Digitaalfotobeheer

Goede voornemens voor 2012?

2012-01-12T20:27:00.001+01:00

Net als heel veel andere mensen heb je misschien ook goede voornemens voor het nieuwe jaar?
Voor wat betreft het beheer van je digitale (foto) collectie zou je bijvoorbeeld kunnen overwegen om toch eens die back-up in te regelen (ook op DVD) waar het tot nog toe nog nooit van gekomen is. Of iets te gaan doen met het waarderen van je foto’s (dmv sterren) zodat je gemakkelijk de juiste foto terug kunt vinden.

Niet te vergeten het toepassen van meta-data (trefwoorden) of virtuele groepen ten behoeve van de organisatie van je collectie.

Wanneer je nog geen DAM (Digital Asset Managment) applicatie gebruikt dan zou je je daarop kunnen gaan oriënteren. Wordt het een commercieel programma als Media Pro of gebruik je liever een gratis programma als Picasa? Een heel jaar om dit verder uit te zoeken.

Heb je nog oude dia’s dan kun je die natuurlijk gaan scannen maar hetzelfde geldt voor negatieven en of je er een scanner voor aan moet schaffen lees je hier.

Vergeet in ieder geval niet om je camera mee te nemen als je er dit jaar op uit trekt!

Echt of niet?

2011-12-08T20:06:00.004+01:00

Met de moderne Photoshop technieken kun je je vrijwel altijd afvragen of een foto wel echt is. Natuurlijk speelt deze vraag een grotere rol bij nieuwsfoto’s en forensisch onderzoek dan bij creatief gebruik.

Manipulatie bij nieuwsfoto’s is bijna van alle tijd en nog niet zo lang geleden was het onderwerp weer even actueel toen Defensiefotograaf Sjoerd Hilckmann een prijs won bij de Zilveren Camera met deze foto:

Zoals je ziet betreft het puur een esthetische kwestie en is het maar de vraag of de nieuwswaarde beïnvloed is. Toch is het een hot item in de nieuws wereld want waar het om gaat is natuurlijk waar je de grens trekt (kijk evt. verder op deze opiniepagina met meer voorbeelden of lees het zojuist uitgekomen boek ‘Kijken zonder zien’ van Gie van den Berghe, ISBN 9789028962521.

Als je in de gelegenheid bent moet je zeker ook even het artikel ‘Meekijken’ in De Volkskrant van vandaag inzien (pag 22/23).

De vraag of een foto origineel is of niet is bij forensisch- en verzeeringsonderzoek echter wel relevant. Wanneer iemand veroordeeld wordt op basis van een foto dan wil je er wel zeker van zijn dat het geen in elkaar geknutselde montage betreft.

Verschillende leveranciers hebben een antwoord proberen te geven op deze behoefte:

· Nikon heeft zijn ‘Image Authentication Software’. Daarmee kan aangetoond worden of de afbeeldingen (gemaakt met een aantal professionele camera modellen) daadwerkelijk origineel zijn of niet. Daarvoor heb je dan een D300s, D700 of een D3s nodig.

· Canon kent het vergelijkbare ‘Original Decision Data’ systeem (o.a.: EOS 20D, EOS 5D, EOS 30D, EOS 40D, EOS 450D, EOS 1000D, EOS 50D, EOS 5D Mark II, EOS 500D en EOS 7D).

· JPEGsnoop heeft software waarmee analyses zijn uit te voeren op jpg afbeeldingen. Het kan ondermeer iets zeggen over de bron van het bestand (waarmee is het gemaakt).

In het geval van Canon en Nikon geeft de camera als het ware een handtekening mee aan de foto die later door software uitgelezen kan worden. Ontbreekt de handtekening dan is de foto bewerkt.
Toch stelt het eigenlijk helemaal niet (meer) zo heel veel voor. Het bedrijf Elcomsoft heeft zowel de software van Nikon(artikel) als die van Canon (artikel) gekraakt en beide zijn nu dus gecompromitteerd. En hoewel dit al behoorlijk lang is geleden hebben zowel Nikon (april 2011) als Canon (nov 2010) nog steeds geen antwoord. Ik vraag me af of die ooit nog gaat komen, de sites van beide blijven oorverdovend stil. Ze ontkennen het nog net niet maar daarmee is alles wel zo’n beetje gezegd.

In het kort komt het er op neer dat, dankzij de hacks van Elcomsoft het mogelijk is om bewerkte foto’s van een handtekening te voorzien die door de genoemde software als ‘echt’ wordt herkend.
Voor JPEGsnoop geldt dat de analyses die worden uitgevoerd nooit 100% uitsluitsel geven en bovendien alleen op JPG’s kunnen worden uitgevoerd. Met het programma kan een hoop informatie uit foto’s worden ontsloten maar voor dit artikel focus ik me even op de optie waarmee foto’s als bewerkt kunnen worden herkend. JPEGsnoop heeft namelijk een database met een groot aantal (jpeg) compressie signaturen waarmee de betreffende afbeelding vergeleken wordt. Wanneer de signatuur van de foto overeenkomt met die van bijvoorbeeld Photoshop dan mag je er van uit gaan niet met een originele opname van doen te hebben.

Mocht er dus geknoeid zijn met een foto en dat tevens worden opgemerkt door bovenstaande of andere software, dan lijkt me dat voldoende om de betreffende foto uit te sluiten als bewijsmateriaal. Echter andersom; aantonen dat het écht om een origineel gaat is, voorzover mij bekend, door niemand 100% te garanderen. Dmitry Sklyarov, de persoon van Elcomsoft die de Canon code kraakte, ziet overigens nog wel mogelijkheden voor toekomstige hardware; zie pagina 32 van dit PDF bestand maar er lijken geen ontwikkelingen gaande op dit gebied.
Of dit alles relevant is voor de Nederlandse situatie weet ik overigens niet omdat ik heb begrepen dat de rechtbanken in ons land de genoemde versleutelingen al voorheen niet accepteerden als bewijs van echtheid. Waar ik dan nog wel even benieuwd naar ben is of er dan überhaupt nog wel foto’s in Nederlandse rechtszaken gebruikt worden…

Trefwoord tips voor fotografen die gebruik (willen) maken van Photostockbureau’s

2011-11-09T22:56:00.000+01:00

Foto’s die je te koop aanbiedt via een stockbureau zoals Getty of Shutterstock hebben een heel andere benadering nodige wanneer het gaat om trefwoorden dan foto’s die je voor jezelf gebruikt of rechtstreeks aan klanten verkoopt. Over dit laatste heb ik al eens eerder geschreven maar ditmaal wil ik dus wat tips bespreken die expliciet van belang zijn voor het gebruik van je foto’s bij stock bureaus.

· Om expliciet te maken dat er geen personen op je foto staan kun je het woord ‘niemand’ toevoegen als trefwoord

· Geef aan of het een kleuren- dan wel een zwart/wit opname betreft. Hetzelfde geldt voor panorama en/of HDR foto’s

· Gebruik verschillende spellingsmogelijkheden voor je trefwoorden (zwart/wit, zwart-wit/ zw/w)

· Mocht je je foto’s aan stockbureau ’s gaan aanbieden dan is het van belang dat je alle trefwoorden ook naar minimaal het Engels vertaald

· Voeg de leeftijd van de mensen op de foto toe. Gebruik daarbij ranges als ‘0-5 jaar’

· Beschrijf de etnische afkomst van de mensen op de foto; juist ook wanneer het om blanke mensen gaat

· Ga er van uit dat de zoekmachines van stockbureaus niet automatisch synoniemen voor je trefwoorden zullen genereren (Stoel, sofa, zetel, fauteuil), doe dat dus zelf. Zorg ook voor verschillende vervoegingen van de gebruikte trefwoorden (spelen, speelt, speelde).

· De meeste opnames vallen in een van de volgende drie categorieën; Interieur, Exterieur en Buiten. Geef dit aan al je foto’s mee

· Verdiep je in de zoektermen die editors vaak gebruiken zoals ‘achtergrondkleur’. Pas deze termen als trefwoord toe bij de foto’s die van toepassing zijn

· Besteed voldoende tijd aan het meegeven van trefwoorden aan je foto’s, alleen dan zullen ze boven komen drijven bij zoekopdrachten van geïnteresseerde klanten

Zoals in het voorwoord aangegeven zijn veel van de genoemde zaken niet belangrijk of juist zelfs overbodig bij het beheer van je foto’s in je eigen situatie. Daar zullen zaken als een sterwaardering en namen van de personen die op de foto staan een veel grotere rol spelen.

Eindelijk RAW ondersteuning voor Windows 7

2011-10-04T20:33:00.003+02:00

Microsoft heeft eindelijk RAW ondersteuning toegevoegd aan Windows 7 en Vista (zowel 32 als 64 bit). Hoewel dit al tijden in XP zat was het toch nog toe behelpen met de recentere besturingssystemen, vooral de 64 bits versies. Eigenlijk was je dan aangewezen op een extra Codec pack zoals die van bijvoorbeeld FastPictureViewer.

Maar sinds juli van dit jaar kun je dus ook in Vista en Windows 7 RAW bestanden als thumbnails zien in de verkenner en dubbelklikken om ze te openen in Windows viewer of in andere applicaties die gebruik maakt van de Windows Imaging Codec (WIC).
Je kunt in- en uitzoomen en ook bijvoorbeeld diashows starten. Ook kunnen derden er uitbreidingen voor gaan ontwikkelen maar voor zover mij bekend is daar nog niets voor op de markt gekomen.

De Microsoft Camera Codec Pack (16.0.0652.0621), zoals hij officieel heet, kan hier worden gedownload. Ook kun je daar zien van welke (120 + ) camera's de RAW bestanden allemaal ondersteund worden maar volgens mij zitten er geen recentere modellen dan ongeveer een jaar tussen.

Ervaringen met Media Pro van Phase One

2011-09-13T20:43:00.006+02:00

Afgelopen mei schreef ik over de lancering Phase One’s Media Pro archiefsoftware met de belofte het eens flink aan de tand te voelen. Veel fotografen hadden namelijk met smart gewacht op het eerder van Microsoft overgenomen product. Al tijdens de Microsoft periode was de ontwikkeling van wat destijds Expression Media II werd genoemd, al zo’n beetje tot stilstand gekomen en ook nu duurde het bijna een jaar voordat Phase One met een release uit kwam. De verwachtingen waren dus hoog gespannen en veel mensen sloegen meteen aan het testen, ook ikzelf.

Op diverse fora, ondermeer op die van PhaseOne zelf en die van TheDamBook worden veel ervaringen uitgewisseld en kan er ook veel informatie terug worden gevonden. De eerste ervaringen waren overigens niet onverdeeld positief en PhaseOne kwam dan ook al vrij snel (juli 2011) met een update; versie 1.01

Iedereen die Media Pro heeft gedownload maar (nog) niet aangeschaft werd op 29 augustus door Phase One gevraagd naar zijn of haar mening over het product. De enquête is niet te vinden vanaf de website en vandaar hier nog even de URL voor diegenen die de mail niet hebben ontvangen maar alsnog graag hun mening kwijt willen.

Voor degenen die graag eerst willen weten wat ze kunnen verwachten zijn hier de 9 vragen:

In welke setting heb je Media Pro gebruikt?
Waar heb je voor het eerst van Media Pro gehoord?
Wat is je algehele indruk van Media Pro?
Vond je Media Pro intuïtief in het gebruik?
Beantwoord Media pro aan je DAM behoeftes?
Welke software heeft je voorkeur voor het beheren van je digitale assets?
Welke RAW converter of beeldbewerkingssoftware gebruikte je in combinatie met Media Pro?
Wat is de belangrijkste reden waarom je Media Pro niet hebt aangeschaft na de proefperiode?
Wat zou nodig zijn om je over te halen om Media Pro alsnog aan te schaffen?

Alleen vraag 8 en 9 hebben een tekstveld waarin je eigen tekst kwijt kunt, alle overige vragen hebben voor-gedefinieerde antwoorden.

Vanzelfsprekend heb ik mijn eigen ervaringen met PhaseOne gedeeld in de hoop dat er snel een nieuwe update uit zal worden gebracht. Er mankeert in mijn ogen namelijk nog te veel aan om de overstap van Expression Media naar Media Pro te rechtvaardigen

Voor wie (nog) niet weet waar Media Pro voor gebruikt wordt heb ik eerder een artikel geschreven over zijn voorganger; Expression Media. De dingen die daar staan beschreven gaan op voor beide applicaties.

Mijn eigen ervaringen:

De bovenstaande zaken heb ik aangetroffen. Met de groen gemarkeerde onderwerpen onderscheidt Media Pro zich positief vergeleken met de voorganger; Expression Media. Met de rood gemarkeerde velden is het andersom…

De 17 punten zijn in dit document verder uitgewerkt PLUS een aantal rechtstreekse vergelijkingen met EM2.

Mijn conclusie is om vooralsnog vast te houden aan Expression Media en de overstap naar Media Pro nog niet te maken. Wel zie ik erg veel potentie in het product dus ik zal voorlopig nog geduld uitoefenen. Mijn hoop is wat dat betreft gevestigd op Phase One, een ‘echt’ foto bedrijf met, volgens mij, de goede focus.

Update 25 oktober 2011: Phase One heeft versie 1.1 van Media Pro uitgebracht.
Update 18 nov 2011: Voor de Mac is er inmiddels al een 1.1.1. versie.
UPdate 10 jan 2012: Voor beide platformen is versie 1.2 uitgebracht, zie hier de releasenotes.

NB: In deze post zijn (nog) geen ervaringen van deze versies verwerkt.

Twee waarnemingen op de 5e internationale foto metadata conferentie

2011-08-01T08:22:00.007+02:00

Twee interessante waarnemingen voor de digitale fotograaf op de 5^e internationale foto Metadata Conferentie in Istanboel op 20 mei jongstleden waren:

De release van het “CEPIC/IPTC Image Metadata Handbook”
De uitgave van het “Embedded Metadata Manifesto (2011)”

Als eerste is er dus het Metadata Handboek vrijgegeven.

Dit handboek (voor iedereen hier kosteloos te downloaden) is uitgegeven door de CEPIC en bevat ondermeer ook bijdragen van de IPTC.

CEPIC staat voor “Coordination of European Picture Agencies Stock Press and Heritage” en als zodanig zijn ze de spreekbuis van de beeldindustrie in Europa.

IPTC staat voor “International Press Telecommunications Council”, een consortium van werelds belangrijkste persbureaus en uitgevers. De belangrijkste taak van het IPTC is het ontwikkelen en onderhouden van technische standaarden ten behoeve van de nieuws uitwisseling.

Concreet betreft het handboek niet een enkel boek maar een aantal PDF bestanden:

Image Metadata planning, een gids voor zakelijke gebruikers
In 17 hoofdstukken wordt hier uitgelegd wat metadata is, wat de zakelijke rechtvaardiging (business case) voor het gebruik er van is, hoe je er in de praktijk mee om kunt gaan en worden er voorbeelden gegeven voor verschillende vakgebieden.
Een document over de relatie van metadata en copyright
Een quick reference kaart voor het gebruik van de IPTC Core velden
Een quick reference kaart voor het gebruik van de IPTC Extension velden
Een interactieve metadata workflow planning tool om te bepalen welke IPTC velden gebruikt moeten worden in diverse stadia van een zakelijke werkproces

Wie mee wil discussiëren over het handboek kan op de daarvoor in het leven geroepen Yahoogroup terecht: http://groups.yahoo.com/group/iptc-photometadata

Het tweede onderwerp betreft het “Embedded Metadata Manifest (2011)”

Dit manifest gaat er over hoe metadata in digitale media bestanden ingebed kan worden en hoe het kan worden behouden. Het manifest is uitgegeven door de IPTC Photo Metadata Working Group op de 5^e internationale foto Metadata Conferentie in Istanboel op 20 mei 2010.

Beeldmakers als fotografen, filmmakers, ontwerpers maar ook bibliothecarissen en curatoren hebben een gemeenschappelijk probleem. Ze worstelen allemaal om grip te houden op hun alsmaar groeiende collecties digitale media bestanden zoals foto’s en video’s en om de individuele bestanden daarin te kunnen volgen.

Met dit in gedachten draagt de werkgroep 5 principes in hun manifest uit:

Metadata is essentieel om digitale media te beschrijven, te identificeren en te volgen. Daarom moet metadata worden toegekend aan alle digitale media zoals bestanden of data streams, met name in een professionele context
Media bestandsformaten moeten (worden) voorzien in mogelijkheden om metadata te inbedden zodanig dat verschillende software systemen er mee om kunnen gaan. Veelal gaat dat beter met de metadata ingebed in het bestand dan met losse ‘sidecar’ bestanden waarbij het risico op verlies te groot is
De betekenis van metadatavelden (inclusief de ‘labels’ in de gebruikers interfaces) en hun waardes mogen niet veranderen of verloren gaan bij omzetting naar andere formaten
Copyright gegevens mogen nooit van de bestanden verwijderd worden. Deze gegevens zijn de enige manier om te voorkomen dat digitale bestanden als orphaned work (wees) worden beschouwd. Het verwijderen van deze data met de intentie om het eigenaarschap over te nemen is in veel landen verboden
Andere gegevens mogen alleen verwijderd worden van bestanden wanneer de copyright houder daar toestemming voor geeft.
Zorgvuldig gekozen en toegekende metadata velden voegen waarde toe aan media bestanden. In de meeste collecties is beschrijvende metadata essentieel voor het terugvinden en het begrijpen van de bronbestanden. Wanneer deze informatie wordt verwijderd devalueert de waarde van het bestand

De vakantie workflow voor de digitale fotograaf

2011-07-12T23:36:00.002+02:00

Omdat je op vakantie over het algemeen waarschijnlijk niet de beschikking hebt over je gebruikelijke applicaties zal je workflow er noodgedwongen vaak anders uitzien dan normaal. Althans bij mij is dat het geval. Een van de belangrijkste aandachtspunten tijdens je reis zal zijn het veiligstellen van je opnames.

In het verleden nam ik nog wel eens een ‘imgagetank’ mee om back-ups te kunnen maken van alle foto’s tijdens de vakantie. Dit om te voorkomen dat diefstal of schade aan camera en/of opname kaart niet meteen verlies van opnames zou betekenen.
De imagetank die destijds was voorzien van een harde schijf van 20 Gb voldeed toen wel maar tegenwoordig, met SD kaartjes van alleen al 16 Gb, is het toch wel erg behelpen. Ik zou er een grotere harde schijf in kunnen zetten maar aangezien het apparaat ook niet voorzien is van een display waarop ik de foto’s kan checken kijk ik toch liever naar een andere oplossing.

Een laptop meesjouwen op vakantie vindt ik nu ook weer zoiets maar ook modernere opties als smartphones, iPad’s of andere tablets zijn wat mij betreft niet toereikend. Want wat zoek ik eigenlijk? Eerst maar eens een wensenlijst samengesteld:

Ik wil tijdens de vakantie snel en eenvoudig back-ups van m’n opnames kunnen maken, het liefst met de mij bekende applicaties
Behalve de backups zelf wil ik ook mijn administratie er om heen er op willen regelen
Eigenlijk wil ik dagelijks wel even snel door de opnames heen kunnen bladeren om te zien of ze gelukt zijn (een eerste waarderings-selectie dus), het liefst met dezelfde applicaties als waar ik dat normaal gesproken ook mee doe
Om foto’s te beoordelen liever geen glanzend scherm
Hernoemen naar mijn definitieve naamconventie, het liefst met de gebruikelijke applicaties
Bewerking metadata (namen van personen, locaties en onderwerpen op de foto), het liefst met de mij bekende applicatie
Het apparaat moet gemakkelijk zijn mee te nemen, dat wil zeggen; klein en licht van gewicht
Het toestel moet niet al te duur zijn

Kortom, ik kom tot de conclusie dat dit alleen mogelijk is met een netbook. Qua formaat en gewicht zijn die ongeveer de helft van een ‘normale’ laptop en ik kan er (een deel van) mijn gebruikelijke software op kwijt. Voor minder dan 200,- euro vond ik m’n Samsung N145 en hoewel geen snelheidsmonster voldoet ie tot nog toe uitstekend. Hij is klein genoeg voor in m’n handbagage en goedkoop genoeg om eventuele verlies of diefstal voor lief te nemen.
Een externe 2,5 inch (USB2) harde schijf (voor de noodzakelijke tweede backup) is er snel op aangesloten.
En tenslotte zit er een relatief normaal toetsenbord op waarmee er gemakkelijk ’s avonds nog even wat metadata aan de foto’s kan worden toegevoegd. Iets dat ik me op een iPad nog niet zie doen, ook al zou ik er een externe toetsenbord op aan kunnen sluiten.

Zoals gezegd is een dergelijk apparaat is niet zwaar genoeg voor PhotoShop (in mijn dagelijkse workflow gebruik ik met name ACR – Adobe Camera Raw voor de kleurcorrecties) en bovendien heeft een dergelijk netbook natuurlijk geen gekalibreerd scherm waardoor dat deel van de workflow toch echt pas thuis kan worden gedaan.

Het eerste deel van m’n workflow kan er echter prima op worden uitgevoerd en in mijn geval (omdat ik fotografeer met Nikon) ziet die globaal als volgt uit:

Binnenhalen van de foto’s van de kaartjes (ingestion) met behulp van Nikon Transfer. Hiermee worden meteen ook de bulk meta data als copyright e.d. geplaatst
Sorteer werkzaamheden en eerste (ster) waardering m.b.t. Nikon ViewNX
Toevoegen van meta data (personen, onderwerpen, locaties, etc)
Het maken van gevalideerde back-ups met SyncBack

e) De administratie hou ik bij in een eenvoudige spreadsheet (link).

