Hoe archiveer ik m’n dia’s en negatieven?

Het is al een heel werk om de digitale foto's goed te beheren, hoe doe je dat dan met het opgebouwde 'analoge' archief van al je negatieven en dia's. Met een beetje 'geluk' ook nog in diverse formaten. Vragen die dan ongetwijfeld bij je opkomen zijn ondermeer;

• Koop je een negatief/dia scanner of huur je die?
• Ga je met een flatbad of een 'echte' negatiefscanner werken?
• Welke kwaliteit?
• Gooi ik m'n origineel filmmateriaal weg of niet

Ik realiseer me dat er geen ideale aanpak bestaat, een ieder maakt de afwegingen die voor hem of haar belangrijk zijn. De uitkomst zal vaak verschillen maar wellicht dat iemand anders iets heeft aan de manier waarop ik tot een besluit ben gekomen.

Om met de eerste vraag te beginnen, het scannen van negatieven, dia's e.d. duurt zo lang dat het niet uit kan om daarvoor apparatuur te huren. Dit zou allen kunnen wanneer je hebt besloten maar een beperkte selectie van je materiaal te gaan scannen. Ik wilde echter ALLES digitaliseren dus kopen was m'n enige optie.

Flatbad of niet? Nu, deze vraag is wat lastiger te beantwoorden. In eerste instantie ging ik voor de beste kwaliteit en kwam dus uit op een 'echte' negatiefscanner. De keerzijde leer je pas in de praktijk en die blijkt dat je op deze manier erg veel tijd kwijt bent met het scannen van je materiaal. Je kunt hoogstens een strook negatieven (6 frames) of 4 dia's (ingeraamd) kwijt en telkens moet je die dus weer met de hand wisselen. Het scannen zelf duurt zo lang dat je er niet op gaat zitten wachten maar het werkt ook niet door een kookwekker te zetten en ieder uur terug te lopen naar je computer. Nog meer nadelen dat mijn middenformaat materiaal er niet mee gescand kan worden en ik heb zelfs nog wat 4x5" liggen.

Een flatbad gekocht dus, ik kan er 24 kleinbeeld frames tegelijk (in een enkele 'batch') mee scannen en bovendien kan dat met AL mijn materiaal; pocket, instamatic, kleinbeeld, 4,5x6, 6x6 en 4x5".
En de kwaliteit dan?
Nu, ik heb besloten om niet al mijn materiaal in de hoogst mogelijke kwaliteit te gaan scannen. De apparatuur zal ieder jaar beter en sneller worden dus ik ga in eerste instantie voor een letterlijke 'quick scan', proberen om al mijn materiaal binnen een afzienbare tijd te scannen op 800 dpi.

Bovendien is kwaliteit natuurlijk een rekbaar begrip. Ik heb bijvoorbeeld best wat materiaal dat niet helemaal vlak is, destijds in de centrale niet goed gedroogd of zo en omdat een echte diascanner een relatief kleine scherptediepte heeft krijg je dus vrij snel onscherpte. Een vlakbedscanner heeft over het algemeen een grotere scherptediepte, in mijn geval een voordeel dus.

Gescand in 800 dpi zijn de beelden goed te beoordelen en te 'taggen', ik tag alle opnames waarvan ik de kwaliteit goed genoeg vindt om later nogmaals in een hoger resolutie te kunnen scannen. Ik overweeg om daarvoor dan een weekend lang een scanner te huren met een hogere kwaliteit als dat ik die zelf kan veroorloven. Aan deze set scans kan ik dan vervolgens veel meer tijd besteden bij het pre-process tot een optimaal eindresultaat. Het bulkgebeuren laat ik namelijk zo veel mogelijk op de automatische piloot gebeuren om de snelheid er een beetje in te houden.

Deze manier van werken verzekert me er van dat ik mijn materiaal goed doorzoekbaar krijg, de waarde er van zal daardoor toenemen en bovendien voorkom ik misschien zelfs verlies door bijvoorbeeld schimmel. Een aantal dia's bleken al te zijn verloren gegaan hierdoor.

Wanneer ik al het materiaal onder ogen heb gehad kan ik beter beoordelen wat er mee te doen en dat is dus de belangrijkste reden voor de keuzes die ik heb gemaakt:

Flatbescanner in eigendom:

• Scannen op een relatieve lage resolutie (hoge verwerkingssnelheid)
• Het gebruik van zo groot mogelijke batches (hoge verwerkingssnelheid)
• Relatief grote scherptediepte (gunstig bij kromgetrokken film)
• Alle filmformaten, niet alleen maar kleinbeeld
  

Huurscanner wanneer nodig:

• Bij materiaal waarbij dit kwalitatief verantwoord is
• Altijd de hoogst mogelijke kwaliteit van dat moment
• Middel kan nauwgezet worden afgestemd op het doel
  

Het zal dan ook geen verassing zijn dat ik m'n originele dia's en negatieven niet weg gooi. Ik scan ze nu al niet in de momenteel hoogst mogelijke kwaliteit maar sla ze ook nog eens op in het lossy jpg formaat. De kans is dus groot dat ik in de toekomst bepaalde opnames nog eens opnieuw wil scannen.