige dia waarbij de scanner steeds terug ging en herscande, kostte 7 tot 10 minuten (te zien aan de datum/tijd-stempel van de bestanden). Een
magazijn van 50 dia's scannen duurde daardoor gemiddeld ongeveer 3 uur.

Wat ik me niet realiseerde toen ik begon met scannen is de interesse van vrienden en familie in de beelden. Met een vriendin die in 1986 ernstig ziek was, maar gelukkig na een ingrijpende operatie herstelde, zijn we op
vakantie geweest naar vrienden in Nieuw Zeeland. Voor haar verjaardag heb ik haar een tegoedbon gegeven voor een DVD met alle beelden die ik van de dia's heb gehaald (ruim 1000 stuks). Ik ga de komende tijd druk aan het werk om alle gescande beelden te bewerken opdat ik ze kan weggeven. Ook voor mijn stamboomwerk heb ik veel aan de gescande beelden. Dit zijn allemaal extra's die ik niet had verwacht bij het begin van mijn scan-werkzaamheden.

Over enkele maanden komt de dochter van een heel goede jeugdvriendin (helaas overleden toen ze 51 jaar jong was) bij me logeren met haar man. Ik zal haar dan ook een heleboel beelden meegeven van haar moeder toen die jong was en later toen ik verkering met haar had.

Ik ben nog wel even bezig, maar het is bijzonder al die oude beelden terug te zien en nu on-line te kunnen bekijken zonder eerst een scherm en projector op te hoeven zetten. Uiteindelijk zal ik de dia's vermoedelijk wel vernietigen denk ik; vooral als we kleiner zouden moeten gaan wonen vanwege onze leeftijd (ik word volgend jaar 60). Die 18000 dia's zitten en een serie grote aluminium kisten die ik nu in de onderkeldering van onze woning heb staan.