Uitleg van de bedoeling van de verschillende kolommen in de sheet:

Registreer welke kaart je hebt gebruikt (nummer deze dan ook) om eventuele problemen met een kaart snel te lokaliseren
Noteer de eerste opname en de laatste opname. Hierdoor zie je snel of je een kaart hebt gemist hebt om over te zetten
Onder ‘ingest’ bevestig je dat de foto’s zijn overgezet naar de computer
Een fotokaart zet ik altijd over naar een enkele directory die ik dezelfde naam geef als die ik bij stap 2) al heb genoteerd. Zo zie je ook op directory niveau snel of je nog ergens een foto kaart hebt gemist.
Een van de eerste dingen die ik met de foto’s zelf doe is ze voorzien van het rode label. Dit om ze te kenmerken als ‘hier moet alle tagging nog mee gebeuren’. Mocht je geen tijd hebben om dit meteen te doen dan herken je op een later moment snel de opnames die je nog van metadata moet voorzien.
Iedere keer dat ik foto’s overzet naar de computer maak ik in ieder geval een backup op een externe 2,5” harde schijf
Mocht je maar beperkt tijd hebben dan kun je in de sheet van 6 t/m 10 bijhouden wat je al hebt gedaan en wat er nog moet gebeuren. De stappen Locatie, Personen, Keywords en Rating wijzen zichzelf maar stap 10 vergt waarschijnlijk wat uitleg. Omdat de Rating (sterwaardering) een van de belangrijkste kenmerken is die je aan een foto mee kunt geven schrijf ik dit ook weg in het ‘Keywords’ veld (RM:STAR1). De belangrijkste reden is dat je vrij snel per ongeluk de sterwaardering kunt veranderen (doordat je per ongeluk meerdere foto’s tegelijk hebt geselecteerd bijvoorbeeld)
Wanneer alle zaken zijn afgehandeld wordt het rode label van de betreffende foto’s weer verwijderd

Eenmaal thuis hoeft de workflow dus nog maar voor een (klein) deel te worden uitgevoerd; (batch)kleurcorrecties, omzetting naar DNG, opneming in een catalogus, etc. Dit zorgt er voor dat je veel sneller met je resultaten kunt pronken...

Wordt metadata bij afbeeldingen overbodig?

2011-06-16T21:30:00.002+02:00

Het gaat er inderdaad haast op lijken dat metadata toevoegen aan foto's overbodig aan het worden is.

Google heeft vandaag op hun ‘Inside Search’ event een aantal nieuwtjes laten zien waaronder ‘Zoeken op basis van een afbeelding’. Ik was verbaasd dat de functionaliteit al operationeel was en heb het dus meteen maar even uitgeprobeerd.

Wanneer je naar images.google.com gaat en op het icoontje klikt van het fototoestel wordt je in de gelegenheid gesteld om een afbeelding te uploaden. Daarna geeft Google aan wat het onderwerp op de foto betreft plus een aantal vergelijkbare afbeeldingen. Met name het eerste is natuurlijk interessant want wat nu als je foto’s hebt waarvan je niet meer precies weet wat er op staat? Met een beetje geluk weet Google dus raad!

Ik heb getest met wat eenvoudige afbeeldingen van de Eiffeltoren en de toren van Pisa en die worden probleemloos herkend maar van een Stupa in Nepal waarvan ik de naam echt zelf eerst in mijn reisverslagen moest opzoeken bleek ook juist te zijn. Toch bleken er ook nog wel veel onderwerpen niet herkend te worden zoals de Mount Everest. Dit terwijl Google vandaag juist een afbeelding van een berg had gebruikt om de functionaliteit te demonstreren. Het kan zijn dan mijn foto net niet onder de goede hoek was genomen. Zo had ik twee vergelijkbare logo’s van een autofabrikant gebruikt waarvan de ene wel werd herkend en de andere niet.

Google geeft aan dat de technologie die hier wordt gebruikt dezelfde is als die van Google Goggles for mobile en alleen iets aangepast voor desktopgebruik. Volgens de berichten zouden er een aantal manieren moeten zijn om afbeeldingen concreet als zoekopdracht aan google aan te bieden maar de drag-and-drop functie heb ik niet kunnen ontdekken. ‘Gewoon’ uploaden is echter ook heel gemakkelijk (zie evt. m’n filmpje) en er schijnen ook Chrome en Firefox uitbreidingen te komen waarmee je het rechtstreeks vanuit de browser kunt doen.

Het lijkt er dus op dat metadata niet meer de enige mogelijkheid is om je afbeeldingen terug te vinden. In ieder geval wanneer het gaat om afbeeldingen van min of meer bekende zaken als gebouwen, logo’s, artiesten en dergelijke. Echter wanneer het gaat om begrippen, uitdrukkingen en andere zaken waar echt menselijke interpretatie voor nodig is dan denk ik dat het nog wel even duurt voordat dit kan worden geautomatiseerd. Voor het bulkwerk zie ik hier echter goede mogelijkheden dat de fotograaf in de nabije toekomst flink wat werk uit handen zal worden genomen.

Zie hier een aantal van de voorbeelden die ik even snel heb getest en ga er zelf natuurlijk ook gerust even mee stoeien!

Opslagruimte voor de fotograaf

2011-06-01T20:51:00.001+02:00

Storage

Als fotograaf heb je altijd en in een toenemende mate, behoefte aan een betrouwbare opslag voor al je fotomateriaal. Wat zijn de aspecten die hierin een rol spelen en hoe weeg je ze tegen elkaar af om tot een voor jou goede situatie te komen? Enkele aspecten die in ieder geval een rol spelen zijn:

De hoeveelheid opslagruimte
Redundantie (beveiliging tegen gegevensverlies)
Toegang tot de gegevens (hoe en de snelheid er van)
Kosten

Hoeveelheid ruimte

Op dit moment (mei 2011) kom je, wanneer je meer dan 3 Tb ruimte nodig hebt, uit op een systeem die meerdere harde schijven combineert. Veelal is dat dan concreet een multibay NAS of een DAS. NAS staat voor Network Attached Storage, dus opslagruimte die bereikbaar is via je netwerk.
De D van DAS staat voor Direct en dat gaat dus over opslagruimte die rechtstreeks met je computer verbonden is via USB, FireWire of eSATA. Een voorbeeld hiervan is het onder fotografen populaire Drobo. Het voordeel hiervan boven een NAS is natuurlijk de snelheid, met name bij grote bestanden kan dit van doorslaggevend belang zijn.

Wanneer je het kunt doen met 3 TB of minder dan heb je alternatieven in de vorm van opslag met een enkele harde schijf, hierover verder in het artikel meer.

Redundantie (niet hetzelfde als back-up…)

Een harde schijf zal ooit defect raken en dat kan van het één op het andere moment zonder waarschuwing vooraf. Daarbij is de kans heel reëel dat je de data die er op staat verliest. Vanzelfsprekend maak je op geregelde tijden een back-up maar de data waar je de afgelopen uren (of dagen, afhankelijk van wanneer de recentste backup was) aan hebt gewerkt is dan wel verloren. Het mechanisme wat hiertegen bedacht is heet RAID (Redundant Array of Independent Disks). De materie is te complex om hier even uit te leggen, geïnteresseerden kunnen hier op Wikipedia gedetailleerde informatie vinden.

Waar het in het kort op neer komt is dat bij RAID alle data verdeeld wordt over meerdere harde schijven. Hierbij blijven alle gegevens behouden wanneer een van de harde schijven uit valt. Het eerder genoemde Drobo werkt hierbij overigens iets anders dan RAID maar het principe van data verdeling over alle harde schijven is hetzelfde. Bij uitval van een van de harde schijven kan deze worden vervangen door een nieuwe . Vervolgens zullen alle gegevens weer over alle schijven verdeeld worden waarmee de RAID weer is hersteld. Een tweede eigenschap van een RAID is de beschikbaarheid van je data. Ook wanneer er een harde schijf defect raakt zul je gewoon bij je bestanden kunnen blijven komen. Dit aspect speelt met name een rol bij belangrijke deadlines.

Een RAID kent overigens wel een bepaalde overhead, dat wil zeggen dat er netto opslag ruimte verloren gaat. Een RAID van 3 schijven van ieder 2 TB is dus niet 6 TB groot maar circa 4. Deze overhead is zeg maar de ‘verzekeringspremie’ voor het redundant opslaan van je gegevens.

Waar een enkele harde schijf dus in eerste instantie een single-point-of-failure was, is hij dat in het geval van een RAID of iets vergelijkbaars niet meer.

Echter bestaat er (helaas) nog zo’n single point of failure en dat is de NAS zelf. Stel dat niet een van de harde schijven maar het NAS-apparaat zelf defect raakt? Meestal is dan (exact) dezelfde hardware nodig om de data op de harde schijven weer te kunnen benaderen. Wanneer deze hardware niet meer verkrijgbaar is, kan het dus zijn dat de data niet meer benaderbaar is of alleen via gespecialiseerde (lees dure) data herstel bedrijven. Kortom; hoe redundant is redundant eigenlijk?

Een oplossing voor dit probleem is om NIET een multibay NAS te gebruiken maar een NAS met een enkele harde schijf. De redundantie verzorg je dan door er een externe harde schijf op aan te sluiten van hetzelfde formaat als de harde schijf die in de NAS zit. Wanneer je deze combinatie zo configureert dat de data van de NAS wordt gerepliceerd op de externe harde schijf dan kun je altijd bij je data. Het maakt dan niet uit wat er stuk gaat; een van de harde schijven, de NAS of de externe HD. Er mogen zelfs meerdere componenten tegelijk stuk gaan, je zult toch nog bij je gegevens kunnen!

Toegang

Een NAS geeft toegang tot de data via het Netwerk waarmee in principe alle computers in het netwerk toegang kunnen worden verleend. Bij een DAS is de toegang meestal beperkt tot de computer waarop hij is aangesloten of is het in ieder geval veel lastiger om toegang voor andere computers te regelen. De snelheid is bij een DAS weer (veel) hoger en in de praktijk zullen deze dan ook deze twee zaken tegen elkaar worden afgewogen om tot een keuze te komen.

Met de toegenomen netwerksnelheid worden NASsen echter veel vaker gebruikt tegenwoordig.

Kosten

Voor de afweging multi-bay NAS (DS 211) of single-bay NAS (DS 111) + externe HD heb ik gekeken naar een populair merk; Synology en ik heb twee apparaten met elkaar vergeleken die qua specificaties verder gelijk zijn. Het betreft natuurlijk een momentopname (juni 2011) en de prijzen zullen variëren maar ik veronderstel dat de geconstateerde verschillen niet substantieel zullen wijzigen. De prijzen komen trouwens van de memoryshop.nl en voor de harde schijven heb ik WD’s gekozen. Voor intern de Caviar Green van 2 Tb en voor extern de My Book Essential van 2 Tb:

Een NAS met 2 harde schijven blijkt dus niet alleen in absolute zin duurder dan een NAS met 1 schijf + een externe HD maar ook relatief...

De functieomvang en performance is in deze vergelijking exact dezelfde alleen kent de duurste set wel een single-point-of-failure en de goedkoopste niet.

Mij lijkt de goedkoopste variant dan ook nog eens de veiligste!

Ten slotte

De vergelijking 2-bay-NAS met een 1-Bay NAS + een externe HD is, zoals aan het begin aangegeven, alleen interessant voor de fotografen die voorlopig even vooruit kunnen met 3 TB. Daarbij is het overigens verstandig om niet al ver vooruit te lopen op toekomstige behoefte omdat de schijven steeds groter worden en de kosten dalen. Alle ruimte die je nu dus in het voren in koopt, koop je per definitie het duurst in.

Mocht je aan 3 Tb niet voldoende hebben dan kom je automatisch uit op multi-bay systemen. Koop dan iets met minimaal 4 schijven omdat een RAID overhead kent die (relatief) afneemt naarmate er meer schijven ‘mee doen’. Bovendien kun je dan RAID configuraties maken (RAID 6) die uitval van meerdere harde schijven toestaan. De single-point-of-failure voor wat betreft het NAS-apparaat zelf blijft hier wel bestaan natuurlijk.

Het is waarschijnlijk (hopelijk) overbodig om te melden dat een goed ingerichte en redundant uitgevoerde opslag je niet vrijwaart van een degelijk back-up!?

iPad inzetten als Porfolio?

2011-06-01T20:17:00.001+02:00

Steeds meer fotografen ontdekken de iPad als nieuwe manier om hun portfolio aan geïnteresseerden te presenteren. Daar waar een fysieke portfolio relatief veel werk kost om actueel te houden is dat bij de iPad veel gemakkelijker. Naast het up-to-date houden van je portfolio, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn, kun je hem eenvoudig telkens aanpassen aan je (wisselende) publiek.

Net als bij een fysieke portfolio wil je natuurlijk wel dat je foto’s op hun best gepresenteerd worden en Matt Kloskowski heeft daarvoor alweer een poosje geleden een tweetal presets samengesteld waarmee je vanuit Lightroom foto’s kunt exporteren die geoptimaliseerd zijn voor het iPad scherm.

Het viel Matt namelijk op dat de foto’s er veel beter uit zien wanneer de afmetingen exact overeenkomen met die van het iPad scherm. Beter dan wanneer je iPhoto of de iPad zelf de foto’s laat resizen.

Lees hier op ‘Adobe Photoshop Lighroom Killer Tips’ Matt zijn ervaringen, je kunt er bovendien zijn presets downloaden.

Lancering Media Pro 1

2011-05-10T23:58:00.005+02:00

Hoewel er nog met geen woord over wordt gerept in de "press room" van PhaseOne is er sinds vandaag wel een download beschikbaar van "Media Pro 1", eindelijk!

Media Pro 1 is hun nieuwe DAM (Digital Asset Manager), een professioneel foto beheer programma en het is gebaseerd op het eerder van Microsoft overgenomen Expression Media 2 (en daarvoor was het iView MediaPro). Vanuit de historie bestaat er een trouwe schare aanhangers, veelal professionele fotografen die natuurlijk allemaal benieuwd zijn naar wat Phase One er van gebakken heeft.

Hoewel ik op deze plek normaal gesproken geen reviews doe ga ik het programma natuurlijk wel even flink aan de tand voelen en kom er hier dan ook zeker op terug. Mochten er geen reviews op internet verschijnen dan kan het zijn dat ik er hier dus nog wat uitgebreider op terug kom.

Voor de geïnteresseerden; de releasenotes zijn hier verkrijgbaar.

Heel interessant zijn de 5, 10, 20 en 50 multi user seat licenties waarover op de site wordt gesproken! Dit impliceert dat het programma nu voor het eerst multi-user geschikt is.

Prijsinformatie:

Single licence users:

Gebruikers van Microsoft Expression Media kunnen upgraden voor 39,- euro

Gebruikers van iView MediaPro kunnen upgraden voor 49,- euro

Nieuwe aanschaf, dus zonder upgrade, kan voor 139,- euro

Multi license users:

5 seats 299,- euro

10 seats 549,- euro

20 seats 949,- euro

50 seats 1999,- euro

Alle prijzen zijn voor EU gebruikers nog excl. 25% VAT naar het schijnt...

Gestolen camera? Vind hem terug dankzij metadata!

2011-05-01T01:12:00.002+02:00

Terugkerende bezoekers van m’n blog weten dat het gebruik van metadata een beetje een stokpaardje van me is. Echter ben ik niet de enige, gezien de toepassing die Matt Burns gemaakt heeft om met behulp van metadata je gestolen camera terug te vinden. Althans , als je over Google Chrome of Firefox beschikt…

Wanneer je een foto ,die gemaakt is met de betreffende gestolen camera, op de startpagina van 'Stolencamerafinder' sleept, wordt het serienummer uit de metadata (concreet gaat het hier om de EXIF gegevens) van de betreffende foto uitgelezen. Dit wordt vervolgens weer gebruikt om het internet af te zoeken naar foto’s die dit serienummer bevatten en dus met de betreffende camera of smartphone moeten zijn gemaakt.

Mocht je geen zoekresultaten krijgen dan biedt de site een optie om een ‘missing camera report’ in te vullen. Je krijgt dan een e-mail wanneer er later alsnog zoekresultaten ontstaan.

Met Chrome en Firefox kun je rechtstreeks een foto op de pagina slepen maar mocht je alleen over Internet Explorer beschikken of geen foto’s bij de hand hebben, dan kun je ook alleen het serienummer intoetsen.

http://www.stolencamerafinder.com/

To Picasa or not to Picasa?

2011-04-10T21:09:00.000+02:00

Sinds versie 3.5 draagt Picasa niet meer het label ‘beta’ en wordt door Google dus beschouwd als een volwassen product. Inderdaad is het fotobeheer programma van Google erg vriendelijk in het gebruik en ziet er ’sexy’ uit. Het gezichtsherkenningsmechanisme werkt uitstekend en ook het toekennen van metagegevens gaat steeds beter. Is het daarmee dan ook serieus in te zetten als DAM? (Digital Asset Management).

Samenvatting:

In mijn opinie is het programma uitstekend te gebruiken voor het overgrote deel van de beeldmakers met smartphones en compactcamera’s. Het ontbeert echter de mogelijkheden die je nodig hebt wanneer je iets serieuzer te werk gaat. Persoonlijk zou ik iedereen die fotografeert met een spiegelreflexcamera onder deze groep willen laten vallen. Deze mensen hebben er blijkbaar iets meer moeite voor over om tot goede resultaten te komen, anders zou hij of zij wel met een compacter en goedkoper toestel rondlopen. Net zoals je met zo’n camera niet in JPG maar in RAW zult fotograferen zul je je foto’s willen beheren met een programma waarmee je je collectie foto’s goed kunt organiseren en waarmee je snel foto’s kunt terugvinden. Picasa is dan niet de meest voor de hand liggende keuze.

Review:

Hoewel ik op mijn blog geen reviews plaats wil ik toch wel even kort in gaan op de eigenschappen van Picasa. Zowel de sterke als de zwakke kanten komen aan de orde zodat je voor jezelf kunt uitmaken of het programma voor je eigen situatie geschikt is of niet.

Multiplatform:

Een belangrijke voorwaarde voor beeldverwerkers is dat een applicatie op meerdere platformen wordt ondersteund en dat is bij Picasa goed geregeld. Je kunt er op Windows, Mac en Linux mee terecht.

Algemene functies:

Verder kent Picasa een goede rode-ogen verwijderfunctie, eenvoudige beeldaanpassingen en online sharing opties. De bewerkingen zijn niet-destructief (PIE ware), ook een erg belangrijk kenmerk voor een DAM applicatie.

Organisatie:

De organisatie van de bestanden in Picasa is gebonden aan de hierachie van de folderstructuur waarin de foto’s op je computer zijn opgeslagen. De tagging en album opties die Picasa biedt vormen geen goed alternatief hiervoor terwijl een goed DAM systeem juist op dat vlak veel mogelijkheden biedt. Picasa organiseert je foto’s in albums gebaseerd op je folderstructuur en op basis van datum. In theorie klinkt dit wellicht goed maar het werkt alleen enigszins wanneer je folders een beschrijvende naam hebben. Wanneer je net start met digitale fotografie dan is dit afdoende maar wanneer je over veel foto’s beschikt dan heb je meer organisatiemogelijkheden nodig, het liefst juist niet gebaseerd op foldernamen.

Zoeken:

De zoekmogelijkheden van Pica zijn erg beperkt en met name voor een Google product valt me dat erg tegen. Juist met de groeiende hoeveelheden digitale foto’s heb je hier namelijk grote behoefte aan en de meeste DAM applicaties bieden dan ook tal van mogelijkheden om de gewenste foto’s snel terug te kunnen vinden. Eigenlijk kun je binnen Picasa maar op een paar zaken binnen je foto’s zoeken, de meest bruikbare daarvan zijn de ‘Keywords’ (ook ‘labels’ genoemd) en ‘titels’ die, omdat ze in de IPTC header worden weggeschreven, ook uitwisselbaar zijn met andere programma’s. Echter belangrijke kenmerken als Land, Staat, Stad, Copyright, gebruiksvoorwaarden, ect. Eigenlijk zou je willen kunnen zoeken in alle velden die getoond worden in het eigenschappenscherm van Picasa (zie afbeelding bij dit artikel) en combinaties daarvan.

Hoewel het zoeken op personen, aan de hand van de automatische gezichtsherkenning, ideaal lijkt is het dat helaas toch niet. De naam informatie wordt namelijk niet in de foto (IPTC) opgenomen maar alleen in de Picasa database. Daarmee kun je dus alleen met Picasa gebruik maken van deze informatie.

Tenslotte:

Omdat het gratis is te gebruiken kan iedereen heel laagdrempelig kennis maken met Picasa en ik moedig iedereen dan ook aan om dat zeker even te doen, niet in de laatste plaats de makers van concurrerende applicaties. Zoals gezegd is de gebruikersinterface namelijk erg prettig in het gebruik en ik zou willen dat andere applicaties hetzelfde zouden ‘aanvoelen’. Veel van de ‘serieuzere’ concurrenten zouden hier een voorbeeld kunnen nemen. De functie omvang, met name het zoeken, is echter (nog) onvoldoende het Picasa serieus als DAM applicatie in te kunnen zetten.

Zomertijd, vergeet niet de tijdsinstelling van je Camera!

2011-03-26T10:51:00.002+01:00

Vanacht wordt de zomertijd weer van kracht. Vergeet niet om de tijdsaanduiding van je camera('s) ook aan te passen. Deze gegevens worden namelijk als 'meta-data' in je foto's opgenomen en dan zou er sprake zijn van een verkeerde tijdsaanduiding. Met tools als Exifer kun je deze achteraf weliswaar aanpassen maar daar komt het in de praktijk meestal niet van. Beter is dus gewoon om de klok van je camera goed te hebben staan.

Is het nu erg dat wanneer je later ziet dat een foto om 10 uur 's ochtends is gemaakt terwijl het in werkelijkheid 11 uur was? Nou, op zich niet natuurlijk maar er zijn situaties te bedenken waarin het werkelijk lastig kan zijn.

Stel dat je meerdere camera's gebruikt op bijvoorbeeld een huwlijk. Je zult dan achteraf graag alle foto's in chronologische volgorde willen sorteren, de klok van de camera kan daarbij van grote dienst zijn. Mits deze dus correct is (op alle camera's).

SharePoint 2010 als DAM? (vervolg)

2011-03-20T00:08:00.002+01:00

Inmiddels al meer dan een jaar geleden vroeg ik me ook al af of de recentste versie van Microsoft SharePoint (2010) geschikt zou zijn als Digital Asset Management (DAM) oplossing. Ondanks mijn enthousiasme voor SharePoint en de talrijke inzetmogelijkheden moet de conclusie helaas toch zijn dat de mogelijkheden voor DAM toepassingen (in ieder geval standaard) te beperkt zijn. De belangrijkste redenen hiervoor zijn:

Conversiemogelijkheden:

Zo kent een typisch DAM systeem talrijke conversiemogelijkheden van ondermeer de diverse RAW foto formaten naar TIF, DNG, JPG en dergelijke.

Hoewel SharePoint wel geautomatiseerd documenten kan omzetten van bijvoorbeeld Word of Excel naar HTML, zijn er geen opties beschikbaar om afbeeldingen (jpg, psd, dng, png) te converteren naar andere afbeeldingsformaten.

Previewmogelijkheden:

Hetzelfde als voor de conversie mogelijkheden gaat ook op voor preview van video en foto materiaal. Een typische DAM ondersteund heel veel verschillende formaten zodat je previews kunt zien van het betreffende materiaal. Zonder extra’s ondersteund SharePoint maar een beperkt aantal formaten.

Geen ondersteuning voor kleurmanagement:

SharePoint kent geen ondersteuning voor kleurprofielen zoals typische DAM applicaties die wel kennen. Belangrijke partijen op de DAM markt zoals Mediabeacon, Telescope en Artesia maar ook ‘kleine’ (single system) DAM omgevingen als Idimager, Expression Media en Lightroom kennen allemaal kleurbeheer omdat dit zeer belangrijk is voor beeldbewerkers.

Geen beeldbewerkingsmogelijkheden:

De meeste DAM systemen kennen (eenvoudige) bewerkingsfuncties die vaak zelfs non-destructief zijn. Lees eventueel ook het artikel over PIE ware over dit onderwerp. In bepaalde gevallen wordt de afbeelding vanuit de DAM rechtstreeks geopend in een beeldbewerkingsapplicatie (Expression Media werkt bijvoorbeeld samen met Phase One, Lightroom met Photoshop).

SharePoint kent geen beeldbewerkingsmogelijkheden dus hiervoor zul je altijd separate software moeten inzetten. Ook zul je handmatig moeten bepalen met welke applicatie je de betreffende afbeelding wilt gaan bewerken en dat werkt niet erg efficient.

Conclusie:

Hoewel SharePoint, ook in de volwassen 2010 versie, standaard niet goed inzetbaar is als DAM systeem zijn er echter leveranciers die zich gespecialiseerd hebben in het opvullen van de lacunes zoals Equilibrium met MediaRich for SharePoint of het Belgische ADAM Software. Hoewel ik geen hands-on ervaring heb met deze producten lijkt deze ontwikkeling wel veelbelovend.

Dus mocht je interesse hebben om SharePoint in te zetten als DAM, en die wens ligt voor de hand, oriënteer je dan meteen ook op deze derde partijen omdat de standaard mogelijkheden (nog) net iets te beperkt zijn.

Metadata bij foto's, zegen of zorgen?

2011-02-01T23:51:00.001+01:00

Afgelopen maand werd ik in een aantal tijdschriften getriggerd op 'het gevaar van Metadata'.
Mensen die m'n blog vaker lezen zullen weten dat ik een groot voorstander ben van het gebruik van Metadata in je foto's als belangrijkste hulpmiddel om ze te kunnen beheren. Lees die artikelen er zeker nog eens op na en laat je door dit artikel dan ook zeker niet afschrikken om Metadata te gebruiken.

Ook wanneer je je er niet van bewust bent dat je deze data gebruikt zullen je foto's namelijk vol staan met deze min of meer onzichtbare gegevens. Dit artikel is dan ook primair bedoeld om de bewustwording te vergroten en en er grip op te krijgen. Mijn mening is nog altijd onveranderd:

Maak in de privésituatie juist zo veel mogelijk gebruik van metadata om ze optimaal te kunnen beheren. Op deze blog plaats ik regelmatig adviezen hierover
Zorg er voor dat online geplaatste foto's alleen die gegevens bevatten die je met de wereld wil delen. Daarover in dit artikel meer;

Bewustwording:

Het is dus belangrijk dat je je er bewust van bent dat bepaalde gegevens niet geschikt zijn om met anderen te delen. Of althans, niet met iedereen op internet. Je familie weet tenslotte wel waar je woont en wanneer je met vakantie bent.

Zo worden je foto's tegenwoordig steeds vaker voorzien van locatie gegevens (coördinaten) omdat de veel moderne toestellen voorzien zijn van een GPS module. Zou je een foto met dergelijke gegevens zonder meer online plaatsen dan kunnen anderen bijvoorbeeld eenvoudig achterhalen waar je woont . Wanneer je nu ook nog regelmatig twittert waar je op dat moment bent dan maak je het wel heel eenvoudig voor inbrekers of voor anderen die geïnteresseerd zijn in je gewoontes.

Daarentegen is het voor bijvoorbeeld je vakantiefoto's weer hartstikke leuk dat anderen kunnen zien waar het was. Voor mensen die zich bezig houden met Geocaching is het delen van coördinaten juist een heel belangrijk aspect van de hobby. De conclusie moet dan ook zijn dat je hier selectief mee om wilt gaan. In bepaalde gevallen wil je het wel maar in andere juist weer niet. Daarvoor moet je allereerst weten dat er verborgen informatie in je foto's zit.

Het onbewust delen van dit soort informatie zal de gebruiker van een spiegelreflexcamera waarschijnlijk minder snel overkomen dan eigenaren van smartphones. De eerste groep is vaak bewuster bezig met fotograferen en de workflow die daar bij hoort. De tweede groep fotografeert over het algemeen minder bewust en wil veel sneller hun resultaten delen met anderen via hyves, facebook, flick of andere social media platformen.

Hoewel gebruikers van de Apple iPhone of iPad zich niet erg ongerust hoeven te maken, de geo informatie in hun foto's wijkt regelmatig meer dan 10 Km af hier in Europa, toch kunnen ze eenvoudig en goedkoop helemaal 'in control' komen met het programma 'de Geo'. Een zogenaamde 'photo sharing' app voor IOS dat iPhone en iPAD gebruikers helpt bij het verwijderen van Geo informatie wanneer foto's gedeeld worden. De standaard met deze toestellen meegeleverde sharing app doet dit namelijk niet. De app kost nog geen dollar en is daarmee zondermeer een interessante aanschaf.

Echter is er natuurlijk meer dan alleen geo informatie die verborgen zit in je foto's. Laten we eens kijken wat er zo allemaal aan zogenaamde Metadata in afbeeldingen kan zitten:

· XMP

· IPTC

· EXIF

· Thumbnail

In het kort komt het er op neer dat de EXIF gegevens door je camera worden gegenereerd (belichtingsgegevens, merk en type camera, datum, tijdstip en soms dus ook de locatiegegevens).

De IPTC gegevens zijn velden die je als gebruiker zelf kunt invullen (Onderwerp, waardering, Copyricht, Labels, Opmerkingen etc. Voor degenen die dit niet kennen; ga maar eens in de windows verkenner naar een afbeelding, klik er met de rechtermuistoets op en kies voor eigenschappen. In het eigenschappenscherm open het tabblad ‘Details’. Daar zie je een aantal IPTC gegevens van de afbeelding staan en kun je daar zelf (weliswaar onhandig) invullen.

XMP is wat lastiger uit te leggen, ik denk dat ik daar later nog eens een artikel aan ga besteden. Hou het er maar op dat het een modernere manier is om hetzelfde (en meer) te doen dan met IPTC alleen. Alle moderne programma’s waarmee je IPTC en/of Exif informatie kunt aanpassen werken ook XMP bij.

Ook thumnails maken in de meeste gevallen onderdeel uit van de metadata van een afbeelding. Een soort miniatuurafbeelding van de werkelijke foto. Wanneer de foto nu wordt bijgesneden wordt niet altijd de thumbnail ook bijgewerkt waardoor daarop onderdelen zichtbaar blijven die je bewust van de foto had 'afgeknipt'.

Grip op de zaak

Ik begon dit artikel met het advies om je foto’s te kunnen beheren, daarvoor juist gebruik te maken van metadata en om alleen gevoelige informatie te verwijderen uit foto’s die online worden geplaatst. In beide gevallen kun je daar een fotobeheerprogramma gebruiken (DAM) zoals Expression Media of Lightroom.

Smartphone gebruikers die niet per se hun foto’s willen beheren kunnen ook eenvoudige toepassingen gebruiken als het eerdergenoemde DeGeo (iPhone) en geotag editor (iPhone) of geotagsecurity.

Voor deze laatste moeten je foto’s wel eerst vanuit je smartphone naar je computer worden gebracht. Wel mooi is dat de basis versie gratis is voor Windows gebruikers. De Pro versie kost 20 dollar en die kan een paar automatische zaken meer ten opzichte van de basis versie. Zo kan hij een folder monitoren op nieuwe foto's en daarvan automatisch de geo informatie verwijderen.

Laisan Shafikova is geotagsecurity in september 2010 begonnen als reactie op een artikel die hij (zij?) las in de New York Times over Adam Savage, een van de presentatoren van het tv programma MythBusters. In dat artikel werd zijn huisadres bekend omdat hij een foto had gepost van z'n auto die geparkeerd stond voor z'n huis. Een foto dus met Geoinformatie. Laisan besefte dat wanneer iemand met een wetenschappenlijke achtergrond als Adam dat kon overkomen, het de meeste andere mensen ook zal overkomen.

Mocht je een bezoek brengen aan Geotagsecurity.com, dan zie je dat Laisan heel erg terughoudend is over het gebruik van Geo informatie in je foto's. Zo adviseert hij/zij bijvoorbeeld als eerste om de GPS van je fototoestel of smartphone uit te zetten.

Ik zou dit laatste zeker niet willen adviseren. Je kunt informatie tenslotte altijd snel uit foto's verwijderen wanneer dat nodig is maar de informatie er naderhand weer aan toevoegen is veel lastiger.

Nikon Coolscan 9000 ED Filmscanner gaat uit productie

2011-01-05T23:52:00.000+01:00

Op Nikonrumors gaan sinds een paar dagen geruchten dat de Nikon Coolscan 9000 ED, nadat hij in Europa al uit de handel is genomen, nu ook in Amerika uit de schappen zal verdwijnen. Dit model wordt algemeen beschouwd als het topmodel van Nikon. Of z’n kleinere broertje, de 5000, er ook uit zal gaan is niet bekend. De verwachting is dat de prijzen van de 9000 op E-bay omhoog zullen gaan.

Een van de bijzondere eigenschappen van deze dia/negatief scanner is dat hij Kodachrome dia’s kan scannen met ‘Digital ICE’. Geen enkele andere consumentenscanner kan dat namelijk.

ICE staat voor Digital Image Correction and Enhancement en het betreft een hele efficiente kras- en stof verwijdering in kleurenfilms. Door middel van infrarood licht worden oneffenheden op- of in de film herkend en gecorrigeerd. Lees op een eerder artikel van me meer hierover.

In mijn handleiding ‘Scannen met de DigitDia 5000 dia-scanner’ besteed ik een heel hoofdstuk aan het scannen van Kodachromes met ICE omdat de besproken Reflecta scanner dat namelijk niet kan, net zoals de meeste scanners dat niet kunnen. Vandaar dat het dus zo jammer is dat de 9000 ED van Nikon er uit gaat.

Nu ook Minolta, een ander merk met een zeer goede scanner-reputatie, geen filmscanners meer maakt zal de serieuze fotograaf zich nu ook gaan orienteren op andere merken scanners maar of de astronomisch dure Hasselblads een goed alternatief zijn valt te bezien.

Nog een gerucht is dat Reflecta met een nieuwe filmscanner komt, de MF5000 die schijnbaar vanaf juli 2011 leverbaar moet worden. Echter is het de vraag of deze scanner op hetzelfde niveau zal zitten als de Nikon.

Het kan natuurlijk ook nog dat Nikon met een opvolger voor de 9000 zal komen maar daarover is nog helemaal niets bekend (gemaakt).

Momenteel kun je feitelijk alleen nog naar de flatbed scanners van Epson (V700/750) uitwijken maar niet iedereen is het er over eens dat deze vergelijkbaar zijn qua kwaliteit, geluid en scansnelheid met 'echte' filmscanners. Ik ben overigens zelf een zeer enthousiaste gebruiker van een V700, lees desgewenst hier verder.

Versie 2 van Nikon’s gratis ‘fotobeheer’ software ViewNX & Transfer

2010-12-14T21:01:00.002+01:00

Niet lang geleden heeft Nikon een nieuwe versie van ViewNX gelanceerd. Deze herbergt niet alleen de functionaliteit van de voorgaande versie maar ook van het programma Nikon Transfer, wat mij betreft hele interessante software voor gebruik bij het beheren van je foto’s. Ook voor Niet-Nikon gebruikers…

Wat doet ViewNX2 eigenlijk?
Het is een zogenaamde ‘browser’ annex RAW converter. Je kunt op een gebruiksvriendelijke manier je foto’s (JPG, TIFF, NEF) bekijken en beheren. Daaronder valt ook het bewerken van metadatavelden als Trefwoorden, kleurlabels en sterwaarderingen maar ook het aanpassen van de foto’s zelf.

De RAW converter zet NEF opnames (RAW foto’s, opgenomen met Nikon camera’s) om naar andere bestandsformaten als Jpeg, Tiff 16 bit en Tiff 8 bit, nadat je zaken als kleurtemperatuur, belichting, verzadiging en helderheid hebt aangepast. Jammer dat DNG (nog) niet ondersteund wordt maar daar kan het gratis ‘DNG converter’ van Adobe voor gebruikt worden.

ViewNX2 kent drie ‘Workspaces’; Browser, Geotag en Edit (in de Nederlandse versie respectievelijk Verkenner-, Kaart- en bewerkings -weergave) waartussen je kunt schakelen met een simpele muisklik;

Verkennerweergave
In deze weergave kun je eenvoudig ‘browsen’ door je directories met afbeeldingen zoals dat in de ‘normale’ windows verkenner ook kan. Het voordeel echter is dat ViewNX de thumbnails maar eenmalig hoeft aan te maken. Dit in tegenstelling tot de ‘gewone’ windows verkenner waarin dat iedere keer wanneer je een directory (folder) opent opnieuw moet gebeuren. Vooral met folders waarin veel foto’s een langdurige kwestie. Het even doorbladeren van je mappen met foto’s is dus veel plezieriger.

In het rechtervenster is dan meteen de IPTC metadata van de geselecteerde foto zichtbaar welke ter plaatse snel kan worden aangepast. Denk hierbij aan zaken als trefwoorden, sterwaardering, Kleurlabels, copyright, etc.

Kaartweergave
Wanneer een foto is voorzien van GEO informatie dan zal in deze weergave meteen de locatie van de betreffende foto worden getoond. Wanneer de foto nog niet is voorzien van locatie-informatie dan kan die aan de hand van de kaart en zoekfunctie gemakkelijk worden toegevoegd.

Bewerkingsweergave
Foto’s kunnen eenvoudig worden bewerkt. Photoshop biedt natuurlijk meer mogelijkheden maar wanneer de bewerkingen beperkt worden tot zaken als het rechtzetten van foto’s, het corrigeren van rode ogen (die worden door het programma automatisch herkend!), het aanpassen van de kleurweergave, verscherpen en dergelijke dan kan dat ook prima met ViewNX.
Wanneer je met RAW (NEF) werkt zijn deze wijzigingen, zoals gebruikelijk bij PIEware, niet-destructief.

Waarom is ViewNX nu zo interessant?
Nu, daarvoor zijn er een aantal redenen. Zo is de software bijvoorbeeld gratis en is het ook voor niet-Nikon eigenaren prima te gebruiken. Wanneer deze fotografen alleen op JPG of TIF werken is het een uitstekend programma voor het zogenaamde ‘ingestion’ proces, het binnenhalen van de foto’s van camera of kaartlezer naar je computer (over dit onderwerp schreef ik eerder dit artikel).

Voor RAW fotografen is ViewNX alleen interessant indien er met Nikon wordt gefotografeerd (in het NEF bestandsformaat) maar het is dan wel meteen een hele interessante optie omdat het programma standaard al vrij veel doet en er geen kosten aan verbonden zijn.

Menu ‘Transfer’

Met name in het kader van het onderwerp ‘digitaal fotobeheer’ biedt ViewNX mogelijkheden die andere gratis programma’s niet of in ieder geval in veel mindere mate hebben en dat betreft het aanpassen van de meta data. Dat kan namelijk bulksgewijs en, wanneer gewenst, tijdens het binnenhalen van de foto’s van camera of kaartlezer naar de computer. Deze laatst optie, ‘Transer’ genoemd, zal ik binnenkort in een handleiding beschrijven hoewel de info ook in de meegeleverde, nederlandstalige handleiding staat beschreven (druk op F1 wanneer het programma actief is).

Wat mij betreft past ViewNX2 (met tegenwoordig dus ‘Nikon Transfer ‘ volledig geïntegreerd) uitstekend in een gratis DAM oplossing en dan met name aan de ‘voorkant’ van het werkproces. Dat wil zeggen; bij het binnenhalen van de foto’s waarin meteen bulk-metadata aan de foto’s wordt toegevoegd zoals copyrightgegevens, naamgeving, en sterwaarderingen en waarmee meteen back-ups kunnen worden gemaakt naar een tweede locatie zoals een externe harde schijf.

Voor het uiteindelijke archiveringswerk aan de ‘achterkant’ is nog altijd zogenaamde catalogus software nodig (zoals bijvoorbeeld Expression Media) maar dergelijke programma’s herkennen wel alle zaken die je met ViewNX hebt meegegeven. Dit scheelt enorm veel werk.

Hiërarchische trefwoorden of niet?

2010-11-17T23:01:00.001+01:00

Hiërarchische trefwoorden kunnen ondermeer worden gebruikt om relaties tussen trefwoorden (keywords) aan te geven.

In eerste instantie was ik zeer enthousiast over deze (relatief nieuwe) ontwikkeling maar ik ben er inmiddels achter dat ze toch maar beperkt bruikbaar zijn. Zo heb ik in bovenstaand voorbeeld de foto voorzien van het trefwoord ‘Doodshoofdaapje’. Vanwege de relatie die dit woord heeft in de hiërarchie, is de foto toen automatisch ook voorzien van de trefwoorden ‘Aap’ en ‘Dier’. Met een enkele handeling heb ik dus drie trefwoorden toegevoegd die bovendien een hiërarchische relatie in verhouding tot elkaar hebben.

Echter voor relaties zoals familieverbanden lenen hiërarchische trefwoorden zich veel minder goed dan je in eerste instantie zou denken. Want hoewel Jan de Vries misschien een zoon is van Henk de Vries is hij dat ook van Marietje Jansen. Onder wie van beide plaats je hem dan of maak je een entry 'familie de Vries?

Nog lastiger is het wanneer er sprake is van echtscheiding.

Zo zijn er nog wel meer voorbeelden te verzinnen van relaties die in eerste instantie een hiërarchisch verband vertonen maar dat bij nader inzien toch niet hebben of niet consistent.

Dus denk eerst goed na voordat je een hiërarchische structuur gaat gebruiken!

Ikzelf gebruik mijn tijd tegenwoordig dan ook niet meer om vooraf de hiërarchieën op te bouwen die ik verwacht nog eens nodig te zullen hebben. In plaats daarvan steek ik m’n energie in het toevoegen van relevante trefwoorden, namen, plaatsen, data en dergelijke zodat ik eenvoudig een hiërarchie kan opbouwen wanneer ik die nodig heb, namelijk middels enkele zoekopdrachten.

Overigens gebruik ik wel hiërarchische structuren om m’n werk te organiseren maar dat is dan in zogenaamde 'Catalogus sets'. Dat zijn een soort virtuele folders en subfolders waarin foto's op meerdere plekken kan/mag voorkomen terwijl hij in werkelijkheid maar een enkele keer is opgeslagen. Hierover een andere keer meer...

Expression Media2 de hele maand oktober opnieuw voordelig verkrijgbaar

2010-10-08T14:52:00.000+02:00

Nadat Expression Media 2 (EM2) eerder dit jaar, in mei, door Phase One van Microsoft werd overgenomen was er meteen al gelegenheid om het pakket met korting aan te schaffen, lees m’n blog van mei er nog maar eens op na.

De actie was echter maar heel kort van kracht maar zoals gezegd is er nu dus opnieuw een actie. Deze actie, waarbij je het pakket weer heel voordelig kunt verkrijgen, is nog de hele maand oktober geldig.

Op de site “The DAM book for Photographers” gaat Peter Krogh hier in op de aanbieding en op deze plek laat hij de eigenschappen en de voordelen van dit pakket zien. Voor wie geen engelstalig artikel wil of kan lezen heb ik hier een vertaling neergezet.

In kort komt het er op neer dat je het DAM boek (2^e editie, normaal 43,- euro) + EM2 (normaal 199,- dollar) samen voor 75,- dollar kunt krijgen inclusief verzending, mits je maar even lid wordt van de DAM forum. Daar zijn overigens geen kosten aan verbonden en je kunt er erg veel informatie verkrijgen over alle onderwerpen die in het boek aan de orde komen.

Expression Media 2

EM2 wordt beschouwd als een van de beste cross-platform (Mac & Windows) oplossing voor het beheer van digitale foto’s en andere media als film, audio, pdf, etc.
Ook wanneer je Lightroom al gebruikt zul je merken dat het gebruik van een dedicated beheersysteem voordelen heeft.

Voor degenen die nog niet weten wat een programma als Expression Media nu eigenlijk precies doet ga ik hier daar wat dieper op in.

The DAM book for Photographers

Dit is het enige boek dat ik ken dat uitgebreid ingaat op over hoe je het beheer rondom je foto’s goed kunt regelen. Veel boeken over fotografie behandelen dit thema wel even ergens in een hoofdstuk op paragraaf maar vaak is het erg summier of zijn het open deuren waar je niet zo veel mee kunt.
Peter Krogh gaat met dit book ( 461 pagina’s) uitgebreid in op alle zaken waar je mee te maken krijgt wanneer je je collectie op een goede manier wilt beheren: Opslag, naamconventie, bestandsstructuur, het weer kunnen terugvinden van je foto’s, bescherming van je werk, hergebruikmogelijheden, etc komen allemaal uitgebreid aan bod. Als man van de praktijk komt hij met veel goede praktijkvoorbeelden en zijn er veel demo filmpjes van hem op internet beschikbaar. Het is alleen jammer dat er geen nederlandstalige uitgave van het boek verkrijgbaar is.

Waar kun je Expression Media 2 voor gebruiken?

2010-10-08T14:43:00.001+02:00

Onderstaande is een zo goed mogelijke vertaling van Peter Krogh’s engelstalige post:

Gebruik catalogi voor je foto collectie
Om alles uit je foto collectie te halen moet je allereerst weten wat je allemaal hebt.
Expression Media is erg goed in het bekijken en organiseren van grote aantallen afbeeldingen tegelijk. Dit kan je helpen om je hele collectie in de vingers te krijgen en, wanneer je bent zoals ik, afbeeldingen terug vinden waarvan ik het bestaan was vergeten.

Maar ik gebruik Bridge of PhotoMechnic al
Een catalogus verschilt van een browser (zoals Bridge en PhotoMechanic) in die zin dat een catalogus ‘onthoud’ wat er behoort te zijn terwijl een browser alleen datgene toont wat er op dat moment daadwerkelijk is.
Dit betekent dat je met behulp van een catalogus foto’s kunt bekijken die op harde schijven staan in je studio terwijl je zelf onderweg bent. Ik vind de offline toegang waardevol, zelfs al ben ik thuis en verbonden met het netwerk omdat de catalogus me de foto’s veel sneller laat vinden dan wanneer ik door de folders zou moeten bladeren.

Een catalogus kan waardevolle diensten bewijzen bij hard disk problemen
Wanneer je je harde schijven opneemt in een catalogus dan weet je wat er op behoort te staan. Dit kan je tijd en geld schelen wanneer je een keer een probleem hebt met een harde schijf en het verschaft je zeker gemoedsrust. Wanneer je weet wat er op de harde schijf staat kun je eenvoudig constateren of er iets aan de hand is waar datarecovery voor nodig is of een restore uit een backup.

In een catalogus kunnen veel verschillende media worden ondergebracht
Expression Media kan niet alleen foto’s bevatten maar net zo eenvoudig zet je er ook audio, video’s, lettertypes, pdf’s, word documenten e.d. in.

Ondersteuning bij het opschonen van een nog niet georganiseerd archief
Omdat Expression Media met zo veel verschillende bestandsstypes werkt is het een mooi hulpmiddel bij het opschonen van een ongeorganiseerd archief met bijvoorbeeld veel duplicaten. Wanneer je al een poosje hebt gewerkt met digiale foto’s of andere digitale media dan komt het vaak voor dat je je bestanden verspreid over je harde schijven bestanden hebt staan. Expression media toont je wat je allemaal hebt en stelt je in staat om er orde in aan te brengen.

Hulp bij ontdubbeling
Expression Media kent geode mogelijkheden om verschillende versies van hetzelfde bestand te vinden en aan te geven wat de verschillen er tussen zijn. Controleer en sorteer op basis van datum, bestandsgrootte, kleurruimte, pixelgrootte etc.

Open meerdere catalogi tegelijk naast elkaar
Hiermee is het mogelijk om te controleren of de backup drives daadwerkelijk de bestanden bevatten die in de backup zouden moeten zitten en voordat bestanden weggegooid worden. Ook helpt het bij omgaan met erg grote collecties.

Maar ik heb Lightroom of Aperture al
Lightroom en Aperture zijn erg goed voor het bekijken en sorteren van foto collecties van bescheiden format. Ik ben erg gesteld op de mogelijkheid om foto’s aan te passen en te bewerken in dezelfde omgeving als waar ik ze in organiseer maar wanneer de catalogus eenmaal te groot wordt kan het te langzaam worden. Een catalogus van een grote collectie past misschien niet eens meer op je laptop. Ter vergelijking, Expression Media catalogi zijn klein en zijn snel om mee te werken. Wellicht de beste manier om oude bestanden te catalogiseren.
En hoewel Lightroom en Aperture prima werken op goed georganiseerde collecties, zul je merken dat ze dat niet zijn wanneer je ze wilt inzetten om orde aan te brengen in minder goed georganiseerde collecties. In mijn meest gebruikte werkwijze haal ik de foto’s eerst door Lightroom als werkbestanden. Daarna catalogiseer ik ze in Expression Media wanneer de bestanden eenmaal zijn gearchiveerd.

Geef je foto's altijd een sterwaardering mee, desnoods een hele simpele!

2010-09-06T21:16:00.000+02:00

In een eerder artikel over backups heb ik een zeer eenvoudige en pragmatische insteek laten zien waarmee je, zonder veel tijd en/of geld kwijt te zijn, toch je backup op een redelijke manier kunt inrichten.

Zo wil ik in dit artikel ingaan het op waarderen van je foto’s. Dit kan potentieel namelijk een zeer tijdrovende bezigheid zijn maar desondanks is het zo belangrijk dat je dit zeker niet moet overslaan of alleen ad-hoc toepassen.

In het artikel van mei 2009 over het meegeven van een sterwaardering aan foto’s heb ik beschreven wanneer, naar mijn mening, een foto van 1, 2, 3, 4 of 5 sterren zou moeten worden voorzien maar voor veel mensen is de beschreven methode wellicht te veel van het goede. Bij de beschreven methode loop je het gevaar dat je gaat twijfelen; moet deze foto nu 1 of 2 sterren krijgen? Ook kun je (te) veel tijd kwijt zijn bij het waarderen van foto’s die je toch nooit weer zult bekijken. Stel je hebt een serie foto’s gemaakt van een onderwerp waar er 2 foto’s echt met kop en schouder boven de rest uit steekt. Zeg dat ze zo goed zijn gelukt dat ze volgens je eigen criteria 3 sterren zouden moeten krijgen. Moet je dan van de overige 50 (ik zeg maar wat) voor iedere opname afzonderlijk bepalen of een een 0, 1 of 2 sterren foto is? Naar alle waarschijnlijkheid zul je de 2 topfoto’s voor alle toepassingen gebruiken die je maar voor deze foto’s in gedachten hebt (afdruk, website, fotoalbum, fotolijstje, etc). De overige doen er feitelijk dus niet toe en je zou dan ook kunnen overwegen om daar dan ook geen tijd aan te verspillen.

Scott Kelby, een gerenomeerd auteur van boeken over Photoshop en Lightroom adviseert zelfs om alleen te kiezen tussen 'pick’s' en 'no-picks'. Deze laatste categorie gooit ie zelfs helelmaal weg maar zo ver zou ik zelf niet willen gaan. De enige foto’s die ik zelf weg gooi zijn de overduidelijke mislukkingen.
Een pragmatische maar toch snelle insteek voor het waarderen is om te kiezen voor 1 ster of 5 sterren. Je hebt dan 3 categorieen; de foto’s zonder een ster, die met 1 ster en die met 5 sterren.
In de praktijk zou dat er als volgt uit kunnen zien; je doorloopt al je nieuw gemaakte opname’s. De foto’s waarvan je ook maar een vermoeden hebt dat je er ooit iets mee zou willen doen geef je 1 ster. Bij een tweede beoordelingsronde pik je de kwalitatief beste foto’s er tussenuit en verander je de waarde naar 5 sterren. De foto’s die geen ster krijgen gooi ik niet weg omdat het geen mislukkingen zijn. Wie weet kan ik er in de toekomst nog eens iets mee. Denk maar eens aan de belichtingstrapjes die je in het verleden mischien wel een gemaakt hebt om zeker te zijn van een goed belichte opname. Tegenwoordig kun je zo’n set mooi combineren in een HDR montage. Een toepassing die je destijds niet had kunnen vermoeden.

Feitelijk zijn alleen de foto’s met 5 sterren interessant. Die zul je willen gebruiken om te laten zien op websites, fotoalbums, in print en dergelijke. Het loont dan ook de moeite om juist die opnames (waarschijnlijk zijn het er niet zo veel) uitgebreid te voorzien van metadata om ze later op trefwoord of persoonsnamen weer snel terug te kunnen vinden. Over het belang van deze handeling heb ik meerdere keren geschreven maar net als het geven van een sterwaardering is het van het hoogste belang je beste foto’s terug te kunnen vinden op het moment dat je daar behoefte aan hebt. Om de overhead te beperken, je maakt tenslotte liever foto’s dan dat je er mee bezig bent op je computer, beperk je je tot alleen de beste foto’s; die paar met 5 sterren.

Het foto ingestion proces

2010-08-12T00:59:00.000+02:00

Wat is photo ingestion?
Een goed woord voor dit begrip in het nederlands bestaat volgens mij niet. Vertalingen als ‘opnemen’, ‘incorporatie’, ‘innemen’ en ‘importeren’ dekken geen van alle de lading erg goed.
Waar het om gaat is het overzetten van de foto’s van de camera (of kaartlezer) naar de computer, importeren komt misschien nog het dichtst in de buurt.

Hoe zet je de foto’s over van camera/kaartlezer naar de computer?
Gebruik je de verkenner daarvoor zoals ik dat in januari 2009 adviseerde of een ga je een gespecialiseerd programma gebruiken zoals bijvoorbeeld ImageIngester of wellicht de met de camera meegeleverde applicatie?
Het voordeel van ingestion software is dat een aantal zaken geautomatiseerd kunnen worden afgehandeld. Afhankelijk van welk programma je gebruikt kunnen dat de zaken zijn als:

Gelijktijdige backup naar meerdere locaties (zoals een externe harde schijf)
Meta informatie meegeven aan de te importeren foto’s. Dit kan bulksgewijs dus voor veel foto’s tegelijk. Dit hoeven overigens niet alleen de gegevens te zijn die altijd gelijk zijn zoals copyright maar veel ingestion applicaties hebben de mogelijkheid om sjablonen met metagegevens te maken voor iedere afzonderlijke situatie. Ben je dus op vakantie geweest of heb je een serie gemaakt voor een klant dan kun je op basis van een standaard sjabloon snel een nieuw sjabloon maken voor die desbetreffende situatie en alle foto’s van de kaart in een enkele handeling voorzien van de gegevens die er bij horen. Dit hoeft dus niet meer achteraf maar wordt meteen geregeld bij het overzetten van de foto’s van de kaart naar de computer.
Hernoemen van de foto’s met een vooraf gedefineerde naamconventie
Het organiseren van groepen foto’s in folders met vooraf gedefineerde naamconventie
Het omzetten van het bestandsformaat, bijvoorbeeld van het Camera specifieke RAW formaat naar het uniforme DNG RAW formaat

Veelal zijn het zaken die je op een gegeven moment toch met je foto’s wilt regelen en ingestion software kan je workflow dus een stuk vereenvoudigen en versnellen.

Met de meeste (spiegelreflex) camera’s wordt overigens al software meegeleverd die dit proces voor zijn rekening neemt hoewel ik me realiseer dat wellicht niet alle applicaties even bruikbaar zullen zijn.

In januari 2009 was ik er nog van overtuigd dat de windows verkenner mij alle controle bood die ik nodig had om foto’s van de kaart of camera naar binnen te halen. Ik moet zeggen dat ik er nog steeds niet negatief tegenover sta maar toch gebruik ik tegenwoordig altijd Nikon Transfer. Dit is het ingestion programma dat Nikon mee leverde met mijn digitale camera. Ik ben dus nog niet zo ver dat ik er extra kosten voor heb gemaakt door ImageIngester te kopen ($ 40,-) maar ik sluit zeker niet uit dat nog te gaan doen omdat het zeker nog meer werk gaat schelen. Werk waar ik wellicht later niet meer aan toe zal komen...

Wanneer er mensen zijn die ook over Nikon Transfer beschikken maar de voordelen er (nog) niet van zien of niet weten hoe ze het programme het beste kunnen gebruiken dan wil ik dat best een keer op schrift zetten. Mocht je geinteresseerd zijn, laat me dat dan even weten!

dpBestflow

2010-07-04T21:04:00.001+02:00

Een zeer rijke bron van informatie op het gebied van digitale fotografie is de site dpBestflow. Een project, gefinancierd door de Library of Congress van de Verenigde Staten en er is enorm veel informatie terug te vinden, ondermeer uit twee boeken;

1. The DAM Book van Peter Krogh, Digital Asset Management for photographers

2. Digital Photograpy Best Practices and Workflow Handbook van Richard Anderson en Patti Russotti

dpBestflow is een afkorting voor ‘Digital Photograpy Best Practices and Workflow’ en de site staat in het teken van praktische oplossingen voor het behouden van digitale afbeeldingen alsmede hun kleur, bedoeling, kwaliteit en metadata.

Op de site staat ondermeer een Quick Reference Card met tips over de volgende onderwerpen:

Systeem opzet:

Hardware
Capture
Kleur
Fotobewerking
Bestandsformaten

Opslag en organisatie:

Bestandsbeheer
Metadata
Backup

Veiligstellen:

Archief
Data validatie

Op de onderwerpen die genoemd worden kun je op de site doorklikken naar gedetailleerde informatie over heel veel sub-onderwerpen. Deze zijn bijna letterlijk uit de genoemde boeken overgenomen en zeer de moeite waard.

Voor wat betreft de workflow die je nodig hebt voor de verwerking van je digitale (RAW) foto’s zijn een heel aantal interessante video’s beschikbaar en binnenkort schijnt er ook een JPG only workflow te worden opgenomen. Kortom, mocht je jezelf op deze matier aan het orienteren zijn en is Engels niet een groot probleem, voeg dan dpBestflow aan je favorietenlijstje toe!

Hoe kan ik ontbrekende gegevens van foto’s efficient toevoegen?

2010-06-03T21:42:00.002+02:00

Tijdens het organiseren van je fotowerk voeg je waarschijnlijk zaken als trefwoorden, personen, data en locaties toe. Op basis van deze informatie kun je daarna eenvoudig alle foto’s terugvinden die gemaakt zijn op bijvoorbeeld je woonadres.

Tijdens dit organisatiewerk zul je vaak willen weten of er nog gegevens ontbreken bij foto’s. Je wilt dan selecties maken op ontbrekende data. Het datumveld bijvoorbeeld, bij digitale foto’s wordt het IPTC datumveld overgenomen uit de Exif data welke door de camera is gegenereerd. In dat geval wordt het dus automatisch voor je geregeld maar bij gescande dia’s en negatieven is dat bijvoorbeeld niet het geval. Het IPTC datumveld blijft dan leeg en deze foto’s worden dan automatisch op basis van hun EXIF waarde gepresenteerd, dat wil zeggen op de scandatum. Deze wijkt natuurlijk (sterk) af van de datum waarop de foto werd genomen en dat is vervelend omdat de foto’s dan niet in chronologische volgorde worden getoond.

Van de foto’s en dia’s waarvan je de exacte datum weet, voeg je deze er vanzelfsprekend aan toe maar wat doe je met die afbeeldingen waarvan je het niet meer precies weet?

Omdat ik het zelf vervelend vindt dat een gescande foto wordt getoond op zijn scandatum, geef ik alle opname’s waarvan ik de exacte datum niet ken de datum van 1 januari van het betreffende jaar mee. Van vrijwel al m’n opname’s ken ik namelijk wel het jaar waarin ze gemaakt zijn. Maar hoe vind ik nu de scans die nog geen datum van me hebben meegekregen?
Bij het simpelweg voorzien van een nieuwe datum aan alle opnames uit een bepaalde folder loop je het risico dat daar foto’s tussen zitten waarvan ik wel de exacte datum weet en die zouden dan overschreven worden. Wat ik dus eigenlijk wil, is het vinden van de opnames die nog niet voorzien zijn van een datum (dat wil zeggen; een waarde ingevuld in het IPTC datumveld).
Nu, dit doe ik in Microsoft Expression Media 2 (EM2). Dit is een fotobeheerprogramma van Microsoft en het kent een zogenaamde ‘List’ view waarin je de werkbalk kunt aanpassen aan je eigen wensen. Per situatie kun je dit snel en eenvoudig aanpassen en voor eerder beschreven situatie voeg ik het veld ‘Date Finder’ aan de werkbalk toe (rechtsklikken op de werkbalk).

Selecteer in de ‘organize’ pane nu een folder waarin zich de foto’s bevinden waarvan je de datum wilt controleren.
Klik op de werkbalk op het veld ‘Date Created’. Daarmee wordt een sortering geactiveerd waarbij de foto’s op volgorde worden gesorteerd. Alle foto’s die voorzien zijn van een datum komen nu bij elkaar te staan en alle foto’s zonder datum ook, deze kunnen nu eenvoudig worden geselecteerd (klik de eerste foto zonder datum, scrol naar de laatste, hou de shift ingedrukt en klik de laatste foto aan). Deze hele set is dan in een enkele handeling van de nieuwe datum te voorzien door deze naar de gewenste datum te slepen in de ‘organize’ pane.

Microsoft verkoopt Expression Media aan PhaseOne !

2010-05-26T23:29:00.003+02:00

Gisteren, 25 mei 2010 hebben Microsoft en PhaseOne bekendgemaakt dat Expression Media 2 wordt overgenomen door PhaseOne. Lees hier het persbericht van Microsoft en/of hier het bericht van PhaseOne.

Nadat Microsoft de fotobeheeroplossing (DAM applicatie) iView Media Pro over had genomen in juni 2006 leek dit in het begin geen slechte ontwikkeling. In eerste instantie veranderde Microsoft niet zo veel aan het product hoewel het wel een andere naam kreeg; Expression Media. Het duurde even voordat versie 2 het daglicht za,g maar omdat er een grote club als Microsoft achter het product stond leek de continuiteit gewaarborgd.
Het tegendeel bleek echter het geval. Microsoft gooide het product uit de Expressions suite en de ontwikkeling kwam volledig tot stilstand. Op het Expressions Media Forum staan volledige handleidingen hoe je het beste naar andere producten kunt overstappen en sinds februari van dit jaar kreeg de thread 'Expressions Media is dead - this thread for alternative software' al meer dan 8000 reacties...

Omdat Expression Media volgens velen tot de allerbeste DAM (Digital Asset Management) oplossingen hoort, in ieder geval in zijn prijsklasse, was het doodzonde dat het product dood leek te bloeden. Nu is dus blijkbaar ook Microsoft tot dat inzicht gekomen en heeft men het product een derde leven gegund. Hopelijk zijn er niet al te veel gebruikers naar andere producten overgestapt en ziet PhaseOne kans om Expression Media nieuw leven in te blazen.

Leuk weetje: Je kunt tot 4 juni 2010 de producten Expression Media II + Capture One 5 krijgen voor een totaalprijs van 43,75 euro incl. BTW...
Ga daarvoor naar de site en koop daar Expression Media. In eerste instantie wordt daar de normale verkoopprijs van 199,- dollar getoond maar aan het eind van de bestelprocedure kun je een kortingscode invullen. Vul daar XMOFFER in en aan het eind wordt het lagere bedrag getoond. Je ontvangt meteen een Key waarmee je de software kunt registreren na installatie en de software zelf kun je vanaf de site downloaden. Het zijn nog de 'oude' Microsoft setups dus die naam zie je bij de installatie voorbijkomen in plaats van PhaseOne.

Na installatie van Expression Media II kun je met behulp van een code onder het help menu (niet de Key die je bij de installatie invult dus...) gratis Capture One 5 bestellen. Dit duurt een paar dagen maar dan heb je voor erg weinig geld zowel een database/catalogus applicatie als een RAW converter die beide tot de top van de markt behoren.

Persoonsnamen toevoegen aan foto’s?

2010-04-01T21:45:00.000+02:00

Over welke zaken je allemaal als trefwoord (keywords) aan een foto toevoegt kun je uitgebreid van mening verschillen maar een onderwerp waarover volgens mij weinig discussie bestaat is de namen van de personen die op de foto staan.

Echter lijkt dit gemakkelijker dan dat het in werkelijkheid is want welke naamconventie ga je hanteren? Alleen de voornaam, alleen de achternaam, voornaam + achternaam, achternaam, komma, voornaam…?

Het is natuurlijk maar de vraag of je van iedereen de achternaam uberhaupt wel kent (van de meeste oude klasgenoten bijvoorbeeld herinner ik me de voornaam nog wel maar hun achternaam…).

Mocht je inderdaad besluiten om, wanneer bekend, ook de achternamen op te nemen, hanteer je bij vrouwen dan alleen hun meisjesnaam of de combinatie partnernaam-meisjesnaam. Ook hier is het natuurlijk maar de vraag in hoeverre je de meisjesnaam kent. Belangrijk is in ieder geval, welke conventie je ook besluit te gaan gebruiken, dat je deze consequent toepast. Ikzelf heb gekozen voor de volgende werkwijze;

Indien bekend: Voornaam Achternaam-Meisjenaam
Anders: Voornaam Achternaam
Of: Voornaam

Als laatste resteert de vraag welk veld je dan gaat gebruiken om de naam/namen in onder te brengen. Veilig is natuurlijk het ‘Keyword’ (trefwoord) veld omdat deze het beste uitwisselbaar is met andere applicaties.

Echter kennen fotobeheerapplicaties (bijvoorbeeld Microsoft Expression Media) ook een speciale velden voor persoonsnamen (People). Daarmee kun je eenvoudiger selecties en/of filteringen maken wanneer je op zoek bent naar foto’s met bepaalde personen. Ook voorkomt het ‘vervuiling’ van begrippen. Bijvoorbeeld, wanneer ik op zoek ben naar foto’s van een timmerman. In de zoekresultaten wil ik dan liever geen foto's vinden van mensen die ‘timmerman’ heten...

Het liefst gebruik ik dus een dedicated veld voor personen maar vanzelfsprekend wil ik geen ‘lock-in’ in een bepaalde applicatie en daarom is het belangrijk dat de informatie in dit soort velden (naast personen bijvoorbeeld plaatsnaam en locatie) eenvoudig ‘gesynchroniseerd kunnen worden naar de Keywords. Mijn favoriete fotobeheer applicatie, Expression Media, heeft hier een script voor beschikbaar. Mocht ik dus een keer van applicatie willen wisselen dan kan ik alle metadata, die ik er met veel geduld aan heb toegevoegd, zonder problemen meenemen!

Een vrij recente ontwikkeling die te maken heeft met het terugvinden van foto’s van bepaalde personen heeft te maken met gezichtsherkenning. De recentste versie van Picasa onderteund dit bijvoorbeeld en het is erg eenvoudig om foto’s van dezelfde persoon te taggen. Jammer is dat de naaminformatie niet in een IPTC veld wordt opgenomen zodat je de informatie niet in andere programma’s kunt gebruiken. Echter is gezichtsherkenning een zeer interessante ontwikkeling en ik vermoed dat ook de serieuze fotobeheerapplicaties als Idimager er binnenkort mee zullen worden uitgerust.

Mijn eerste ervaringen met de Epson V700 Photo negatief-dia scanner

2010-03-17T22:17:00.001+01:00

Op internet zijn uitgebreide en bovendien uitstekende reviews over de Epson V700 beschikbaar zoals deze van Mike Pasini of deze van Vincent Oliver. Dat ga ik op deze plek dus niet nog een keer overdoen.

Echter is er, vanuit het oogpunt van het willen beheren van je fotoverzameling, nog wel iets aan toe te voegen. Namelijk over het gebruik van de meegeleverde software. Epson levert zowel Epson Scan en SilverFast SE mee en de vraag is dan natuurlijk; welke ga ik gebruiken?

Degenen die zich oriënteren op een negatief en/of diascanner zullen vrijwel overal op internet lezen dat SilverFast de facto standaard scansoftware is. In eerste instantie ben je dan ook geneigd om Espon Scan links te laten liggen en meteen SilverFast ter hand te nemen. Echter of dit verstandig is ligt voornamelijk aan je doelstelling(en).

Wil je individuele negatieven of dia’s scannen in de hoogst mogelijke kwaliteit dan is het inderdaad het beste om je te verdiepen in SilverFast. Wil je het maximale er uit halen dan is het zinvol te investeren in het boek 'Scanning Negatives and Slides' van Sascha Steinhoff.

Mocht het je echter voornamelijk te doen zijn om je collectie negatieven (binnen een afzienbare periode) te digitaliseren dan zou Epson Scan zo maar eens de betere keus kunnen zijn. Zo kan met Epson Scan heel eenvoudig batchgewijs grote aantallen negatieven of dia’s tegelijk worden gescand en dit kan met de, met de scanner meegeleverde, SE versie van SilverFast niet... Mocht je SilverFast willen gebruiken om batchgewijs te scannen dan zul je eerst minimaal de Plus of Ai versie er bij moeten kopen (zie hier eventueel de verschillen tussen de beschikbare SilverFast versies).

De prijs van de software hangt af van de scanner die je gebruikt. Bij de Epson V700 wordt de SE versie met de scanner meegeleverd waarmee je kunt upgraden voor 84,- euro (SE Plus) of 99.- Euro (Ai). Dat is natuurlijk nog vrij veel geld als je het in relatie zet tot de aanschafprijs van de scanner (579,-). Waarom dus niet eens gekeken of Epson Scan aan de behoefte kan voldoen? Zo werkt de automatische herkenning van de afbeeldingen bijvoorbeeld prima en is de beeldkwaliteit uitstekend. Het gebruik is laagdrempelig en je kunt er snel mee uit de voeten, ook op Windows 7 64 bit.

Mijn advies is dan ook om zeker eerst met Epson Scan te gaan stoeien voordat je extra kosten gaat maken, met name wanneer je batchgewijs gaat scannen.

Welke fotobeheer programma zal ik kiezen?

2010-02-09T22:16:00.004+01:00

In een pakketselectietraject heb je over het algemeen behoefte aan uitgebreide reviews van de programma's waarin je geïnteresseerd bent.

In het Nederlands heb ik dit soort sites helaas niet gevonden maar in het Engels kwam ik DamRoundup tegen, een hele leuke die behoorlijk actueel gehouden wordt door Andy.

De criteria waarop Andy de geteste applicatie beoordeeld:

Gebruikersinterface (GUI);
Standaard mogelijkheden;
Uitgebreide opties;
Snelheid/prestatie (performance);
Prijs/Kwaliteitverhouding.

De applicaties die je er momenteel kunt vinden zijn:

Dus wanneer je op zoek bent naar een programma om je foto's in te beheren (DAM), dan adviseer ik om zeker even een bezoekje te brengen aan 'DAM Roundup'. Mijn favoriete fotobeheerder, Expression Media, staat er helaas niet tussen maar op zich is dat begrijpelijk. Het lijkt er namelijk op dat Microsoft dit juweeltje een langzame dood laat sterven. Wie toch in dit programma geinteresseerd is kan hier kijken bij Microsoft of op dit Forum.

Het belang van (ook) back-ups op DVD

2010-02-04T20:18:00.006+01:00

Eerder schreef ik over het belang van backups en hoe je eenvoudig en snel een eerste opzet kunt maken door het gebruik van twee externe harde schijven. Hiervan bewaar je dan de ene buitenshuis en wisselt die wekelijks om met het andere exemplaar dat op dat moment is aangesloten op je computer. Sla het bewuste artikel er desgewenst nog eens op na.

Echter is de beschreven opzet niet afdoende. Je zult ook periodiek backups moeten maken van je foto's, op een medium dat niet meer te overschrijven is zoals DVD of Blue Ray.

Waarom?
De reden om ook backups te maken op read-only media is dat je digitale bestanden te kwetsbaar zijn voor corruptie zoals harde schijf defecten, virussen, misbruik en diefstal.

Foto's kunnen erg eenvoudig beschadigd raken terwijl ze er op het eerste gezicht nog gewoon 'staan'. Dat je ze op een gegeven moment niet meer kunt openen merk je dan alleen wanneer je dat toevallig een keer probeert.

Dus maak niet al te lang nadat je bestanden aantoonbaar correct bleken te zijn (omdat je ze toen hebt bekeken bijvoorbeeld) een dergelijke backup op DVD of Blue Ray.

Hoe?
Hoewel ikzelf voor m'n origineel beeldmateriaal (NEF en DNG bestanden) een iets andere bestandsstructuur hanteer dan voor de afgeleide bestanden (PSD en JPG bestanden) is de overeenkomst, dat ik mappen gebruik welke ik laat 'aangroeien' tot circa 4 Gb. Daarna maak ik een nieuwe map aan en gebruik die vervolgens. De vorige map 'bevries' ik dan als het ware, er worden dan dus geen nieuwe foto's meer aan toegevoegd.

Wanneer er een map weer 'vol' is maak ik er 2 backup's van op DVD, de ene gaat thuis in een map en de andere offsite.

Hoe hou je dit bij?
Ik probeer de administratie zo eenvoudig mogelijk te houden. Hoewel ik het wel registreer zou dit eigenlijk niet hoeven. Wanneer een map weer 'vol' is verander ik de naam van de map namelijk! ik vul de oorspronkelijke naam aan met de naam van de laatste foto in de map. Hieraan zie ik dus meteen of een map 'op slot' zit of niet.

Het principe dat ik hier beschrijf komt overigens overeen met het 'bucket systeem' zoals Peter Krogh die beschrijft in zijn 'DAM book'.

Duizenden dia’s scannen op 3600 dpi, binnen 2 maanden en voor minder dan 200,- euro, kan dat?

2010-01-10T21:18:00.004+01:00

Jazeker kan dit!
En ik zal hieronder uitleggen hoe dit gaat.

1.) Vind enkele medegeïnteresseerden om een goede diascanner aan te schaffen. Dit kan gezamenlijk of je maakt onderling afspraken over het overnemen van elkaar. Zaken waarover je vooraf overeenstemming moet hebben zijn de periode die iedere deelnemer de scanner kan gebruiken en de volgorde waarin iedere deelnemer 'aan de beurt' komt.
Enkele goede kanalen om de partners of deelnemers voor de bedachte constructie te vinden zijn markplaats.nl of 2ehands.nl

Zet de afspraken die je met de overige deelnemers maakt op papier en zorg dat je elkaar even een keer in levende lijve hebt ontmoet. Een voorbeeld of opzet van de afspraken zoals je die zou kunnen maken heb ik hier neergezet.

2.) Schaf gezamenlijk of als initiatiefnemer van de constructie een goede dia scanner aan. Essentieel is de mogelijkheid tot bulkscanning. Het liefst een apparaat dat, net als een diaprojector, het magazijn transporteert en dan om de beurt alle dia's scant. Een voorbeeld hiervan is de Reflecta DigitDia 5000 welke al voor minder dan 1000,- euro verkrijgbaar is en inclusief SilverFast scansoftware (de marktleider op dit gebied) circa 1200,- euro.
Mijn ervaring is overigens dat SilverFast niet nodig is voor het doel zoals hier beschreven, lees eventueel ook mijn eerdere artikel over dit onderwerp. Feit is wel dat er steeds minder goede diascanners op de markt komen in tegenstelling tot de eenvoudige apparaten (Aldi) waarmee je een enkele dia tegelijk kunt scannen. Nog even afgezien van de kwaliteit van deze apparaten wil je deze waarschijnlijk niet gebruiken wanneer je meer dan enkele tientallen dia's hebt liggen. Je zult dan een halve eeuwigheid nodig hebben op al het materiaal te scannen.

3.) Scan alle dia's. Ga dus niet vooraf lopen inventariseren! Het beoordelen en dergelijke gaat namelijk stukken sneller op je computerscherm dan vooraf met een dia-viewer of projector. Je wint op deze manier echt tijd ten opzichte van het voorselecteren, althans wanneer je een bulkscanner gebruikt zoals aangegeven in het voorgaande punt…
Bovendien kun je de afbeeldingen op het scherm meteen beoordelen (voorzien van sterren, ook wel rating genoemd) en voorzien van trefwoorden. Voor wat betreft het beoordelen zou je m'n artikel daarover nog eens na kunnen lezen en ook over het voorzien van trefwoorden heb ik eerder geschreven (artikel 1 en/of artikel 2). In het kort komt gaat het hier om:

Rating van 1 tot 5 sterren. Foto's die geschikt zouden zijn om een afdrukje van te maken beginnen met 1 ster, de beste van de serie 2, echt mooie of waardevolle opnames vanuit emotioneel perspectief 3 en je allerbeste opnames 4.
De 5 sterren zou ik reserveren voor de toekomst.
Trefwoorden. Ik zou minimaal voorzien in de namen van de personen die op de opname staan, wanneer (desnoods alleen jaartal) en waar (land, provincie, plaats). Desgewenst kun je foto's met sterren voorzien van meer trefwoorden.

Applicaties waarmee je dit kunt doen worden DAM genoemd (Digital Asset Management – Digitaal Foto Beheer) en ik zou zeker de aanschaf van iets dergelijks overwegen.

4.) Gebruik een (DAM) applicatie voor het sorteer- en organiseer-werk
Het gebruik van een DAM applicatie is erg belangrijk omdat je, vooral als je veel foto's hebt, niet alle organiseerwerk (voorzien van ratings, trefwoorden e.d.) in een keer zult kunnen/willen afhandelen. Om het overzicht te bewaren zul je een applicatie moeten gebruiken waarmee dit kan en waarin je je persoonlijke voorkeuren met betrekking tot het organiseren (wat is er al gedaan, waarvan zijn er al back-ups gemaakt, welke dia's moet ik opnieuw scannen, etc) kwijt kunt.

Microsoft Expression Media 2 is een voorbeeld van een erg goed commercieel DAM programma maar ook het gratis (!) XnView is prima te gebruiken.
Je kunt natuurlijk ook een mix van applicaties gebruiken zoals XnView (om de foto's van gegevens te voorzien) en het populaire Picasa
om ze weer snel en eenvoudig terug te vinden. Om meerdere redenen zou ik het voorzien van ratings en trefwoorden niet in Picasa doen en de belangrijkste is wel dat deze gegevens dan niet (goed) uitwisselbaar zijn met andere programma's.

Is SharePoint 2010 geschikt als DAM?

2009-12-15T23:17:00.005+01:00

Omdat ik veel werk met Microsoft SharePoint heb ik vanzelfsprekend al wel eens nagedacht over de geschiktheid er van als DAM systeem (Digital Asset Management).

Standaard was SharePoint tot nog toe nog niet zo goed in te zetten als DAM systeem hoewel er externe partijen zijn die aanvullingen gemaakt hebben om het daarvoor wat meer geschikt te maken (MediaRich van Equilibrium bijvoorbeeld of ADAM maar ook particuliere initiatieven als die van Gavin Clabaugh) maar die hebben me nog niet echt kunnen overtuigen.

Echter nu de beta van SharePoint 2010 beschikbaar is gekomen vond ik het dus zinvol om eens te kijken of er ook op het gebied van DAM vooruitgang is geboekt. Later kom ik nog wel eens terug op de eigenschappen die een DAM volgens mij zou moeten hebben maar waar ik in eerste instantie even naar heb gekeken is de mogelijkheid om metadata te synchroniseren tussen foto's en SharePoint 2010.

Ik had een opname voorzien van een aantal standaard IPTC velden waaronder copyright en keywords.

Na de upload in een SharePoint bibliotheek (Asset Library) bleken deze gegevens in standaard kolommen overgenomen te zijn, mooi!

Nadat ik daar een wijziging in had aangebracht en de afbeelding terug had geplaatst op m'n filesysteem bleken ook deze wijzigingen mee terug te zijn gekomen. Een zeer belangrijke optie die nodig is voor een DAM systeem is nu blijkbaar standaard in SharePoint 2010 aanwezig, een zeer gunstige ontwikkeling wat mij betreft.

Verder heb ik nog geen tijd gehad voor een nadere kennismaking met SharePoint 2010 maar ik zal binnenkort eens kijken welke velden er allemaal meekomen, welke bestandsformaten er allemaal worden ondersteund en waar er eventueel nog wat uitdagingen liggen. Ook voor wat betreft de andere, wat mij betreft noodzakelijke, DAM functionaliteiten zal ik SharePoint 2010 later nader aan de tand voelen.

Een gratis DAM oplossing? (deel 2)

2009-12-12T15:40:00.003+01:00

DAM, Digital Asset Management of mijn persoonlijke vertaling van dit begrip; 'Digitaal Fotobeheer', kun je uitoefenen met tal van commerciële programma's. Echter onderzoek ik momenteel wat er op dit vlak gratis tot de mogelijkheden behoort.

Een vorige keer gaf ik aan dat ik een aantal applicaties aan het onderzoeken ben op hun geschiktheid tot het toevoegen van meta-data aan foto's, de zogenaamde IPTC informatie. Veel programma's kunnen dit in een beperkte mate, dat wil zeggen dat niet alle velden kunnen worden gevuld of dat je dit alleen voor afzonderlijke foto's kunt doen.
Wat ik wil is toegang tot de meest voorkomende IPTC velden en deze voor grote groepen foto's gelijktijdig kunnen aanpassen, het liefst met voorgedefinieerde sets (sjablonen). In het verleden, onder XP, gebruikte ik daar PixVue voor maar omdat die niet werkt onder Vista moest ik op zoek naar iets anders.

M'n speurtocht heeft tot nog toe twee hits opgeleverd; iTag en XnView.
Hoewel iTag voor veel foto's tegelijk een aantal velden kan vullen is het voor serieuze fotografen volgens mij toch te beperkt. Bovendien kent iTag geen meta-data-sjablonen waardoor het nauwelijks iets toevoegt aan Picasa of Fotogalerie. iTag valt wat mij betreft dan dus ook af.

XnView kan wel overweg met sjablonen en is bovendien in staat om de gegevens in een enkele handeling aan meerdere foto's toe te kennen (batch). Helaas kan dit niet vanuit het contextmenu (rechtermuisknop in de verkenner), je moet het programma er dus zelf voor openen maar dat heb ik er graag voor over. Ik zal er binnenkort nog eens een beschrijving van maken inclusief schermafbeeldingen maar er is al wel een video beschikbaar.
Waar het op neerkomt is dat je XnView na installatie opent en dan naar de te bewerken foto's navigeert zoals gebruikelijk in de verkenner. Selecteer een of meerdere afbeeldingen (hou de Control toets ingedrukt en selecteer met de muis meerdere afzonderlijke afbeeldingen of houdt de Shift ingetoetst voor een onafgebroken reeks) en klik met rechts. Kies voor de optie 'Bewerk IPTC data' en vul de gewenste data in een van de beschikbare velden. Geef bijvoorbeeld de namen van de personen op de foto op in het Trefwoorden veld.
Bevestig dat de informatie daadwerkelijk aan de foto wordt toegevoegd door de knop 'Schrijf alle geselecteerden' in te toetsen. Nu zijn de gegevens geïntegreerd in de JPG afbeelding en kun je ze met allerhande applicaties terugvinden. Vanzelfsprekend met XnView zelf natuurlijk maar ook met Picasa en Windows Fotogalerie, ook interessant voor andere mensen die foto's van jou ontvangen. Zij kunnen niet alleen profiteren van het werk wat jij aan de foto's hebt gedaan maar zien ook dadelijk eventuele copyright informatie die je aan de foto's hebt toegevoegd.

Afzonderlijke afbeeldingen kun je overigens met behulp van XnView bewerken zonder het programma eerst te openen. Open het contextmenu vanuit de verkenner door rechts te klikken op een afbeeldingen en kies voor 'Edit IPTC' en je kunt alle gegevens muteren, eigenlijk op dezelfde manier als dat met het eerdergenoemde PixVue ook kon. Jammer is dat het bewerken vanuit het contextmenu alleen werkt op enkele afbeeldingen, mocht je toch meerdere afbeeldingen hebben geselecteerd dan zul je zien dat alleen de eerste of de laatste van de reeks gemuteerd is.

XnView is dus de eerste bruikbare gratis DAM applicatie die ik heb kunnen vinden onder Vista.

Dilemma: Wijzigingen in foto’s aanbrengen of liever toch maar niet?

2009-11-05T19:42:00.004+01:00

Wie eerdere artikelen van mij heeft gelezen weet dat ik het prettig vind dat de informatie over een foto (locatie, wie er op staan, wanneer, trefwoorden, etc) wordt geïntegreerd in het bestand zelf, in de IPTC header.
Door dit principe maakt het niet uit wie de foto bekijkt of met welke applicatie, deze metagegevens (zoals copyright) zijn altijd toegankelijk. Een klant hoeft zich dan later bijvoorbeeld niet af te vragen wie de foto ook alweer heeft gemaakt, hij kijkt gewoon even in de foto bij de IPTC gegevens in het veld 'copyrightgegevens', desnoods met gewoon de windows verkenner (zie afbeelding bij dit artikel).

Wanneer de gegevens zijn geïntegreerd in de foto's is het bovendien ook nog eens heel eenvoudig om van de ene fotobeheerprogramma over te stappen naar een andere omdat er feitelijk niets hoeft te worden gemigreerd. Kortom, flexibiliteit troef…

Echter, wie een vorig artikel van mij over PIEware heeft gelezen ziet een tegengestelde beweging binnen de DAM (Digital Asset Management) wereld. In deze nieuwe zienswijze is het namelijk zaak om de oorspronkelijke opname zo veel mogelijk ongemoeid laten. Alle wijzigingen en aanvullingen worden dan in een PIEware applicatie (met bijbehorende database) bijgehouden. In het kort zijn de voordelen van deze aanpak dat het eenvoudiger is om bij te blijven met back-ups, dat er sprake is van een eenvoudiger Workflow en dat er minder opslagruimte vereist is. Sla eventueel het betreffende artikel er nog eens op na.

Welke van beide heeft dan mijn voorkeur?
Hmm, ik weet het eigenlijk nog niet. Omdat PIEware nog in de kinderschoenen staat hoef ik nu nog niet te kiezen maar ik denk dat het op een gegeven moment een combinatie van beiden gaat worden;

De interne DAM workflow (binnen je bedrijf of familie) gaat naar mijn verwachting volledig PIE georiënteerd worden. Voordat een foto gaat worden afgeleverd (klant, vrienden, familie, internet) worden alle meta gegevens eerst weer vanuit de PIE ware terug in het bestand gebracht.
Dit synchroniseren van metadata tussen database en fotobestanden zal naar mijn mening dus niet geheel verdwijnen maar het zal op een ander moment binnen de workflow gebeuren. Bovendien zal het niet meer van toepassing zijn op alle bestanden maar op slechts dat deel dat het pand verlaat. We zullen zien hoe dit zich in de praktijk verder gaat ontwikkelen!

Het belang van Keywording (deel 2: het conceptuele begrip)

2009-10-05T17:01:00.004+02:00

In augustus 2008 schreef ik het eerste deel over het onderwerp Keywords. Toen ging ik met name in op de context omdat het ene trefwoord een relatie kan hebben met een ander. Met behulp van Adobe programma's zoals Bridge en Lightroom of Microsoft Expression Media (EM) kun je deze relatie tegenwoordig aanbrengen met de optie 'Hierchical Keywords' (EM). Echter worden deze relaties nog niet herkend door zoekmachines waardoor je er momenteel eigenlijk nog niet zo veel aan hebt want je kent natuurlijk in eerste instantie trefwoorden toe om foto's terug te kunnen vinden.

Een onderwerp wat ik in het betreffende artikel alleen even kort heb aangesneden betreft het 'Conceptuele begrip'. Naast de meer praktische zaken als waar de foto is gemaakt en wie er op de foto staan is dit volgens mij wel zo'n beetje het kostbaarste dat je aan een foto kunt toevoegen.

Met conceptuele begrippen bedoel ik de minder tastbare trefwoorden en uitdrukkingen zoals 'toekomst', 'geluk', 'in control' en dergelijke. Alleen de menselijke geest is in staat om deze begrippen te koppelen aan bepaalde foto's en daardoor is het per definitie een arbeidsintensief gebeuren. Ik doe dit dan ook zelf niet voor al mijn foto's maar alleen voor opnames met een relatief hoge waardering (rating van minimaal 2 maar meestal 3 sterren of hoger). En omdat dit maar een heel beperkt deel betreft van alle foto's die ik maak (lees mijn artikel over het waarderingsgebeuren eventueel) valt de hoeveelheid werk dus enorm mee.

Wanneer je hiermee aan de slag gaat zul je merken dat je lijst met conceptuele begrippen snel zal groeien. Ik noteer ze dan ook niet alleen maar hou ze ook bij binnen m'n fotobeheerapplicatie zodat ik het betreffende begrip bij de hand heb om snel aan een bepaalde foto toe te kunnen wijzen (zie de afbeelding bij dit artikel van Microsoft's Expression Media).

Hierbij enkele voorbeelden van begrippen die ik tot nog toe met enige regelmaat gebruik;

In hetzelfde schuitje zitten
Op eenzame hoogte
De toekomst
Geluk
Vrolijk
Uitrusten
Spiegeling
Vergane glorie
Oud
Rimpelloos
etc

PIEware - Niet destructieve beeldbewerking voor RAW bestanden

2009-09-14T14:32:00.003+02:00

Of het bedacht is door Peter Krogh weet ik niet maar in de recentste release van zijn 'DAM book' kwam ik het begrip PIEware tegen. Hij legt uit dat het staat voor Parametric Image Editing en de toevoeging –ware geeft aan dat het om software gaat. Hoewel het dus zeker (nog) geen standaard begrip betreft, gebruikt een groep gebruikers met veel invloed binnen de DAM wereld (Digital Asset Management) deze term voor niet-destructieve beeldbewerkingsoftware voor RAW bestanden.

Wat doet PIEware?

Parametric staat voor het feit dat alleen de bewerkingsinstructies voor een wijziging worden opgeslagen, de afbeelding zelf wordt dus met rust gelaten.
Stel dat een afbeelding te donker is dan wordt met behulp van de software deze lichter gemaakt. Niet de gewijzigde (lichtere) afbeelding wordt dan opgeslagen maar alleen de parameters (de bewerkingsinstructies) die nodig zijn voor deze wijziging. Deze gegevens worden opgeslagen in de metadata van het RAW bestand. (Een RAW bestand is feitelijk een 'container' waarin naast deze metagegevens ook de ruwe data van de afbeelding zelf is ondergebracht plus een jpeg preview)

Wanneer de betreffende afbeelding dan later weer wordt geopend in de software dan 'ziet' die aan de metadata dat het de bedoeling is dat de afbeelding lichter wordt getoond en dit wordt dan realtime doorgevoerd, de zogenaamde herinterpretatie. Je ziet de afbeelding dus zo getoond als dat de bedoeling is (en net alsof de wijziging in de afbeelding zelf zou zijn doorgevoerd).

Ter vergelijking met de traditionele manier; Ook Photoshop kent veel manieren om niet-destructief veranderingen aan te brengen op foto's door bijvoorbeeld het werken met lagen. Echter wordt daarbij altijd het oorspronkelijke bestand gewijzigd.

Waarom PIEware gebruiken?

De reden dat PIEware is ontwikkeld is het feit dat RAW bestanden niet open gedocumenteerd zijn en bovendien sterk van elkaar kunnen verschillen, niet alleen tussen merken maar ook binnen een enkel merk. Een RAW van mijn Nikon D90 is bijvoorbeeld anders van structuur dan van mijn vorig toestel de D70 hoewel beide de extensie NEF hebben. Bewerking van RAW bestanden neemt dan ook grote risico's met zich mee en om deze uit te sluiten hebben de meeste ontwikkelaars van fotobewerkingssoftware er voor gekozen om de bewerkingen niet in de afbeelding zelf door te voeren maar dit alleen administratief bij te houden. Bepaalde software doet dit in de metadata (XMP) van het RAW bestand en andere doet het in zogenaamde sidecar bestanden, losse bestanden naast de RAW bestanden met dezelfde naam maar met de extensie XMP.

Wat is ontstaan als noodzaak kan tegenwoordig ook als een voordeel worden ervaren omdat veel fotografen het niet prettig vinden wanneer hun origineel beeldmateriaal wordt gewijzigd. Tenslotte kunnen veranderende inzichten in de toekomst er voor zorgen dat de correctie van vandaag eigenlijk helemaal niet gewenst blijkt. Wanneer een wijziging in het beeldmateriaal is doorgevoerd kan dit later niet zo maar worden teruggedraaid. Wijzigingen die zijn aangebracht middels PIEware kunnen altijd weer volledig worden tenietgedaan.

Een ander voordeel van het gebruik van PIEware heeft betrekking op de back-up.
Momenteel is het zo dat wanneer je aanpassingen doorvoert op een foto, je er ook (weer) een nieuwe back-up van zou moeten maken. Anders loop je het risico dat je na een restore alle correcties die je na de back-up hebt aangebracht opnieuw moet doen. Dit kan veel extra opslagruimte kosten bij incrementele en/of differentiële back-ups maar in ieder geval brengt het veel administratie met zich mee.

In die situatie waarin het oorspronkelijke beeld niet wordt veranderd voldoet de oorspronkelijke backup en hoeft alleen maar van de beschrijving van de wijziging een backup te worden gemaakt. Concreet gaat dit over het algemeen om de database van het betrokken programma (bijvoorbeeld Lightroom) of de afzonderlijke sidecar (XMP) bestanden. Dit betreft maar een fractie van de hoeveelheid data vergeleken met die van de RAW bestanden zelf. Behalve dat dit veel minder opslagruimte kost gaat de back-up veel sneller en zijn er veel minder administratieve handelingen noodzakelijk. Gunstig voor de Workflow dus.

Kunnen we al aan de slag met PIE ware?

Zowel Adobe's Lightroom als Apple's Aperture zijn voorbeelden van PIEware hoewel Aperture geen export van Metadata toelaat naar het DNG formaat. Hierdoor zijn je bewerkingen niet zichtbaar voor andere software waardoor een eventuele toekomstige overstap naar andere software problematisch kan worden. Ook laat Aperture geen PIE bewerkingen toe op DNG bestanden wat een behoorlijk groot nadeel is.

Volgens mij heeft het gebruik van PIEware grote voordelen ten opzicht van de huidige werkwijze(s) hoewel er nog wel wat stappen zijn te maken door de diverse leveranciers. De voordelen zijn echter zo groot dat ik er niet aan twijfel dat dit de toekomst gaat beheersen.

Voor diegenen die zich nader willen verdiepen in deze materie kan ik de White paper Nondestructive imaging: An evoluton of rendering technology van Peter Krogh aanbevelen.

Blijf eigenaar van je eigen on-line foto’s.

2009-09-01T00:02:00.006+02:00

Tot mijn verbazing las ik dat minder dan de helft van alle professionele fotografen de mogelijkheid gebruikt om zaken als copyright en contactgegevens aan hun eigen digitale foto's toe te voegen…

Digitale foto's beschikken naast EXIF (automatisch gegenereerde cameragegevens als belichtingstijd en witbalans) over een IPTC ruimte die door de eigenaar van de foto kan worden gevuld met allerhande informatie als omschrijving, trefwoorden, waardering en vanzelfsprekend contactinformatie en copyrightgegevens.

Stockfotografen en fotojournalisten gebruiken de mogelijkheid dan nog wel enigszins maar publieksfotografen (bruidsreportages, portretten e.d.) vrijwel helemaal niet!

Geen enkele fotograaf levert fysieke afrukken af zonder contactgegevens dus eigenlijk is het heel vreemd dat er blijkbaar anders wordt omgegaan met digitale foto's, zeker nu er een ontwikkeling gaande is die 'Orphan Works' heet. Deze Amerikaanse wetgeving in ontwikkeling zorgt er voor dat iedereen straks legaal beelden kan gebruiken zonder toestemming van de maker wanneer het lastig blijkt om deze te traceren (lees evt. ook deze post op MacMinds). Hoewel het wetgeving in de UK betreft is het toch waarschijnlijk dat dit niet zonder gevolgen zal blijven voor Europa. Het is dus belangrijk dat informatie over de maker aan de beelden wordt toegevoegd en gelukkig is dat helemaal niet moeilijk.

Met behulp van steeds meer applicaties is het mogelijk om gemakkelijk metadata toe te voegen. Met behulp van zogenaamde templates (sjablonen) is dit zelfs mogelijk bij heel veel foto's tegelijk. Gebruikers van Nikon spiegelreflexcamera's kunnen daarvoor ViewNX gebruiken maar er bestaat ook een gratis (Nederlandstalig) alternatief die door iedereen is te gebruiken; XnView (http://www.xnview.com/). Eerder heb ik op deze blog de mogelijkheden voor gratis digitaal fotobeheer (DAM) oplossing besproken en toen had ik XnView nog niet ontdekt maar mocht je dat artikel nog lezen weet dan dat ik in XnView een volwaardig alternatief heb gevonden voor het daar besproken PixVue.

Voor XnView heb ik een video gemaakt over hoe je IPTC metadata aan foto's kunt toevoegen en hoe je met sjablonen werkt zodat het je vrijwel geen moeite hoeft te kosten om contact- en copyright gegevens aan je foto's toe te voegen dus mijn advies is; doe het.
Zie eventueel de video en zie hoe eenvoudig of het eigenlijk is.

Het allerbeste moment om bulk-metadata zoals contactgegevens en copyright toe te voegen aan je foto's (deze gegevens zullen namelijk zelden wijzigen) is eigenlijk niet wanneer de foto's al op je computer staan maar tijdens het zogenaamde ingestion proces. Dit is wanneer de foto's naar de computer worden overgebracht vanaf de fotocamera of kaartlezer. Veel mensen gebruiken daarvoor bij voorkeur de windows verkenner maar er bestaan applicaties specifiek voor dit doel. Kopers van een Nikon camera krijgen bijvoorbeeld Nikon Transfer meegeleverd en iedereen kan ImageIngester gebruiken ($ 40,-). Net zoals het besproken XnView kunnen deze programma's gebruik maken van sjablonen zodat je voor iedere toepassing andere sets met metadata kunt toewijzen aan grote groepen afbeeldingen. Hierover een andere keer meer.

Data validatie met DNG

2009-08-25T22:18:00.002+02:00

In Maart 2009 schreef ik al eerder enthousiast over het DNG formaat maar sinds ik me er nog wat meer in heb verdiept is m'n enthousiasme alleen nog maar toegenomen…

Bij versie 1.2 van DNG die in maart 2008 werd uitgebracht werden een aantal zaken geïntroduceerd die niet in andere fotoformaten zijn te vinden. Een eigenschap die ik er hier even uit wil lichten is optie om een data validatie hash (MD-5) in het bestand op te laten nemen voor zowel de Ruwe afbeeldingsinformatie als het oorspronkelijke RAW bestand, mocht deze zijn ingesloten.
Hoe werkt dit nu?

Een hash is, eenvoudig gezegd, een unieke waarde die wordt berekend aan de hand van alle nullen en enen waaruit een foto bestaat.
Stel dat ik een foto heb waarvan ik weet dat die goed is omdat ik dat persoonlijk heb geconstateerd door hem te bekijken dan kan ik er een hashwaarde van berekenen. Dit getal bewaar ik dan en stel dat ik dan over een jaar zou willen controleren of de foto nog steeds goed is dan is opnieuw de hashwaarde te berekenen. De uitkomst kan ik vergelijken met het oorspronkelijke getal en beide zouden dus gelijk moeten zijn. Wanneer er ook maar een bit in de foto verandert is de uitkomst van de hash anders.
Mocht later middels het herberekenen van de hash inderdaad blijken dat er een verandering heeft plaatsgevonden dan is het bestand vrijwel zeker corrupt hoewel er ogenschijnlijk niets aan de hand hoeft te zijn. Het kan zelfs zijn dat de foto zonder problemen geopend kan worden maar toch is het bestand ongeoorloofd gewijzigd. Oorzaken hiervoor liggen vaak bij slecht geheugen, netwerkproblemen en fouten op de harde schijf en meestal is de corruptie dusdanig ernstig van aard dat er een backup nodig is om de situatie te herstellen.

Waarom zou je het zo ingewikkeld doen en niet opnieuw (periodiek) de foto openen om te controleren of hij nog steeds goed is? Nu, voor een individuele foto is het inderdaad een te omslachtige methode om op fouten te controleren maar voor grote hoeveelheden foto's kun je dit scenario (het maken van hashes en deze later controleren) wel automatiseren maar het bekijken van de afzonderlijke foto's met het menselijk oog niet.

Het berekenen van een hash aan de hand van een foto kon natuurlijk altijd al maar wat DNG nu zo bijzonder maakt is dat deze hashwaarde in het bestand zelf wordt opgeslagen als metadata. De hash heeft namelijk betrekking op het deel van het bestand (de afbeelding) welke niet zomaar uit zichzelf mag wijzigen. Wanneer de metadata van een DNG wordt gewijzigd zal de hashwaarde dus niet veranderen. Het grote voordeel van dit principe is dat alles bij elkaar in een enkel bestand (container) wordt gehouden en er geen ingewikkelde administratie of database hoeft te worden beheerd. Ieder individuele DNG kan op een willekeurige computer met een willekeurige applicatie worden gevalideerd zonder dat de oorspronkelijke context van dat bestand nodig is.

Een zichzelf validerend bestandsformaat dus!

Afgelopen juni heeft Adobe overigens de recentste versie van DNG uitgebracht; V1.3
Download hier de recentste DNG converter (Versie 5.4) welke de DNG specificatie 1.3 ondersteund.

Beheer(s) je foto’s, ook op vakantie!

2009-07-11T00:17:00.001+02:00

Op vakantie zul je hoogstwaarschijnlijk nog meer foto's maken dan normaal en de kans dat daar opnames bij zitten die je niet snel weer over kunt doen is bovendien ook nog eens erg groot. Een goede reden dus om even stil te staan bij de manier waarop je de opslag hebt geregeld.

Tip 1, wissel regelmatig van kaartje

Je kunt natuurlijk voldoende kaartjes meenemen voor alle foto's die je denkt te zullen gaan maken maar hoogstwaarschijnlijk lukt dat toch niet. Bovendien wil je voorkomen dat je afhankelijk wordt van een enkel kaartje die stuk kan gaan of kan worden gestolen. Koop dus liever 2 kaatjes van 4 Gb dan een van 8. Koop nieuwe kaartjes niet vlak voor vertrek om nog even tijd te hebben ze te testen.

Tip 2, zet je foto's zo vaak als mogelijk over op een ander systeem

Tegenwoordig gebruiken vrij veel mensen een laptop. Mocht je deze meenemen op vakantie dan is dat ideaal om 's avonds even de foto's van die dag over te zetten. Echter omdat een laptop, net als je camera, een gewild object is voor het dievengilde zijn je foto's nog niet helemaal veilig. Zet ze bij voorkeur dus ook nog eens op een externe harde schijf, deze kosten tegenwoordig tenslotte vrijwel niets meer. Leg deze harde schijf op een andere plek dan je fototoestel (eigenlijk het kaartje) of de laptop. Mocht je met de auto reizen dan is dat een goede plek om deze backup in te bewaren.

Een alternatief voor een laptop is een photojukebox, dit is een externe harde schijf met een ingebouwde accu en slots voor veel modellen fotokaartjes waarmee je zonder een computer en op locatie foto's over kunt zetten.

Tip 3, Gooi geen foto's weg op de camera

Schiet gewoon door totdat de kaart vol is en gooi dus niet tussendoor opnames waarvan je weet dat ze mislukt zijn al weg. Door tussendoor foto's te verwijderen kunnen problemen ontstaan met de leesbaarheid van de kaart en komen dus ook eerdere opnames op de kaart in gevaar. Het veiligst is dan ook door de kaart ongemoeid te laten en er alleen foto's aan toe te voegen totdat hij vol is. Gebruik overigens de allerlaatste beschikbare foto op de kaart niet. De camera geeft aan hoeveel foto's je nog kunt maken, hou dit dus in de gaten en gebruik de allerlaatste foto niet. In de praktijk is gebleken dat ook deze maatregel problemen kan voorkomen.

Tip 4, Maak de kaart leeg door hem in de camera te formatteren

Wanneer alle foto's gekopieerd zijn en je dat ook geverifieerd hebt (zijn er backps e.d.) dan wordt de kaart leeg gemaakt door hem in de camera te formatteren. Dit is veel degelijker dan de foto's weg te gooien en bovendien veel sneller. Formateer de kaart overigens nooit met behulp van de computer, je hebt dan een grote kans dat de camera de kaart helemaal niet herkent en je de kaart alsnog in de camera moet herformatteren.

Tip 5, Administreer

Het lijkt saai werk waarmee je tijdens je vakantie eigenlijk al helemaal niet bezig wilt zijn maar geloof me; je zult er later een hoop plezier van hebben als je een beetje consequent je administratie bij houdt. Noteer dus welke foto's zijn overgezet naar laptop en/of externe harddisk en dus welke kaarten geformatteerd mogen worden. Wat hierbij kan helpen is door je camera zo in te stellen dat de automatische nummering van de foto's ononderbroken doorloopt en dus niet telkens weer bij 000 begint. Vrijwel alle camera's kunnen dit maar vaak moet het wel even expliciet worden ingesteld. Kijk dit voordat je op vakantie gaat even na en stel het in want het maakt je administratie er een hoop eenvoudiger op.

Een gratis digitaal foto beheer (DAM) oplossing?

2009-06-01T23:52:00.005+02:00

Wat verstaan we eigenlijk onder een DAM oplossing?
Buiten de voor de hand liggende zaken als opslag, back-ups, fotobewerking kent een fotobeheer applicatie veel belangrijke functies waarvan er twee wel heel belangrijk zijn:

Het belangrijkste wat we natuurlijk willen is het terug kunnen vinden van eerder gemaakte foto's en deze logisch rangschikken en/of groeperen
Daarvoor zul je ondermeer trefwoorden en waarderingen aan je foto's moeten kunnen toekennen

Voor het eerste bestaan een aantal goede en bovendien gratis tools zoals Google Picasa 3 en Microsoft Vista Search, desgewenst gecombineerd met het eveneens gratis Microsoft Fotogalerie.
Deze gereedschappen maken gebruik van een zogenaamd indexeringsproces die alle foto's op je computer (of een deel daarvan) doorloopt en ze 'controleert' op metadata als trefwoorden. Die worden dan in het geheugen opgeslagen samen met de locatie van de betreffende foto.
Voer je dan op een gegeven moment een zoekopdracht in dan wordt in de interne database 'gekeken' of het betreffende woord ook voorkomt en de bijbehorende foto wordt dan in het zoekresultaat getoond. De betreffende gereedschappen kun je door elkaar heen gebruiken omdat ze allemaal van hetzelfde principe gebruik maken, namelijk de metadata die in de foto zelf aanwezig is. Er ontstaat dus geen afhankelijkheid van een enkel programma vanwege het feit dat de informatie in de foto's niet uitwisselbaar is met andere toepassingen. Een dergelijke afhankelijkheid neemt toe naarmate je er meer werk van hebt gehad en dat wil je natuurlijk niet allemaal over doen wanneer je besluit een ander programma te gaan gebruiken.

Voor het tweede is het lastiger omdat belangrijk is dat de metadata die je aan een foto toevoegt met programma A gelezen en aangepast zou moeten kunnen worden met programma B. Het ligt voor de hand om te veronderstellen dat dit anno 2009 al wel uitwisselbaar zal zijn maar het tegengestelde is waar. Er is nog lang geen uniforme standaard. Geef met behulp van Picasa een foto maar eens een sterwaardering en open de foto vervolgens met Microsoft Fotogalerie, je zult zien dat de sterwaardering niet mee is gekomen. Andersom is overigens hetzelfde het geval!
Een Sterwaardering die je met behulp van Fotogalerie toekent zie je overigens wel weer terug wanneer je met behulp van de standaard Windows verkenner de map opent waar zich de foto in bevindt en vervolgens de eigenschappen van die foto opvraagt. Natuurlijk ligt dit voor de hand omdat het beide producten van Microsoft zijn maar zoals gezegd is er op dit punt nog niet veel standaard.

Van alle Metadata die er bestaat is het IPTC veld 'Trefwoord' wel de meest universele. Ik ken geen programma's die dit veld niet kennen of een ander veld er mee verwarren. Dat wil dus zeggen dat je dit veld veilig kunt gebruiken om al je meta gegeven in onder te brengen, niet alleen je trefwoorden maar ook de plaats waar de foto is gemaakt en de personen die er op staan. Ik voeg zelfs de waardering (extra) toe als trefwoord. Dit om de uitwisselbaarheid tussen de programma's zo optimaal mogelijk te maken. Foto's met een ster voorzie ik dan van het trefwoord RM:1STAR. Mocht ik in de toekomst ooit een ander fotobeheerprogramma willen gebruiken dat mijn huidige sterren niet herkent dan kan ik simpelweg zoeken op alle foto's met het trefwoord RM:1STAR en ik voorzie het volledige zoekresultaat dan van de 1-ster waardering in het nieuwe programma.

Wat ik zelf dus belangrijk vindt is dat de trefwoorden en waarderingen (meta data) aan de foto zelf worden toegevoegd en niet ergens in een database van een programma is ondergebracht. Wanneer de gegevens namelijk in de foto zelf zitten ben je niet meer afhankelijk van het programma dat je gebruikt om je foto's mee terug te zoeken.

Programma's waarmee je metadata aan foto's kunt toewijzen zijn ook eerdergenoemde Picasa en Microsoft Galerie maar die kennen op dit vlak wel een paar nadelen.
Zo voeft Picasa standaard de gegevens (onderschriften, sterrating e.d.) niet aan de foto zelf toe maar gebruikt daar een interne database voor. De gegevens zijn daardoor helaas niet in andere programma's te gebruiken. De enige uitzondering hier zijn de trefwoorden, die kunnen wel in de foto worden geïntegreerd mits je ze maar op de correcte manier toewijst namelijk met de toetscombinatie Ctrl+T. Er opent dan een scherm waarin je zogenaamde 'tags' kunt invoeren. Dit zijn wat in ander programma's trefwoorden worden genoemd. Picasa zelf noemt ze overigens ook wel 'labels' en dit maakt het natuurlijk niet veel helderder. Belangrijk om te onthouden is dat wanneer je Picasa gebruikt je alleen trefwoorden toevoegt met behulp van Ctrl+T, je weet dan zeker dat je werk compatible is met andere programma's. Nog een nadeel van Picasa is dat je dus alleen maar het trefwoordenveld kunt vullen en en dus niet de overige IPTC velden. Ook kun je geen meta-data-sjablonen maken zoals dat in commerciële programma's wel kunt en waardoor je ondermeer je copyright en adresgegevens niet in een simpele handeling aan grote sets van bestanden mee kunt geven.

Dit laatste geldt overigens ook voor Fotogalerie, je kunt er weliswaar meer IPTC velden mee vullen dan alleen de trefwoorden maar ook hier kun je geen sjablonen met dit soort gegevens voor definiëren om ze later te kunnen toepassen op grote hoeveelheden foto's in een enkele handeling.

Een voorbeeld van een sjabloon die ik graag gebruik zijn m'n copyright gegevens. Aan het begin van het jaar maak ik een sjabloon voor het nieuwe jaar waarin de Copyright-informatie voor dat jaar (©2009 Roelof Moorlag), de URL copyright-info (www.digitaalfotobeheer.nl) , de auteur (Roelof Moorlag), de Maker, mijn adres, telefoonnummer, e-mail, websiteadres etc. Allemaal IPTC velden die je zonder sjabloon dus allemaal afzonderlijk zou moeten vullen. Een sjabloon neemt je al dit werk uit handen dus is het de moeite waard te zoeken naar een applicatie die de IPTC velden door middel van sjablonen kan vullen en daarbij ook nog eens de XMP indeling te respecteren (daarover later meer).

Onder XP bestond 'PixVue', een (gratis) uitbreiding op de verkenner die precies deed wat ik graag wilde (zie evt. m'n tweede blogartikel) maar PixVue werkt niet onder Vista en daarom ben ik op zoek gegaan naar een alternatief. XnView lijkt veelbelovend!

Waardeer je foto’s en pas daarom een rating systeem toe!

2009-05-25T00:17:00.007+02:00

Wat je ook doet om je foto's te beheren, voorzie ze minimaal van een waardering!
Meer dan iets anders zal dit je namelijk helpen om later de foto's terug te vinden die je op dat moment zoekt.

Veel fotografen zullen misschien al trefwoorden en andere kenmerken meegeven aan hun foto's en dat is zeker van belang maar waarom dan ook nog eens een rating toekennen?

De belangrijkste reden is dat je meestal naar een naald in een hooiberg zoekt. Ik weet bijvoorbeeld dat ik ooit een mooie opname heb gemaakt van Thomas op vakantie in Oostenrijk in het zwembad op de camping. Wanneer ik nu zoek op de trefwoorden thomas, vakantie, Oostenrijk en zwembad dan heb ik toch nog een paar honderd treffers. Omdat ik een rating heb toegepast filter ik mijn zoekresultaat eerst op 1 ster en daarna op 2 sterren en wanneer ik dan nog steeds te veel 'hits' heb kan ik zelfs doorfilteren naar 3 sterren. Er blijven dan nog 2 foto's over in het gefilterde zoekresultaat waaronder de foto die ik in gedachten had.

Nuttig dus, dit rating gebeuren maar wel met de kanttekening dat je het gestructureerd dient aan te pakken. Het kan niet zo zijn dat je vandaag foto's die voldoen aan bepaalde criteria 2 sterren mee krijgen terwijl dat er gisteren 3 zouden zijn.

Kortom; voordat je een waardering gaat toekennen is het goed om een lijstje te maken met criteria die je vervolgens consequent toe gaat passen.

Het meest gebruikte systeem is om tussen de 0 en 5 sterren toe te kennen waarbij er meer sterren worden toegekend naarmate de foto's beter zijn. Zoals gezegd, het is zaak om consistente criteria te gebruiken zodat een foto die je vandaag met 2 sterren waardeert er morgen ook 2 zou krijgen. Je kunt zelf je criteria natuurlijk bepalen maar zet ze wel op papier, print ze uit en hou ze bij de hand wanneer je bezig gaat nieuwe foto's te waarderen. In ieder geval voor de eerste periode totdat je het spiekbriefje niet meer nodig hebt.
Ter inspiratie nog even mijn eigen criteria:

0 Ster Neutraal. Steekt niet boven de rest uit maar is ook niet slecht genoeg voor een negatieve rating

1 Ster Goed genoeg om af te drukken, gebruiken op een website of diashow. Professionals zouden deze set opnames aan hun klant kunnen presenteren

2 Sterren De beste van de reeks of set. Let er op om het spaarzaam toe te passen i.v.m. het onderscheid met de 1 ster opnames. Professionals: Keus van de fotograaf

3 Sterren Hele sterke foto, geschikt voor porfolio of poster. Wellicht insturen naar stockbureau. Professionals: keuze van de klant als masterfile

4 Sterren Behorende tot de beste van je collectie

5 Sterren Gereserveerd voor de toekomst zodat een verdere onderverdeling van de 4 sterrengroep mogelijk is

Verder gebruik ik (kleur) labels voor negatieve en neutrale ratings. Met het rode label bijvoorbeeld geef ik aan dat een foto nog beoordeeld moet worden. Hiermee onderscheid ik deze groep dus van de groep foto's die bewust van 0 sterren (neutraal) is voorzien. Deze foto's worden dan niet onbewust door elkaar heen gehaald. Wanneer ik nieuwe foto's op m'n computer binnenhaal kijk ik eerst of ik tijd heb om ze meteen te waarderen. Heb ik op dat moment daar geen tijd voor dan voorzie ik ze dus meteen van het rode label, dit kost maar enkele seconden omdat je een label aan alle foto's tegelijk kunt toekennen (met Shift+A selecteer je alle foto's in de folder) .

PIRAMIDE: Zorg er voor dat er telkens een verhouding van 1 op 10 is tussen de verschillende ratings. Op 100 foto's met 0 sterren krijg je dan 10 foto met 1 ster en 1 foto met 2 sterren. Deze verhouding is belangrijk om de hooiberg waarin je zoekt een mooie piramide vorm te geven. Je zoekt dan namelijk altijd in het bovenste puntje van de hooiberg!

Fotobeheer applicatie (Catalogus) of Browser?

2009-04-03T01:05:00.003+02:00

Wat ik in het verleden zelf lastig vond is om te bepalen voor welke toepassing je nu welke applicatie in zet.

Vanwege de diverse invalshoeken en functionaliteit van de beschikbare applicaties ontkom je er bijna niet aan om voor de verschillende toepassingen ook verschillende applicaties te gebruiken hoewel je liever misschien alles vanuit een applicatie doet.

Voor het beheren van digitale foto's worden twee typen (DAM) applicaties gebruikt; browser- en calogus software.

Wat is eigenlijk het verschil tussen beide?

Voorbeelden van browserprogramma's:

Adobe bridge
Windows verkenner
Adobe Lightroom
Fotostation 4.5
Photomechnic

Voorbeelden van catalogusprogramma's:

iView Media Pro, tegenwoordig Microsoft Expression Media
Acdsee Photo Manager
Canto Cumulus
idImager
Extensis Portfolio
iMatch
Fotostation Pro5
Apple Aperture

Een catalogus applicatie kent een aantal voordelen:

Snelheid
Virtuele verzamelingen
Offline werken
Controle

Snelheid

Bij een browser wordt telkens wanneer een folder met foto's wordt geopend alle informatie op dat moment opgebouwd en dat kan, met name bij grote verzamelingen, veel tijd in beslag nemen.

Bij een Catalogus wordt dit slechts eenmaal gedaan en daarna bewaard in een database. De eerstvolgende keer dat de folder benaderd wordt zal de informatie veel sneller getoond worden.

Op zoekopdrachten zal ook sneller resultaat worden getoond.

Virtuele verzamelingen
Een catalogusprogramma kent zogenaamde virtuele verzamelingen, soms ook virtuele folders genoemd. Een foto kan maar in een enkele fysieke folder zijn opgeslagen maar daarentegen kan hij in vele virtuele groepen voorkomen.

Offline werken

Een browser kan alleen foto's laten zien die er ook daadwerkelijk zijn.

Omdat een catalogus een preview (voorvertoning) van de foto's in zijn database heeft opgeslagen kan deze de foto's ook tonen wanneer deze die niet beschikbaar zijn. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om alleen deze database naar een ander systeem, bijvoorbeeld een laptop, te copieren. Dit is maar een fractie van de hoeveelheid data van de werkelijke foto's en dus veel gemakkelijker.

Controle

Een browser laat alle foto's zien die hij kan openen. Corrupte bestanden of verwijderde bestanden worden niet getoond en het gevaar bestaat dat je er niet van bewust bent. Een goede catalogus is in staat om te zoeken naar missende bestanden. Deze check zou periodiek kunnen worden gedaan om corrupte of verwijderde bestanden te ontdekken. Vervolgens kun je deze bestanden terugzetten vanaf een van de backups die je natuurlijk hebt gemaakt.

Dus geen browser?

Nu, dat is eigenlijk ook niet het geval. Vooral in het 'voortraject' biedt een browser zoals Bridge mij in ieder geval nog altijd goede diensten, vooral vanwege de koppeling met Camera RAW.
Mijn workflow start dan ook met Adobe Bridge en aan het eind komen de foto's in Microsoft Expression Media terecht.

Foto’s bewaren in origineel RAW of omzetten naar DNG?

2009-03-01T00:32:00.003+01:00

Professionele fotografen maar ook steeds meer serieuze hobbyisten fotograferen in het RAW formaat vanwege een aantal redenen waarover ik hier niet zal uitweiden. Het is dan wel de vraag of het beter is om deze originele camerabestanden te bewaren of deze te converteren naar een minder 'propritary' formaat zoals DNG.
Alle camerafabrikanten kennen hun eigen RAW formaten zoals NEF, RAF, MRW, CRW, ORF etc. maar het is zelfs zo dat binnen hetzelfde merk het formaat kan verschillen. Nikon hanteert bijvoorbeeld het RAW formaat NEF maar de NEF van een D100 is anders dan die van een D70!

Als fotograaf moet je dus een boekhouding gaan bijhouden welke opnames je hebt gemaakt met welke camera's en met welke software je deze bestanden kunt benaderen. Over pakweg 15 jaar, wanneer je naar verwachting een aantal camera's verder bent, zul je dit anders niet meer weten en het is maar de vraag of de originele RAW bestanden met de op dat moment gangbare software überhaupt nog verwerkt kunnen worden. Je wilt waarschijnlijk niet 15 jaar oude software hoeven te installeren om je originele opnames te kunnen benaderen…

Ik adviseer dan ook om in je workflow een conversie van RAW naar DNG op te nemen. Het grote voordeel van DNG boven het RAW formaat van de Camerafabrikant is dat DNG een formaat is die wel goed is beschreven. Afkomstig van Adobe en daarom de facto al een standaard. Dit wordt nog eens bevestigd door cameramerken als Leica en Hasselblad die standaard al op het DNG formaat opnemen. Het zou me niet verbazen wanneer meerdere cameramerken dit in de toekomst zullen gaan doen maar tot die tijd kun je het beste dus je RAW's omzetten naar DNG. Dit gaat overigens zonder kwaliteitsverlies waardoor het dat zeer veilig kan.
Bovendien kun je er voor kiezen om het volledige originele RAW bestand te integreren in het DNG bestand. Het bestand wordt dan wel aanmerkelijk groter maar je kunt in dat geval dus altijd nog weer terug naar de oorspronkelijke RAW situatie, mocht je dat in de toekomst toch nog eens willen. Ikzelf doe dit overigens alleen voor de foto's met de hoogste kwaliteit ratings (daarover meer in een volgende blog) waardoor m'n data-aangroei binnen de perken blijft.

Wanneer je RAW bestanden in Photoshop bewerkt of metadata toevoegt m.b.v. bridge dan worden deze in zogenaamde XMP sidecar bestanden opgeslagen dus niet in het fotobestand zelf. Aan het begin van je workflow is dit prima maar zodra je workflow het archiveren nadert zul je dit naar alle waarschijnlijkheid toch graag geïntegreerd willen hebben in een enkel bestand. Catalogusprogramma's kunnen ook niet overweg met sidecar bestanden waardoor je niets kunt met alle dingen die je gewijzigd en/of toegevoegd hebt. De thumbnail preview zal er niet zo uit zien als je bedoeld hebt en ook de metadata (rating, labeling als trefwoorden) is niet toegankelijk waardoor al het werk wat je hebt gedaan voor niets is geweest. Je wilt over deze gegevens beschikken in je catalogusprogramma en DNG is de methode daarvoor.

Een aantal argumenten op een rijtje:

DNG is open gedocumenteerd in tegenstelling tot de propitary RAW formaten
De facto standaard
Een DNG kan desgewenst het volledige, oorspronkelijke RAW bestand bevatten
Een DNG heeft dezelfde kwaliteit als een RAW, er gaan geen gegevens verloren
DNG kent een verliesloze compressie waardoor je ongeveer de helft minder opslagruimte nodig hebt (althans wanneer je het RAW bestand niet invoegt)
DNG bevat naast de informatie uit het RAW bestand ook de meta informatie uit de XMP sidecar bestanden
Catalogusprogramma's kunnen niet alleen overweg met DNG maar ook nog eens gebruik maken van de bewerkingen die aan het bestand zijn gedaan
DNG is naar alle waarschijnlijkheid een stuk toekomstvaster dan de verschillende RAW formaten
Met behulp van DNG is de workflow voor serieuze fotografen eindelijk een stuk eenvoudiger geworden

Het omzetten van RAW naar DNG kan met ondermeer de (gratis) DNG Converter van Adobe. Zorg er wel voor dat je minimaal versie 3.2 download omdat eerdere versies geen grote voorvertoning kunnen genereren (Preview). Op het moment van schrijven kennen we versie 4.4
Wanneer de DNG's zijn gemaakt, gecontroleerd en er een backup van is gemaakt kunnen de oorspronkelijke RAW bestanden verwijderd worden. Voor degenen die hier erg veel moeite mee hebben zou je kunnen overwegen om ze nog op DVD of BlueRay media op te slaan maar ik zou ze zeker niet op harddisk beschikbaar houden.

Ik heb een beschrijving gemaakt, inclusief schermafbeeldingen, voor de instellingen zoals ik die zelf hanteer voor het converteer proces met behulp van DNG converter.

Deze beschrijving is te downloaden vanaf http://www.box.net/shared/3bizsjv0g4 .

Ik moest even zoeken maar ik ben toch ook nog twee 'nadelen' tegengekomen van het gebruik van DNG.
Zo kunnen DNG's niet worden geopend door de fabrikantsoftware zoals Nikon Capture. Wanneer dit nu toevallig je favoriete programma is dan is dat natuurlijk niet leuk.
Ook het feit dat je in je huidige workflow een extra conversie stap introduceert kan als een nadeel worden uitgelegd hoewel je daar later in je workflow weer een heel aantal vereenvoudigingen voor terug krijgt.

Het zal na het lezen van het voorgaande waarschijnlijk dan ook niemand verbazen dat ik iedereen adviseer om het Digitaal Negatief (DNG) te gaan gebruiken!

Backup je fotomateriaal !

2009-02-08T01:14:00.006+01:00

Het zal duidelijk zijn dat een goede back-up van je foto's belangrijk is. Een harde schijf kan tenslotte van een op het andere moment defect raken en zonder back-up ben je dan alles op die schijf kwijt.

Over back-ups is erg veel te vertellen en het gevaar bestaat dat je het 'te mooi ' wil regelen. Het belangrijkst is echter dat wanneer je je back-up nog niet geregeld hebt, doe dat dan uiterlijk morgen maar liever nog vandaag!

Een snelle en eenvoudige manier waarbij vrijwel iedereen in staat is om ook de discipline op te brengen om het echt ook te doen is de volgende:

Koop 2 identieke externe harddisks met voldoende opslagruimte voor al je fotomateriaal , hou daarbij ook rekening met de aangroei in de komende periode; zeg twee jaar
Sluit de eerste harddisk aan en regel met bijvoorbeeld 'Karin's Replicator' de backup in.
Lees hier hoe dat gaat en download hier het gratis programma
Maak een volledige backup van je foto directory
Koppel de eerste harddisk nu los maar laat de voeding en USB kabel zitten
Je sluit nu harddisk 2 aan op dezelfde voeding en kabel en herhaalt de back-up vanuit het back-upprogramma (zie 2)
Harddisk nummer 1 leg je nu, eventueel in een beschermhoes of tas, in de auto
Wissel vanaf nu bijvoorbeeld iedere week beide harddisks om maar zorg er voor dat er altijd 1 harddisk ergens anders ligt dan naast je computer…

Mocht het nu zo zijn dat je computer de externe harddisks beide een andere letter geeft in plaats van dezelfde dan kun je in je back-upprogramma de zogenaamde 'job' die de back-up daadwerkelijk regelt dupliceren. Deze tweede job hoef je alleen nog maar aan te passen voor wat betreft de opslaglocatie. Voor de herkenbaarheid zou je de eerste job dan 'Back-up foto's even weken' kunnen noemen en de tweede 'Back-up foto's oneven weken'.

Mijn ervaringen met de Reflecta DigitDia 5000 Dia scanner

2009-02-06T00:43:00.005+01:00

Voor de aanschaf van mijn Reflecta DigitDia 5000 diascanner had ik me terdege voorbereid en diverse fora daarover afgestruind. De algemene indruk die ik kreeg was dat de scansoftware van SilverFast over het algemeen de voorkeur genoot van de gebruikers boven de standaard meegeleverde software van CyberView.

Ik heb het apparaat dan ook gekocht inclusief SilverFast en ondanks mijn ICT achtergrond vond ik dit programma uiteindelijk toch te complex en vooral niet intuïtief genoeg. Het kent een (te?) steile leercurve en ik beschouw het met name voor niet-professionals dan ook niet geschikt.
Mijn doel met de aanschaf van de Reflecta was om mijn collectie dia's met zo weinig mogelijk handelingen als mogelijk te digitaliseren en ik ga er van uit dat dit voor de meeste mensen geldt die een dergelijke scanner kopen met batch-verwerkingsmogelijkheden.

Vanzelfsprekend realiseer ik me dat de kwaliteit van het scanresultaat nooit optimaal kan zijn wanneer je alle correcties aan machines en/of software overlaat maar ik heb gewoonweg geen mogelijkheid om veel tijd aan alle individuele dia's te besteden. Eerst maar eens al mijn materiaal scannen, daarna beoordelen en waarderen. De dia's waarvan ik dan zie dat ze de moeite waard zijn kan ik dan altijd nog opnieuw scannen. Mijn ervaring is dat deze hoogste kwaliteit dia's maar een zeer kleine subcollectie betreft waaraan je dus veel meer tijd aan de individuele instellingen kunt besteden. Wellicht dat dit dan alsnog met SilverFast gaat gebeuren maar vooralsnog ben ik zeer tevreden met CyberView, ondanks dat het dus 'tweede keus' betreft.

In deze handleiding van Jo Stark kreeg ik voor het eerst een signaal dat CyberView X helemaal niet onder hoeft te doen voor SilverFast en dat je er kwalitatief echt vergelijkbare resultaten mee kunt behalen. Op het gebied van bulkverwerking heeft CyberView naar mijn mening zelfs betere opties.

In ieder geval kan ik iedereen aanraden om het in ieder geval eerst eens te proberen met CyberView en wanneer dat niet bevalt alsnog SilverFast aan te schaffen. Ik heb dit expliciete advies van de verkoper zelf niet opgevolgd, ik was te eigenwijs…

Mocht CyberView onverhoopt toch niet bevallen en je de aanschaf van SilverFast overwegen doe dit dan niet op grond van de verwachting een eenvoudiger te bedienen applicatie te verkrijgen. Doe het dus alleen wanneer de opties van CyberView voor jou onvoldoende zijn.

Helaas ontbreekt een goede, dat wil zeggen volledige, handleiding van CyberView en vandaar dat ik mijn praktijkervaringen in het Nederlands op papier heb gezet. Degenen die goed thuis zijn in Duits zouden ook goed de eerdergenoemde beschrijving van Jo Stark er op na kunnen slaan hoewel die geschreven is op iets oudere hard- en software (combinatie Reflecta DigitDia 4000 met de CyberView X versie 1.17i en Firmware 1.09).

Mijn nederlandstalige handleiding

Kodachrome dia’s scannen met de Reflecta DigitDia 5000

2009-01-18T17:42:00.005+01:00

Digital ICE in combinatie met Kodachrome dia's

Omdat ik mijn collectie dia's aan het scannen ben werd me vanuit verschillende bronnen duidelijk dat mijn Kodachrome dia's anders behandeld zouden moeten worden dan alle andere dia's . Het is namelijk zo dat veel negatief- en dia scanners een functie hebben die digital ICE heet en die zorgt voor vermindering van stof en krasjes, zo ook mijn Reflecta DigitDia 5000. ICE scheelt enorm in het achteraf bijwerken van de scans, met name relevant wanneer het er veel zijn.

Digital ICE is ontwikkeld door Kodak Austin Development Center, voorheen Applied Sciense Fiction en het betreft een hardware gerelateerde techniek. De scanner beschikt dus over Digital ICE of niet. Je kunt het dus niet simpelweg met behulp van software toevoegen. In dit artikel op Wikipedia wordt de techniek achter digital ICE beschreven en wat me met name opviel is dat de techniek niet werkt met Kodachrome dia's. Digital ICE dient dus in het scanprogramma uit te worden gezet voordat je Kodachrome dia's gaat scannen.

Kodachrome is een zogenaamde omkeerkleurenfilm en het is de enige kleurendiafilm die van zichzelf geen kleurstof componenten bevat. Die worden namelijk pas tijdens het ontwikkelproces (K-14) toegevoegd. Bij alle andere dia ontwikkelprocedé's (E6) worden de 'overtollige' kleurstoffen (die daar dus wel in de film zitten) weggehaald totdat het beeld volledig is ontwikkeld.
Daarom kent Kodachrome dus ook een ander ontwikkel procedé dan alle andere diafilms. Vrijwel overal kun je 'normale' dia's in E6 laten ontwikkelen maar er zijn wereldwijd nog maar 2 centrales die K-14 ontwikkelen, daardoor duurt het ook erg lang voordat je je dia's terug hebt.

Op Wikipedia staat een uitgebreid, Nederlandstalig artikel over Kodachrome, voor degenen die geïnteresseerd zijn in de techniek en de achtergronden van Kodachrome is dit het adres.

Kodachrome dia's zijn over het algemeen eenvoudig te herkennen omdat ze ingeraamd terug komen van de ontwikkelcentrale met het woord 'Kodachrome' op de raampjes.

De enige scanner (medio 2009) die Kodachrome dia's met ICE kan scannen is de Nikon Coolscan 9000 ED maar vanzelfsprekend wilde ik toch graag met eigen ogen zien wat digital ICE op mijn DigitDia 5000 dan wel doet bij het scannen van Kodachrome's. Mijn resultaten kun je in dit documentje lezen.

Mijn conclusie is ook dat je ICE moet uitzetten voordat je Kodachrome dia's gaat scannen. (Tenzij je een Coolscan 9000 hebt natuurlijk maar dan zit je dit artikel niet te lezenJ).

Hernoemen van je foto’s (2)

2009-01-04T17:56:00.005+01:00

De vorige keer gaf ik het advies om je foto's te voorzien van een consequente naamgeving maar waarmee doe je dit dan?

Het handigst is het natuurlijk om de naamgeving van je foto's aan te passen in de applicatie waarmee je toch al bezig bent om je foto's te organiseren zoals Adobe Bridge, Adobe Lightroom of Microsoft Expression Media maar wanneer je deze programma's niet gebruikt of wanneer je een gratis applicatie zoekt kan ik FileRenamer aanraden. In de schermafbeelding is goed te zien dat je, nog voordat de conversie heeft plaatsgevonden, er een voorbeeld wordt getoond van de nieuwe naam.

Met een handomdraai zijn de namen van honderden foto's omgezet naar de door jou gewenste conventie.

Het enige nadeel van FileRenamer is dat het niet in het nederlands beschikbaar is.

Website waar je FileRenamer kunt downloaden

Welke naamgeving gebruiken voor foto’s?

2009-01-04T17:41:00.003+01:00

Standaard krijgen foto's hun naam van de camera waarmee ze gemaakt zijn. Meestal is dit iets in de trant van DSC_5750 of iets dergelijks.

Veel mensen hebben de neiging om deze nietszeggende naam om te zetten in iets herkenbaars als Vakantie_2008_01 maar mijn advies is om dit niet te doen maar om een consistente naamgeving te hanteren voor al je foto's volgens het formaat jaar_maand_volgnummer (JJJ_MM_XXX), zoals bijvoorbeeld 2008_08_001.

Er zijn tal van voordelen om dit advies op te volgen, ik zal er een paar noemen:

De foto's worden altijd in de juiste volgorde getoond, althans wanneer de nummering altijd 3 of 4 karakters bevat zoals in het voorbeeld
Er is in een oogopslag te zien of er hiaten zijn. Ik adviseer om de namen van de foto's pas om te zetten wanneer de mislukte foto's zijn verwijderd. In dat geval ontstaat er dus een ononderbroken genummerde lijst met foto's
Het onderwerp dat je in de naamgeving kwijt zou willen is per definitie onvoldoende. Je wilt tenslotte niet een hele omschrijving in de naamgeving kwijt maar hoogstens enkele woorden. Deze woorden blijken in de praktijk onvoldoende te zijn om een bepaalde foto later weer te kunnen vinden. Terugvinden van foto's doen we dan ook niet op naam maar op inhoud van bijvoorbeeld meegegeven trefwoorden (metadata)

De hierboven voorgestelde naamconventie heeft als voordeel op de door de camera meegegeven nummer dat die na tienduizend foto's weer van vooraf aan begint. Een beetje fotohobbyist komt dan na verloop van tijd dus met foto's te zitten die dezelfde naam hebben. Door in de naam jaartal, maand en volgnummer op te nemen voorkom je dit probleem.

Gebruik je de Windows verkenner om foto’s over te zetten van camera naar PC?

2009-01-03T00:49:00.007+01:00

Bij alle digitale camera's wordt software meegeleverd en wanneer je die installeert wordt het overzetten van de foto's van camera naar computer volgens de leveranciers vereenvoudigd maar het tegengestelde blijkt vaak het geval.
Weliswaar herkent de software het wanneer de camera wordt aangesloten of wanneer de fotokaart in de kaarthouder wordt gestoken maar vaak is niet duidelijk waar de foto's nu precies op de computer blijven. Komen ze nu in Mijn documenten, Mijn afbeeldingen of is het een map die de software zelf heeft aangemaakt? In vrijwel alle gevallen kan deze locatie wel worden aangepast maar is het aanpassen er van lastig of lastig te vinden.
Ik pleit er dan ook voor om volledige controle te houden over de transport van de foto's van camera naar computer en wat ligt er meer voor de hand om daar de verkenner voor te gebruiken. Deze is eenvoudig in gebruik en de meeste mensen kennen de werking al, in tegenstelling tot alle nieuwe software die je minstens moet leren kennen.

TIP: De-installeer de software die je eventueel hebt geïnstalleerd toen je je camera kocht en die het overzetten voor je uit handen wil nemen. Mocht je dit te rigoureus vinden, maak het dan in ieder geval onschadelijk;

In de meeste gevallen zal deze applicatie rechtsonder in het venster, op de zogenaamde taakbalk, te vinden zijn. Door er met de rechtermuisknop op te klikken kan het worden geopend en met een beetje geluk zijn daar de automatische-start-instellingen te wijzigen. Helaas heeft bijna ieder merk camera zijn eigen software waardoor het onmogelijk is ze allemaal te bespreken maar neem er even de tijd voor om dit te regelen want je hebt er later een hoop plezier van.

TIP: Een alternatief voor bovenstaande is om de ingestion software, want zo heet het overbrengproces van Camere/Cardreader naar je computer, wel goed te leren kennen. Veel van deze software heeft namelijk mogelijkheden om tijdens het overbrengproces meteen een aantal zaken voor je te regelen zodat je dit niet meer achteraf hoeft te doen. Denk daarbij aan zaken als

Hernoemen
Opslag op meerdere locaties tegelijk (backup)
Toevoeging van metadata (copyricht, locatie, trefwoorden, etc)

Update: zie aug 2010

Eenvoudig kleurbeheer (Color Management)

2008-12-07T23:36:00.007+01:00

In de ideale situatie zou er een exacte reproductie plaatsvinden van kleuren van het origineel (bijvoorbeeld een digitale foto) naar het gewenste doel (bijvoorbeeld een afdruk), de praktijk is echter weerbarstiger.

Waar het bij color management om gaat is dat je de foto zoals je die op je scherm ziet er net zo uit komt te zien bij het afdrukken. Ieder apparaat (input, monitor, output) dat je gebruikt heeft een zogenaamd color profile (kleurenprofiel) en zoals je begrijpt zijn die zelden of nooit identiek aan elkaar. Het resultaat op je scherm is dan ook anders dan de uiteindelijke afdruk en daarom moet er dus afstemming plaats vinden, dat noemen we color management.

Het is vanzelfsprekend dat color management belangrijk is maar hoe regel je dat nu in een niet-professionele setting?

In een professionele omgeving zal men de gebruikte apparatuur (scanners, monitoren, printers) met speciale apparatuur kalibreren zodat precies bekend is wat de 'afwijking' ten opzichte van elkaar is. Het kleurprofiel van een fotoscanner kan dan worden afgezet tegen die van een monitor en printer zodat de benodigde correcties kunnen worden toegepast om het eindresultaat er volgens verwachting uit te laten komen.

Nu, de meeste particulieren zullen niet over dit soort kalibratieapparatuur beschikken maar toch zijn er wel mogelijkheden om aan color management te doen.
Zo bestaat er bijvoorbeeld een associatie van de belangrijkste spelers in de foto industrie (Adobe, Agfa, Kodak, Canon, CeWe, Fujicolor, Leica, etc), Photoindustrie-Verband genoemd, waar je de DQ-tool kunt vinden. Eigenlijk is dit geen echte tool in de zin dat je een programma download en installeert maar het betreft een set van eenvoudige hulpmiddelen.

De DQ-tool is specifiek gemaakt voor particulieren die thuis op de computer hun foto's willen kunnen bewerken, deze over het internet kunnen bestellen bij een afdrukservice en toch een uniforme afdrukkwaliteit kunnen verwachten.

Concreet betreft het simpelweg het afstellen van de monitor aan de hand van een referentieafdruk. Een puur visuele aanpassing dus en er zijn geen kostbare of complexe color management systemen voor nodig. Iedereen kan het gebruiken hoewel het duidelijk mag zijn dat het geen volwaardig alternatief is voor genoemde systemen in bijvoorbeeld professionele omgevingen.

Surf naar de website en haal daar vier bestanden op of download ze rechstreeks met onderstaande links:

De DICTinfo_E.pdf waarin een stapsgewijze beschrijving van de handelingen (engels), de duitse versie staat hier.
DQ-Tool Contrast e.jpg
DQ-Tool Monitor e.jpg, en de
DQ-Tool print 13x18.jpg

De DQ-Tool print 13x18.jpg betreft een foto die je laat afdrukken bij je favoriete afdrukcentrale. Beide andere jpg'g worden daarna gebruikt om je monitor mee af te stellen, ondermeer door deze te vergelijken met de eerdergemaakte referentieafdruk.

Automatische aanpassingen in IrfanView

2008-12-01T00:08:00.003+01:00

Automatische Kleuraanpassing in IrfanView

Vanaf versie 4.1 heeft IrfanView een optie 'Automatische kleuraanpassing' die verrassend goed uitpakt bij veel zelf gescand materiaal. Kleurverzadiging, helderheid, Contrast en scherpte worden geoptimaliseerd.

Mooi is dat deze optie ook in te zetten is in batch, dus voor veel foto's tegelijk.

Ik heb een beschrijving met schermafbeeldingen gemaakt, bekijk hem op http://www.box.net/shared/50x9dyacv6

Photo CD bestanden

2008-10-07T19:54:00.004+02:00

In het kader van het digitaliseren van m'n archief viel m'n oog op een stapeltje Photo CD's, let wel de 'echte' van Kodak, onder in de kast.
Voordat ik zelf scande heb ik in de loop van de tijd, selectief behoorlijk wat foto's en dia's op Photo CD laten zetten met als belangrijkste reden er t.z.t. iets mee op de computer te kunnen.

Nu ik de foto's wil onderbrengen in m'n digitale archief blijken ze echter niet zondermeer te openen in wat voor programma dat ook; Windows verkenner, Imaging (vroeger van Kodak, tegenwoordig van Global360) en natuurlijk PhotoShop. De op de Photo CD aanwezige PCD bestanden worden dus niet zo maar herkend en ik moest dus eerst op speurtocht hoe dat dan wel kan.

Verwar Photo CD overigens niet met Picture CD of andere foto cd formaten. Op de meeste media staan de foto's als jpg maar Photo CD kent het PCD formaat waarin een foto in een aantal verschillende resoluties is ondergebracht in een enkel bestand.

Eerst maar even gekeken op Wikipedia ,waar ik lees dat het Photo CD formaat intussen al weer een aantal jaren gediscontinueerd is (2004) en niet meer door kodak wordt ondersteund maar door twocatdigital. Ook zie ik inderdaad bevestigd dat iedere foto tot 6 verschillende resoluties in een enkele bestand is opgeslagen. Voor mij is het interessant hoe ik bij de hoogste resolutie scans kan komen. In mijn zoekresultaten op dit onderwerp werd een advies telkens herhaald; openen in irvanview en dan opslaan in een ander formaat, TIF of zo.
Echter gaf dit een erg slecht resultaat waardoor ik het idee had dat Irvanview niet de hoogste resolutie van de scan had geopend en dit bleek inderdaad het geval.
Hieronder volgen de handelingen die je toegang verlenen tot de hoogste resolutie:

Open IrvanView en navigeer naar de Photo_CD\Images directory
Open een afbeelding (bestandsnaaam.PCD)
Kies binnen IrvanView in het menu Opties op Eigenschappen
Kies nu bij Foto CD - Laadgrootte voor 16 Base (3072x2048 pixels) en bevestig met OK
Heropen de foto nu door in het menu Bestand te kiezen voor de optie heropen
De foto staat nu in de hoogste resolutie op je scherm en kan als bijvoorbeeld TIF worden opgeslagen

Hoe archiveer ik m’n dia’s en negatieven?

2008-09-04T00:26:00.006+02:00

Het is al een heel werk om de digitale foto's goed te beheren, hoe doe je dat dan met het opgebouwde 'analoge' archief van al je negatieven en dia's. Met een beetje 'geluk' ook nog in diverse formaten. Vragen die dan ongetwijfeld bij je opkomen zijn ondermeer;

Koop je een negatief/dia scanner of huur je die?
Ga je met een flatbad of een 'echte' negatiefscanner werken?
Welke kwaliteit?
Gooi ik m'n origineel filmmateriaal weg of niet

Ik realiseer me dat er geen ideale aanpak bestaat, een ieder maakt de afwegingen die voor hem of haar belangrijk zijn. De uitkomst zal vaak verschillen maar wellicht dat iemand anders iets heeft aan de manier waarop ik tot een besluit ben gekomen.

Om met de eerste vraag te beginnen, het scannen van negatieven, dia's e.d. duurt zo lang dat het niet uit kan om daarvoor apparatuur te huren. Dit zou allen kunnen wanneer je hebt besloten maar een beperkte selectie van je materiaal te gaan scannen. Ik wilde echter ALLES digitaliseren dus kopen was m'n enige optie.

Flatbad of niet? Nu, deze vraag is wat lastiger te beantwoorden. In eerste instantie ging ik voor de beste kwaliteit en kwam dus uit op een 'echte' negatiefscanner. De keerzijde leer je pas in de praktijk en die blijkt dat je op deze manier erg veel tijd kwijt bent met het scannen van je materiaal. Je kunt hoogstens een strook negatieven (6 frames) of 4 dia's (ingeraamd) kwijt en telkens moet je die dus weer met de hand wisselen. Het scannen zelf duurt zo lang dat je er niet op gaat zitten wachten maar het werkt ook niet door een kookwekker te zetten en ieder uur terug te lopen naar je computer. Nog meer nadelen dat mijn middenformaat materiaal er niet mee gescand kan worden en ik heb zelfs nog wat 4x5" liggen.

Een flatbad gekocht dus, ik kan er 24 kleinbeeld frames tegelijk (in een enkele 'batch') mee scannen en bovendien kan dat met AL mijn materiaal; pocket, instamatic, kleinbeeld, 4,5x6, 6x6 en 4x5".
En de kwaliteit dan?
Nu, ik heb besloten om niet al mijn materiaal in de hoogst mogelijke kwaliteit te gaan scannen. De apparatuur zal ieder jaar beter en sneller worden dus ik ga in eerste instantie voor een letterlijke 'quick scan', proberen om al mijn materiaal binnen een afzienbare tijd te scannen op 800 dpi.

Bovendien is kwaliteit natuurlijk een rekbaar begrip. Ik heb bijvoorbeeld best wat materiaal dat niet helemaal vlak is, destijds in de centrale niet goed gedroogd of zo en omdat een echte diascanner een relatief kleine scherptediepte heeft krijg je dus vrij snel onscherpte. Een vlakbedscanner heeft over het algemeen een grotere scherptediepte, in mijn geval een voordeel dus.

Gescand in 800 dpi zijn de beelden goed te beoordelen en te 'taggen', ik tag alle opnames waarvan ik de kwaliteit goed genoeg vindt om later nogmaals in een hoger resolutie te kunnen scannen. Ik overweeg om daarvoor dan een weekend lang een scanner te huren met een hogere kwaliteit als dat ik die zelf kan veroorloven. Aan deze set scans kan ik dan vervolgens veel meer tijd besteden bij het pre-process tot een optimaal eindresultaat. Het bulkgebeuren laat ik namelijk zo veel mogelijk op de automatische piloot gebeuren om de snelheid er een beetje in te houden.

Deze manier van werken verzekert me er van dat ik mijn materiaal goed doorzoekbaar krijg, de waarde er van zal daardoor toenemen en bovendien voorkom ik misschien zelfs verlies door bijvoorbeeld schimmel. Een aantal dia's bleken al te zijn verloren gegaan hierdoor.

Wanneer ik al het materiaal onder ogen heb gehad kan ik beter beoordelen wat er mee te doen en dat is dus de belangrijkste reden voor de keuzes die ik heb gemaakt:

Flatbescanner in eigendom:

Scannen op een relatieve lage resolutie (hoge verwerkingssnelheid)
Het gebruik van zo groot mogelijke batches (hoge verwerkingssnelheid)
Relatief grote scherptediepte (gunstig bij kromgetrokken film)
Alle filmformaten, niet alleen maar kleinbeeld

Huurscanner wanneer nodig:

Bij materiaal waarbij dit kwalitatief verantwoord is
Altijd de hoogst mogelijke kwaliteit van dat moment
Middel kan nauwgezet worden afgestemd op het doel

Het zal dan ook geen verassing zijn dat ik m'n originele dia's en negatieven niet weg gooi. Ik scan ze nu al niet in de momenteel hoogst mogelijke kwaliteit maar sla ze ook nog eens op in het lossy jpg formaat. De kans is dus groot dat ik in de toekomst bepaalde opnames nog eens opnieuw wil scannen.

‘Keywording’

2008-08-22T01:37:00.003+02:00

Dit keer gaat het over metadata die je aan een foto kunt meegeven om het later terugzoeken te vergemakkelijken. De camera zelf genereert al metadata zoals sluitertijd, diafragma, datum en tijdstip van de opname; de zogenaamde EXIF data maar er is ook data die bedoeld is om ingevuld te worden door de fotograaf, de IPTC velden. Een van de belangrijkste IPTC velden die gebruikt wordt betreft het Keyword (trefwoord) veld.

Bij het lezen van 'The DAM Book' van Peter Krogh (een echte aanrader, zie http://www.thedambook.com/ ) was ik er van overtuigd dat het grondig toepassen van trefwoorden de waarde van mijn archief zou verhogen. Echter bleek dit in de praktijk toch lastiger dan tevoren gedacht. Waar ik gisteren nog het begrip 'milieu' gebruikte was dat vandaag 'natuur' en het dreigde op een rommeltje uit te lopen.

Ik moest er dus voor zorgen dat ik een consistente lijst met trefwoorden ging aanleggen volgens het uitgangspunt van de 'controlled vocabulary' maar tijdens die zoektocht kwam ik terecht op een artikel van Dan Heller die een zeer selecte toepassing van Keywords propageert. Hoewel zijn uiteenzetting mij weer aan het twijfelen heeft gezet is het zeer de moeite van het lezen waard: http://www.danheller.com/blog/posts/keywording-and-future-of-stock.html

'Slim' omgaan met trefwoorden:

In het kort komt het er op neer dat hij het afraadt om vervoegingen, meervoudsvormen, vertalingen en dergelijke als trefwoord op te nemen. Een intelligente zoekmachine zou deze variaties op wat hij de 'stam' noemt zelf moeten kunnen distilleren (niet dat dat nu al het geval is…). Het probleem is volgens Dan 'trefwoord-vervuiling' met als gevolg vals-positieve zoekresultaten. De foto die jij of een klant zoekt komt niet boven de rest uit waardoor je hem niet zult vinden.

Een foto is bijvoorbeeld voorzien van de trefwoorden 'vrouw' en 'oude man'. Op de zoekopdracht 'oude vrouw' zal deze foto onterecht toch getoond worden omdat beide woorden voorkomen. Een vals positief resultaat dus. Dit probleem wordt verergerd door systemen die automatisch trefwoorden aan foto's toevoegen (vooralsnog voornamelijk Photo stock bureaus hebben hier applicaties voor).

De kunst van het toekennen van trefwoorden zit hem niet zozeer in het accuraat beschrijven van wat er zich op de afbeelding bevindt maar met name in de conceptuele begrippen zoals toekomst, geluk, e.d. omdat alleen de menselijke geest in staat is om die te koppelen aan het betreffende beeld.

Context:

Tenslotte hanteert Dan het begrip 'Contextualisatie ', dat wil zeggen dat de relatie tussen trefwoorden onderling wordt aangegeven in plaats van de huidige situatie waarin alle trefwoorden dezelfde waarde hebben.

Context toekennen aan trefwoorden onderling is helaas nog niet mogelijk, de syntax daarvoor ontbreekt domweg nog. Een notatie als oude:man maakt de context tussen oude en man duidelijk waardoor de afbeelding niet bij een zoekopracht oude vrouw tevoorschijn zal komen. Maar zoals gezegd, deze syntax ontbreekt nog en wordt dus niet herkend door zoekmachines in de markt hoewel Adobe al eerste stappen heeft gezet met de zogenaamde 'hierarchical keywords' in Bridge waarmee context tussen keywords in de afbeelding kan worden vastgelegd.

Wordt vervolgd…

Hoe brengen we foto’s over van camera naar PC?

2008-07-15T00:13:00.003+02:00

Foto's kunnen vanaf de camera of vanaf de kaart worden overgezet naar de computer. Welke methode je kiest is afhankelijk van een aantal variablen:

Heeft de camera überhaupt wel een aansluiting? (USB/Firewire)
Wat is de snelheid van deze aansluiting? (Een cardreader is vaak sneller)
Type media. Compact Flash (CF) is relatief kwetsbaar omdat de connectie met de camera en Card Reader met pennetjes en gaatjes tot stand komt. De kaart moet dus heel nauwkeurig worden geplaatst om beschadiging van de camera te voorkomen. Het advies is dus om CF kaarten niet vaak te wisselen.
SD kaarten echter hebben 'schuif' contacten die niet erg kwetsbaar zijn. Deze kunnen dus met veel minder risico (vaak) worden gewisseld.

Mijn workflow voor digitaal fotobeheer

2008-07-14T23:53:00.003+02:00

Een goede methode voor het beheer van je digitale foto's kan niet zonder een vooraf vastgestelde werkwijze (workflow) die je vervolgens nauwkeurig volgt.

Maak de werkwijze dus niet complexer of uitgebreider dan waar je zelf altijd de discipline voor op kan brengen!

In de praktijk betekent dit hoogstwaarschijnlijk dat je de methode test en nader afstelt. Mijn workflow ziet er momenteel als volgt uit:

Backup van belangrijke opnames (op locatie) op Photo-JukeBox of Laptop

Dowload naar PC

Backup naar tweede (fysiek) harde schijf

Cache opbouwen om de integriteit van de opname's te kunnen beoordelen

Beoordeling van de integriteit

Formateer de kaart (in de camera)

Eerste beoordeling van de opname's, missers worden verwijderd

Hernoem volgens conventie: 2008_03_0001

Toevoegen Metadata (copyright + bulk)

Rating (beoordeling: Positief, Negatief en Ongerubriceerd)

Batch beeld aanpassingen (scherpte, kleur e.d.), Camera RAW

Synchronisatie van de rating labels naar Keywords (vanwege uitwisselbaarheid)

Van de Camera RAW opname's worden DNG's gecreerd op de definitieve locatie

Bakcup DNG's

Archiveer desgewenst de originele RAW's (dit doe ik zelf overigens niet)

Catalogus bijwerken

Afgeleide opnames in JPG maken

Vanzelfsprekend pas ik de flow aan zodra daar aanleiding toe is of dat er tooling is die de methode kan verbeteren of vereenvoudigen.

Heimwee naar PixVue..

2008-06-29T01:03:00.007+02:00

Voor het Vista tijdperk muteerde ik mijn meta data (IPTC, XMP) van m'n foto's (al dan niet batchgewijs) met behulp van PixVue. Een geweldig en bovendien gratis programma dat altijd snel voorhanden was dankzij het contextmenu onder de rechtermuisknop, 'gewoon' in de Windows verkenner.

Eigenlijk had PixVue zo'n beetje alles wat nodig was:

Behalve de IPTC header werd ook het XMP deel van de foto aangepast met de wijzigingen
Je kon sjablonen aanmaken voor je bulk meta data (copyright gegevens e.d.)
Niet alleen JPG's kon je bewerken maar ook RAW bestanden, althans NEF..

En hoewel ik wel een paar verbeteringen zou willen (ondersteuning voor andere RAW formaten waaronder DNG en dat het ook werkt onder Vista...) is de ontwikkeling van de applicatie inmiddels gestopt.
Ik ben dus genoodzaakt om me te orienteren op iets anders en ik heb ondermeer gekeken naar Microsoft Photo Info. En hoewel deze gratis is wordt DNG niet ondersteund. Er kunnen helaas geen meta data templates worden aangemaakt. Er kan dus minder mee dan PixVue, niet echt vooruitgang dus.

Een verbeterde versie van Photo Info was ons beloofd en inderdaad kwam Microsoft met de 'Pro Photo Tools'. Echter blijkt deze op het gebied van meta data alleen maar meer mogelijkheden te hebben op het gebied van GPS data. Ook hier kunnen dus geen templates worden aangemaakt en daardoor voegt 'Pro Photo Tools' voor mij niets toe ten opzichte van 'Photo Info'.

Het wachten is dus totdat iemand de handschoen oppakt, ViewNX wellicht?

Inleiding

2008-06-20T00:56:00.002+02:00

Iedereen die digitale foto's maakt zal vroeg of laat de wens hebben om structuur in zijn of haar archief aan te brengen. Je wenst dan stroomlijn in je werkwijze, of je nu fotograaf bent voor je beroep of een hobbyist. In de Engelse taal wordt dit over het algemeen als DAM aangeduid (Digital Asset Management). Deze term is niet goed te vertalen (Digitale Eigendommen Beheer?) en bovendien valt hier niet alleen fotografie onder maar feitelijk ook muziek, video en dergelijke. Een term die ik hier wil introduceren omdat hij de lading goed dekt is digitaal foto beheer.